Surselva

Mazlers drovan forzas giuvnas

Dacuort han quater mazlers ed ina mazlera dil Grischun retschiert lur diploms d’emprendissadi. In dils diplomai ei Paul Andreoli da Vignogn. Gratulau a tut ils diplomai ha era Jean-Claude Zimmermann da Glion ch’ei schef expert dall’Associaziun grischuna da mazleras e mazlers. La FMR ha discurriu cul niev mazler diplomau e cugl expert davart las sfidas dil mistregn da mazlera ni mazler.

parter

Ensemen cun lur patruns e confamiliars han la mazlera ed ils mazlers novizs dil Grischun festivau ils 26 da zercladur 2026 a Cuera la finiziun da lur emprendissadi. Tschun persunas termineschan igl emprendissadi sco specialist da products da carn el Grischun. Quei seigi in success per l’Associaziun grischuna da mazleras e mazlers, di il schef expert cantunal Jean-Claude Zimmermann che ha sez ina mazlaria a Glion e che giudichescha la savida dils emprendists. «Nus havein era gia giu pli paucs che han terminau igl emprendissadi. E la buna novitad ei che nus havein el Grischun siat novizs ch’entscheivan il secund onn d’emprendissadi da mazlera ni mazler uonn. Quei ei in success per nus.»

Il plascher da luvrar cun carn

Igl avrel 2025 ha SRF constatau en ina reportascha che la Svizra hagi memia paucas emprendistas ed emprendists da mazler. Ella media dils onns vargai emprendien 200 giuvenils ad onn il mistregn da mazlera ni mazler en Svizra. El Grischun han dacuort tschun retschiert il diplom federal. In dad els ei Paul Andreoli da Vignogn che ha terminau igl emprendissadi ella mazlaria Carnatira a Rueun. Sia motivaziun d’emprender da mazler seigi il plascher vid l’agricultura ed oravontut vid ils animals: «La lavur sco mazler drova forza. Mintgina e mintgin sa buca far quella lavur perquei ch’il mazler sto era mazzar ils animals. Mo quei s’auda tier il mistregn.» Sia motivaziun da far quei emprendissadi seigi stau ch’el lavuri bugen cun products da carn. Paul Andreoli ei carschius si en in menaschi puril a Vignogn. Uss planisescha el da far igl emprendissadi da pur. Sco el di, savessi el lu luvrar pli tard sco pur e sco mazler ni era mo en in da quels mistregns.

Mo in tema

Jean-Claude Zimmermann, il mazler e schef expert dall’Associaziun grischuna da mazleras e mazlers di che quella professiun sefocusseschi mo silla lavur ella casa da mezca. «Quei ei donn, pertgei ch’il mistregn da mazler ei fetg variaus. La lavur da mezca ei mo ina pintga part digl entir mistregn.» Oz detti ei era dunnas ch’emprendien da mazlera. Biaras mazleras lavurien ella nova e fetg impurtonta categoria professiunala che senumni elaboraziun e delicatessas. Quei seigi in grond gudogn per la branscha. Jean-Claude Zimmermann: «Jeu mez sai mo dir ch’jeu hai empriu il pli bi mistregn dil mund e jeu emprendess aunc ina gada da mazler.»

Dapli reclama

Tenor Jean-Claude Zimmermann ch’ei era ella suprastonza dall’Associaziun grischuna da mazleras e mazlers sto il mistregn da mazler survegnir ina megliera reputaziun. La via per contonscher quei seigi quella d’ir ella publicitad. L’associaziun grischuna hagi fatg quei a caschun dall’exposiziun da professiun FIUTSCHER 2023 culs Swissskills. Ed igl onn 2025 hagi ins saviu organisar ils  Euroskills a Cuera. «Interessantamein havein nus saviu gudignar dapli emprendistas ed emprendists da mazler dapi 2025. Forsa ei quei in schabetg e forsa han las exposiziuns da mistregn veramein purtau enzatgei.»

Ei dat reacziuns

Paul Andreoli che ha gest terminau igl emprendissadi di ch’el hagi ils davos treis onns survegniu tscheu e leu reacziuns da glieud che smarvigliavi ch’el emprendi da mazler. «Igl ei schon interessant che la glieud surstat sch’ins empren da mazler. Tier tut ils auters mistregns gi negin nuot», manegia Paul Andreoli. Quei hagi in avantatg, numnadamein quel ch’ins sappi declarar alla glieud. «Jeu haiel fatg l’experientscha che sch’ins declara alla glieud tut tgei ch’in mazler fa, svaneschan ils resentiments spert e tut ei bien.»

Pretender e promover

«Avon decennis, cura ch’jeu hai empriu da mazler, deva ei ina clara hierarchia», di Jean-Claude Zimmermann. «Il pli sisum era il patrun che deva las directivas a ses emploiai. Oz ei il patrun plitost in coach che promova ils emprendists en lur savida. Sco patrun encamineschel jeu ina via denteren. Jeu promovel ed emprovel d’intermediar igl entusiassem per la lavur, mo jeu pretendel era da mes emprendists. Ed jeu hai fatg bunas experientschas cun quella via.»