Andeer

La partenza e gartageada

Igl avust passo â la Canorta Gliendeta ad Andeer aviert sias portas. Igl amprem fazit da que on e ca la partenza e gartageada bagn. Suainter egna amprema fasa d’amprender d’ancanuscher dat igl a partir d’avust parfegn novas purschidas.

parter

La Canorta Gliendeta ad Andeer porscha tgira par unfànts grànds a pintgs. Igls ple pintgs savessan schon davent da tres mains visitar la canorta antocen c’els van a scoleta. An la Gliendeta dat igl dantànt ear la purschida cumplementara a la scola. Less gir: Igls unfànts grànds san ànc star an canorta suainter scola, near sch’igl â dabasegns durànt las vacànzas near an cass d’urgenza. Cun la Canorta Gliendeta â l’organisaziùn par unfànts a giuvenils Pro Junior – ca magna diferaintas canortas agl Grischùn – ear realiso egna canorta suplementara an la regiùn Viamala. Davent digl avust 2025 curan unfànts grànds a pintgs anturn las stànzas da la canorta ad Andeer. A la bilantscha digl amprem on da la canorta e fetg positiva.

«Igl â duvro preparaziùn»

La partenza par l’instituziùn e stada schon gl’on passo agl avregl. Quater stànzas da la scola primara viglia ad Andeer en vagnidas transfurmadas par tgirar igls unfànts. La Ladina Fausch-Cola, la manadra digl sectur tgira d’unfànts tier Pro Junior â passanto l’avertura da la Canorta Gliendeta ascheia: «Igl â duvro preparaziùn.» Igl zarcladur ân els ancuretg igl parsunal. Sainza parsunal dat igl nigna canorta. «Nus vagn gieu bùnas anunztgas», raquenta ella.

La Camilla Marty e la manadra da la canorta a vean sustanida da la Esther Grischott, la Corina Zeitz, la Marion Schneider a la Sidonia Clopath. Ear actualmeing vegi Pro Junior puspe plazas aviertas par la canorta ad Andeer. «Nus ancuragn par igl nov on da scola ànc glieud», manegia la Ladina Fausch-Cola.

Da nov egna mesa da miezgi

Davent da la stad ofereschi la Gliendeta ear egna nova purschida: La mesa da miezgi. Quella purschida e vagnida giavischada digls geniturs. «Nus eassan adigna avierts par da quellas purschidas, scha nus vagn la pussevladad», â la Ladina Fausch-Cola managieu. Ella saragorda ear c’igl â do blears dascurs cugl asil da vigls Glienda ear partutgànt la marenda. La canorta dastga ratschever davent digl start la marenda digl asil. Igl avust e sto egn mains par s’aclimatisar. Propi antschiet â l’amprema grupa davent digl satember. «Pigls unfànts e’gl sto impurtànt da sadisar a la nova canorta», sa ragurda la Ladina Fausch-Cola.

Ear la manadra da la canorta la Camilla Marty â managieu: «Jou sund stada surstada da tut las anunztgas par las 14 plazas ca statan a disposiziùn. Nus vagn propi savieu integrar egn unfànt suainter l’oter.» Davent da l’antscheata â la canorta ear schon purschieu survagliànza dad unfànts da scoleta a da las scularas a sculars sper l’instrucziùn a durànt las vacànzas.

Igl plan B funcziunescha

Quegl c’â fatg plascher a la Ladina Fausch-Cola e igl suandànt: «La tgira d’urgenza e stada par l’amprema geada an acziùn, a quegl â funcziuno.» La tgira d’urgenza e egna da las purschidas ca geniturs ancanuschan betga bagn, near amblidan c’igl dat. Ella funcziunescha cura ca la tgira privata pigls unfànts croda or. Igls geniturs pajan lua egna tarifa a l’ura da diesch fràncs. La Ladina Fausch-Cola  â ànc mai vieu an egna canorta ca quegl survetsch funcziunescha dalùnga schi bagn. Igl fuss bi, scha quella purschida fuss ple ancunaschainta tier igls geniturs. Par els savess la canorta ascheia easser en plan B. «Jou parsunalmeing tgat quai egna flota purschida, sch’ign dovra propi ella», gi ella plagn plascher.

Crescher agl mintgagi

L’avertura da la Canorta Gliendeta e ear stada cumbinada cun egna near l’otra sfida. La manadra da la canorta la Camilla Marty ad ear la Ladina Fausch-Cola en stadas amadus digl madem meni: «Igl amprem egn’ea ân tuts stuieu rivar agl team ad amprender d’ancanuscher egn a l’oter.» Las edutgeadras s’antopan egn’eada agl mains par sa baratar. Egna da las gràndas sfidas e ca tutas lavuran ad Andeer cun en pensum parzial. Quegl mùnta c’igl dovra semplameing ple gî par sacatar agl team.

Par anqual colavuratura e la lavur an canorta anzatge tut nov. Betga tutas ân schon luvro avànt an egna canorta. Igl prozess vean alura da stad puspe ad antschever da nov, cura ca nov parsunal vean vetier cun la mesa da miezgi. La Ladina Fausch-Cola veza ear egn avantatg cun las plazas parzialas: «Nus vagn tgarnieu saptgaint quegl. La raspunsavladad e repartgida sen plirs tgieus.» Sch’egna da las edutgeadras croda or, san otras ramplazar ella.

Ear la manadra da la Canorta Gliendeta, la Camilla Marty, lavura an egn pensum parzial. Savund la Ladina Fausch-Cola è’gl siir egna sfida, scha la manadra e betga preschainta mintga gi. La sasida c’els ân mintga mains sirescha la cuntinuaziùn a la comunicaziùn malgro igl pintg pensum. Durànt las vacànzas sustegnan ear igl magnafatschenda, igl Sandro-Simon Caviezel, a la Ladina Fausch-Cola igl parsunal da la canorta.

Resùns da las famiglias

An general fa la manadra Ladina Fausch-Cola egna bilàntscha positiva digl start ad Andeer: «Bagn, l’antscheata e propi gartageada.» La bilàntscha positiva pigl amprem on da la Canorta Gliendeta â ear cunfirmo la Camilla Marty. Igl resùn da las famiglias segi sto fetg bùn. Blears ân getg c’els segian surstos da la gràndeztga da la canorta a ca las localitads segian cleras ad amparnevlas pigls unfànts. Par la Ladina Fausch-Cola en ear las diferaintas vigliadetgnas digls unfànts egn aspect positiv. Cunquegl ca ear igls unfànts da la scoleta a las scularas ad igls sculars vignan an canorta profiteschan pintg a grànd egn da l’oter. Igls ple grànds ân plascher da gidar igls ple pintgs.