«Creativ, inschignus, detschart, inspiront e profund»

«Nus vevan fatg giu ina mesjamna, il mars, allas diesch a Glion. Jeu hai detg ch’jeu spetgi sil parcadi visavi il Lukmanier. Sch’el hagi in bus ni co? Na nuot. Miu Audi, ha Beat detg. Ed en quel vulas cavigliar tut ils maletgs dall’exposiziun? Ti mo mira, ha el rispundiu. E punct las diesch vegn igl Audi giu entuorn la rundella e dalla Via S. Clau siado e sin tetg ina carga nundetga cuvretga cun ina blaha da plastic che sgulatscha e misla e sederasa lu sur igl auto giu, cu quel ei sefermaus sil parcadi.» Cun quellas construcziuns ha Jürg Gautschi iniziau sia laudatio per Beat Manetsch alla vernissascha da si’exposiziun «… dils davos onns» la sonda, ils 18 da fenadur 2026 el Museum Cuort Ligia Grischa a Trun. Jürg Gautschi, medemamein oriunds da Trun e medemamein schurnalist da televisiun, ha caracterisau Beat Manetsch en ina fuorma fetg persunala. Buca da far curvien, pertgei els enconuschan in l’auter dapi il temps da scola.

Entschiet cun neocolor

«Miu Trun ei la fabrica da ponn, geniturs ch’eran cusunzs, Carigiet, Spescha, Schmed. Jeu sez hai mai malegiau bia, mo adina bugen. Tiel scolast Carli Scherrer hai jeu empriu da dessignar cun neocolor. Denter auter pervia da quei sun jeu daventaus scolast per historia d’art, dessegn e zambergiar.» Quei di Beat Manetsch da sesez. Propi tschaffau la pissiun pil malegiar hagi ei el avon entgins onns sisum il tscherscher avon sia casa: «Jeu hai mirau vid tschella vart dalla val: Tgei bellezia, quei stuess ins malegiar cun ieli. Dapi quei di malegel jeu savens cun ieli, acril, cun rispli e tusch, bugliel fier e lavurel cun lenn. Dacuort hai jeu artau ina maschina da cuser. Forsa ch’jeu cusel era aunc mes maletgs in mument.» Las lavurs da Beat Manetsch che habitescha a Flond ein da veser entochen ils 31 d’october 2026 el Museum Cuort Ligia Grischa a Trun.

«Il malegiar ei miu refugi»

El discuors gliez di dil mars sin viadi da Glion a Trun ed enten far l’exposiziun d’emprova el Museum Cuort Ligia Grischa a Trun ei Jürg Gautschi buca mo segidaus cun Beat Manetsch. El ha vuliu saver dapli dad el: «Cuntradas paran dad esser tiu sujet preferiu? Daco quei? Quei ha da far cul ruaus, rispunda Beat. Quei esser ella natira. Savens hai in bloc cun mei e fetschel skizzas ed adina è fotografias. E hai peda senza fin. Per sentir la cuntrada. E tgei ch’ei bi: Quella scappa buc. Stat model, schi ditg sco ti vul. Quei ruaus e quella solitariadad gaudel enorm. Quei ei in grond cuntrast culla lavur da televisiun ch’jeu hai fatg varga trent’onns ed en gliez mund ei tut limitau, ti has tons e tons dis per retschercas, tons per filmar e tagl ed adina termins – tut tempo teufel.» Ed en quei discuors cun Jürg Gautschi relata Beat Manetsch era: «Sco viaden el maletg, el pennel, ellas colurs, mo jeu e la teila e l’idea ch’jeu less realisar. Il malegiar ei miu refugi. Cu jeu sun en quel, emblidel da magliar e da durmir e vegnel lu zacu sco neunavon la damaun dallas treis e mon lu a letg.»

La seria culs schlops

E co anfla Beat Manetsch ses sujets? Era quei ha el raquintau a Jürg Gautschi enten eleger il dretg liug per mintga singula ovra ella casa historica da siu vitg nativ: «Dad in maun ein quei regals casuals, cun ir ed esser o el mund. Secundo ein quei improvisaziuns ch’ein forsa casualitads internas. E lu dat ei aunc in tierz camp, tematicas che mulestan mei. Trump per exempel. Quel lai magari buca durmir mei. Ei va fetg vess d’acceptar ch’ina maioritad dall’America elegia la pestilenza sco cardientscha.» La cardientscha para da fatschentar Beat Manetsch ed el relata da sia seria da schlops: «La seria culs schlops entuorn las ureglias ein regurdientschas a sur Candinas che ha schidadir cresmau mei o dalla instituziun dalla baselgia. Jeu sentel aunc oz il mument da quei schliep. Fatg quella seria hai è perquei ch’ei caztgava d’anflar la tecnica per exprimer igl effect dalla frida.» Quella seria da maletgs cun schlops sebasa sin visetas che Beat Manetsch ha fatg tier persunas ch’ein stadas pertuccadas dalla medema violenza: «Sin fundament da quels discuors ein quels maletgs sedai.»

«Eis nervus?»

«Ti, cun 65, far l’emprema exposiziun. Eis atgnamein nervus? Igl ei quei ch’igl ei, di Beat tut serius e gie, jeu sun fetg spanegiaus. Jeu crei, quell’exposiziun marca sco igl emprem scalem. E suenter mondel tiel proxim», relata Jürg Gautschi en sia laudatio davart Beat Manetsch e concluda la fin finala quella culla suandonta construcziun: «Tgei tip, hai jeu tertgau admirond in talent nundetg, creativ, ischignius, detschart, inspiront e profund cun schi bia energia, levezia e plascher da far ed in cor plein amur. Ed in amitg prezius.» 42 maletgs e sculpturas muossa Beat Manetsch el Museum Cuort Ligia Grischa. Igl ei lavurs naven dil stil abstract entochen al concret e figurativ.