Schar madirar iuas ed ideas

Libli ner, tattoos silla bratscha, in rir amicabel – Renzo Hendry (44) festgina da vegnir ord il baghetg dalla «Weinmanufaktur Gonzen» a Sargans, ina casa cun tschaler da vin agl ur dalla via principala. «In furnitur spetga gest, hagies aunc pazienzia in cuort mument», beneventa Renzo Hendry il redactur dalla FMR – e cuora sur via vi tier il camiun ch’ei sefermaus sper via. Ei regia empau hectica.

Il rappunz ch’ei carschius si a Sedrun cun il surnum «Orange» ei dapi il schaner 2026 meinafatschenta dalla «Weinmanufaktur Gonzen». Suenter otg onns a Zezras sin in bein da vegnas eis el ussa pia el cantun Sogn Gagl. Sia finamira ei la medema: far in vin «che astga haver empau caracter, e che sto buc esser memia rodunds», declara el cun plascher. En quei mument ein ins buca 100 % segirs, sch’el descriva il vin – ni perfin sesez. Forsa semischeida quei era empau.

La situaziun da lavur da Renzo Hendry ei uss in’autra che a Zezras. A Sargans eis el meinafatschenta. Quei munta lavurs administrativas, scriver quens, far contracts, empustar uorden, organisar. Mo quei detti era libertads, raquenta il Tuatschin. Emploiaus eis el dad ina firma che s’auda allas duas grondas fatschentas Sulzer e Georg Fischer SA. «Quels spetgan naturalmein era buns resultats da mei». Ed els mirien era sillas cefras; che quellas constettien gie.

«Jeu vai empau atgnas ideas, co jeu vi trer si quei cheu. Mo pil mument eis ei schon fetg intensiv, quei stoi jeu dir sinceramein».

«Ei ha entschiet a muncar»

Directs e sincers – aschia enconuschan ins Renzo Hendry aka «Orange» era sin il palc. Duront il temps dallas Liricas Analas ein el e ses collegas dalla Cadi stai duront varga 20 onns sillas grondas tribunas dils festivals svizzers naven da Gampel tochen a Frauenfeld.

Cun lur raps selvadis mo era pli melodics han els fatg sgargnir las massas ed els ein pli probabel stai ils pli gronds ambassadurs dil romontsch en Svizra – senza propi vuler quei en emprema lingia. Sis albums han ils piuniers dil rap sursilvan produciu, naven dad «Analogia» (2004) sur «Analfabad»(2006), Analectrica (2009), Analium (2012) tochen «Banalitad» (2016) e «Liricas Analas» (2022).

«Quei era schon buns temps», raquenta Renzo Hendry. Avon quater onns denton il grond tagl: Las Liricas Analas termineschan lur carriera, finito rap. Lur davos concert han els menau si a Degen agl Open Air Lumnezia 2022. Dil tut «magunau» ha el buca quella derniera en Lumnezia: «A nies davos concert havein nus fatg biars sbagls. Ei fa aunc ussa mal, che nus havein buca giu in concert final sco quei ch’jeu level», raquenta igl um che viva schon dapi biars onns a Cuera.

Sch’el seigi buca daus en ina ruosna suenter la fin dallas «Liricas»? – «En ina ruosna buc, ed all’entschatta eis ei era stau en uorden aschia, igl ei gie stau ina decisiun unanima da far quei pass aschia. Mo lu ha ei entschiet a muncar.» Ed ussa maunchi bunamein tut fetg: la collegialitad, la tribuna, ils resuns, conceda el.

«Schiglioc sas fimar mei»

Temps da sefatschentar cun la veta «veglia» resta il mument mo pauc. Il focus dad «Orange» ei semidaus cumpletamein. La producziun da biebein 30 000 butteglias vin alv e tgietschen stat el center, naven da Pinot Noir naturalmein (siu favorit), mo era Merlot, Chardonnay, Sauvignon Blanc. Ils tancs da fier e las buots da ruver el tschaler da vin ein per gronda part vits e spetgan sillas iuas.

La lavur cul vin plaigi ad el. Mo Renzo Hendry ei critics cun sesez: «Jeu fetsch mai sempel a memez, ed jeu stoi magari era emprender dad ir entuorn auter cun quei.» El seigi in che fetschi bia patratgs sur da tut. «Igl ei bein ina super schanza che jeu vai cheu la pusseivladad da menar ina fatschenta. Mo ei dat schon era muments nua che jeu sedamondel: less jeu propi quei? Ni lura era dubis, sch’jeu seigi er il dretg per quella lavur?»

Empau temps lessi el dar a sesez, «e lu sper’jeu ch’ei vegni pli ruasseivel, ch’ei flessegi meglier». Forza e sustegn survegni el da sia famiglia, mo era da sia partenaria che viva a Mustér. «Leu sai jeu ruassar ora bein e tancar energia.» El speri ch’el vegni da far sias vacanzas la fin d’uost, «schiglioc sas fimar mei». Era cheu semuossa: Sche «Orange» discuora, lura direct e sincer! Senza flosclas.

«Fai tiu solo»

Il telefon da Renzo Hendry scalina aunc ina ga quei suentermiezgi a Sargans. Quella gada eis ei in client che vul vegnir sperasvi per in cartun vin. El va naven, mo ei suenter in cuort mument puspei anavos per paterlar dad ina da sias tematicas preferidas. Dalla musica, da tedlar hip hop dils onns 90, «buc exnum il niev uorden». E lu raquenta el naturalmein era da sias atgnas ideas, plans futurs. El hagi schon aunc «boc» da puspei star sin tribuna.  Ei detti adina puspei collegs ni era l’amitga che din: «Fai tiu solo!» Quei patratg hagi el adina puspei giu, da far sez musica, rap, persuls. Il temps cullas «Liricas» resta ad el en buna memoria. Ed el gi schizun: «Jeu crei ch’ei mondi cun tuts tuttina tier las ‹Liricas›. Il fiug brischa aunc en tuts.»

Prioritad hagi ussa denton il vin da Sargans: Il temps decisiv, la vendemia, vegni pér aunc: Fin settember entschatta october duei quella, sche tut va bein, esser atras diltut. «Tochen lu eis ei aunc da reglar enqual caussa, e las iuas ston era aunc madirar bein sin lu.»

Renzo Hendry vegn enzacu pli tard ad haver dapli peda da beiber in migiel vin tgietschen – il pli bugen siu favorit, il «Nair», quei ei il num dil «Pinot Noir» ch’el ha era schon produciu a Zezras. E tgisà, forsa patratga el en quei mument: Igl ei stau bien che tut ei aunc madirau e fermentau empau.