L’infrastructura per la «Revolta» ei promta

La primavera 2024 ha l’Uniun Dentervals communicau ch’ella vegli arranschar in ulteriur teater el liber a Mustér. Suenter il grond success dil toc «La stria da Dentervals» ei l’uniun danovamein sedecidida per in drama. Ed era quel ei ord la plema digl autur Hubert Giger da Platta en Val Medel. «1799 – Revolta ella Cadi» ha premiera ils 7 d’uost 2026 sigl areal gest sper la claustra. Il toc regorda vid l’invasiun dils Franzos en Surselva igl onn 1799. Ils davos dis ei l’infrastructura per quei teater el liber vegnida installada. Per quella – inclusiv la tecnica – impunda l’uniun 300 000 francs, bunamein la mesadad digl entir preventiv da quei grond project.

Quater dis intensivs

«L’infrastructura havein nus baghegiau en quater dis da lavur intensiva. Dus dis havein nus giu sustegn dad otg umens dil schurmetg civil. Bien sustegn havein nus era retschiert da pliras interpresas indigenas e da persunas che han prestau lavur cumina», di Ursin Venzin (43). El ei da professiun inschignier da construcziun e grazia a siu biro buca lunsch naven dil plaz dil teater eis el staus colligiaus cun quel sin cuorta distanza. «Nino di Bella ei staus miu maun dretg sil plaz. Entochen ussa ha tut funcziunau senza incaps ed era tenor plan», relata Ursin Venzin ch’ei oriunds dalla Val Medel e cun empauet luschezia di el: «Naven dalla tribuna dils aspectaturs vesan ins dalla Val Medel en, la pli biala val.» La Val Medel, respectivamein il Pass Lucmagn ha medemamein giugau ina rolla en connex cull’invasiun dils Franzos igl onn 1799 en Surselva. Sur quei pass ei ina part dad els numnadamein arrivada el camp da battaglia. Il mument vegnan ils davos detagls tecnics vid il plaz dil teater liquidai avon che las acturas ed ils acturs sappien lu filar sezs vid las piculezzas per che las presentaziuns reusseschien.

Plaz per rodund 400 persunas

A tgi ch’arriva ussa vegnend da sutsi a Mustér croda surtut la gronda tribuna pils aspectaturs en egl. Ella tschaffa rodund 400 persunas, ei cuvretga e francada encunter eventuals bufs dil vent. Tribuna e plazza da giug per las acturas ed ils acturs ein praticamein parallel spel baghetg dalla claustra. Quei sectur ei concepius aschia ch’ils pumpiers havessen access en seracass al baghetg claustral da quella vart. Quei ei ina pretensiun dalla polizia da fiug. «La lavur sco tala vid quell’infrastructura ei buca stada speciala per mei persunalmein. Specialas ein forsa stadas las discussiuns, respectivamein las ideas ch’ein vegnidas da pliras varts. Cun quei era ei denton da quintar damai che buca tut era clar naven dall’entschatta», di Ursin Venzin. Tecnicamein seigi il project per l’infrastructura staus engrazieivels, per exempel era pertuccont l’electricitad che stat a disposiziun sigl areal dalla claustra. Sper la plazza per la presentaziun dil toc e la tribuna pils aspectaturs sesanfla sigl areal era in sectur cun gastronomia e per sentupada. Leu duei vegnir purschiu allas aspectaturas ed als aspectaturs specialitads franzosas, austriacas e secapescha era indigenas. En cass da malaura stat ina tenda persuenter a disposiziun. Il beinvegni fa in portal che porta «1799».

Negins parcadis el liug

Cattau ina buna soluziun han ils organisaturs pils parcadis. «Tgi ch’arriva d’ordeifer sa parcar ella casa da parcar dallas pendicularas a Sontga Catrina. Da leu organisein nus in bus da shuttle gratuit avon e suenter las presentaziuns», di Ursin Venzin. El sez lavura per l’emprema ga vid in tal project d’infrastructura. Buca dil tut in novum ei per el denton il teater sco tal. Ursin Venzin ei numnadamein era da veser el toc sco schuldau franzos. Avon 36 onns – sco buob da siat onns – era el staus l’emprema e davosa ga entochen oz sin tribuna e quei el toc «La guardia dil Lucmagn» a Platta. «Jeu savevel aunc gnanc leger buc. La mumma ha mulau cun mei vid quellas pèr construcziuns ch’jeu hai giu da dir entochen ch’jeu hai saviu ellas ordadora.» La prevendita pil toc marscha dil reminent. Sco il president dall’Uniun Dentervals e dil comité d’organisaziun, Gion Hosang, di ei strusch la mesadad dils rodund 3400 plazs gia vendida.