Commentari

I n’è betg mo in pled

Jau m’allegr enorm. I vegn fundà ina uniun per ina Ambassada Rumantscha a Turitg. En questa ambassada duain Rumantschs e Rumantschas da la regiun pudair vegnir a dar troccas, chantar, preleger, far concerts u simplamain baterlar, bagliafar, resdar u taveller ensemen. Jau vom, suenter avair scrit quest commentari, gist a la radunanza da fundaziun ed hai plaschair dal schlantsch da las persunas che fan marschar l’ambassada. Cura che quest text cumpara en gasetta, è l’act da fundaziun da la gievgia saira pia gia capità.

parter

Mes plaschair da l’ambassada stat en ferm cuntrast cun mes sentiments per las novas da las davosas emnas da la Lia Rumantscha. L’uniun tetgala rumantscha è per mai ina impurtanta instituziun. I na m’è betg tuttina, tgi ch’è presidenta, tgi ch’è secretari general u tgi che occupescha forsa il nov post da parsura en questa instituziun. Tar questas persunas sent jau gugent ina sbrinzla da schlantsch, in gust per la cultura ed il ferm giavisch da sviluppar enavant la vita rumantscha – saja quai a Segnas, Domat, Cunter, Lavin, Tschlin u Cuira. Po dar che palpiris strategics èn necessaris e che l’aboliziun dal post da secretari annunziada l’emna passada è impurtanta. Lura duai la suprastanza da la Lia Rumantscha persvader ils Rumantschs e las Rumantschas da questa nova structura.

Damaun sonda èsi radunanza generala da la Lia Rumantscha. A Samedan vegn elegì in nov president u reelegida la co-presidenta. En pli han ils delegads e delegadas probabel anc intginas dumondas davart il deficit da l’onn passà. Per ina buna ed approfundada discussiun davart la nova structura e l’aboliziun dal secretari general na resta strusch temp. I fiss donn da far questa discussiun a la svelta sut varia entant ch’il cuschinier e la cuschiniera han gia daditg pront il gentar. Tenor mes avis dovri ina radunanza extraordinaria e quai betg mo per la discussiun.

Anzi, sche la suprastanza vegn da persvader ils delegads e delegadas da la «midada fundamentala» annunziada l’emna passada, ston gea anc ils tschentaments da la Lia Rumantscha vegnir midads. I na va betg mo per ina «denominaziun», sco che la co-presidenta di tuttenina en sia resposta dad ier gievgia a la FMR. Secretari general n’è betg mo in pled. Tenor la communicaziun uffiziala da l’emna passada vai per in auter funcziunar da l’operativa en la chasa rumantscha.

Da discutar fiss probabel era la persunalia dal parsura. La suprastanza ha tschernì Andreas Gabriel sco nov parsura. El lavura gia dapi decennis en la Lia Rumantscha e vegn magari numnà l’eminenza grischa. Stat questa persuna propi per in nov svilup u è ella plitost garant che tut resta sco fin qua, simplamain mo sut in auter num?

In collega da lavur m’ha ditg: «La Lia Rumantscha sa perda memia savens en discussiuns da structuras, strategias, concepts ed organigrams. Quai na pertutga betg mo la suprastanza, mabain er ils delegads e delegadas e forsa era nus schurnalists e schurnalistas. Quai è stuffi.» Quai tutga bain la raschun per mes sentiments ambivalents pertutgant las novas da las ultimas emnas. Igl è donn per tut quels e quellas che s’engaschan cun schlantsch frestg en ed ordaifer l’instituziun tetgala a favur dal rumantsch.

I na m’emporta betg tge resultat che la discussiun davart il pro e contra da la funcziun d’in secretari general porta – saja quai a la radunanza da damaun u ad ina eventuala radunanza extraordinaria. Jau giavisch a la Lia Rumantscha en mintga cas ina bella presa da quest schlantsch e spiert dals promoturs e da las promoturas che fan marschar a Turitg ina ambassada rumantscha.