Viadi el temps cun atgnas historias
A Trun han siat scolaras ed in scolar frequentau quest’jamna in cuors da teater dil Teater Giuven Grischun.
Quei cuors cul tetel «Viadi el temps» ei vegnius menaus dalla pedagoga da teater ed actura lumneziana Angela Collenberg. La FMR ha visitau ina emprova da teater.
«Cun giugs da moviment, improvisaziuns, texts e biaras atgnas ideas inventein nus historias.» Aschia stat ei scret ella publicaziun pil cuors dil Teater Giuven Grischun che ha giu liug quest’jamna naven dil gliendisdis entochen ier gievgia a Trun. El luvratori han siat scolaras ed in scolar fatg improvisaziuns cun rollas e sviluppau scenas captivontas cul tema «viadi el temps» pil festival da tribuna Dapertut che va naven dil venderdis, ils 28 entochen ils 30 d’uost 2026 a Trun. Las participontas ed il participont dil cuors ein stai la Silja, l’Alessia, la Emely, il Jacoby, la Mena Maria, la Luana, la Vlin e la Sofia. Ellas ed el derivan da Laax, Danis, Trun, Sumvitg, Surrein, Tujetsch e Vaz Sut. Menau il cuors ha la pedagoga da teater ed actura lumneziana Angela Collenberg. Per ella ein viadis el temps in tema fetg interessant che ha apparentamein era motivau fetg ils affons. Els hagien mussau grond interess da scuvierer il vargau ed il futur cun lur atgna fantasia, di Angela Collenberg. «Ils affons ein s’interessai activamein pil vargau ed era sefatschentai fetg cul futur. Il viadi el temps ha purschiu allas scolaras ed al scolar in fetg vast access a quellas tematicas.»
Engaschament exemplaric
Angela Collenberg di ch’ella seigi gia suenter ils emprems dus dis dil cuors stada fetg surstada dallas historias che las absolventas ed igl absolvent hagien sviluppau. «Ellas portan regurdientschas da lur tats e tattas ed analiseschan il vargau cun metter en scena. Mo els portan era historias interessantas e per part era criticas enviers il futur. Quei cun temas sco la robotica, il clima ed il giavisch da saver esser affons cun tut ils basegns ch’affons han.»
Cun affons vai pli spert
Las scolaras ed il scolar dil cuors da teater a Trun han luvrau efficient e concentrau. Quei ha era la menadra dil cuors attestau. Alla damonda dalla FMR tgei differenza ch’ei seigi per ella da menar il cuors cun affons e co ei fussi da far il cuors cun carschi ha ella rispundiu fetg clar: «Jeu creigel che quei seigi ina gronda differenza, perquei ch’ils affons ein pli aviarts e giogan senza retenientschas. Cun carschi mass ei carteivlamein pli plaun, perquei ch’ils carschi ston igl emprem sedistaccar da lur mintgagi, emprender da giugar e da schar d’ina vart lur dubis e sentiments malemperneivels cun s’exponer en ina rolla ni improvisar senza texts.
Festival DAPERTUT
Naven da venderdis, ils 28 entochen la dumengia, ils 30 d’uost 2026 ha liug a Trun il festival da tribuna che senumna DAPERTUT. Angela Collenberg declara che quei che las scolaras ed il scolar hagien elaborau l’jamna vargada el cuors vegnien els a giugar sin differentas tribunas el vitg da Trun la dumengia suentermiezdi. «Ei dat in viadi da temps atras Trun. Nus vulessen animar il publicum, surtut era ils carschi, da ponderar sch’ei eri propi tut meglier pli baul e tgei ch’il futur vegn a purtar a nus – in tipic viadi el temps cun bia humor.» El mument seigien ils affons ed ella vidlunder da sviluppar il program. «Nus essan secapescha en quels pèr dis d’exercezi buca vegni da sviluppar ina toc d’in’ura ch’ei perfetgs. Nus havein denton in pèr scenettas interessantas. Las ideas vegnan dils affons ed jeu fetsch il fil tgietschen.»
Agens tocs
dapi 15 onns
Il Teater Giuven Grischun ei vegnius fundaus avon 15 onns. L’idea da lezzas uras da promover il teater d’affons ed ils affons pil teater ei tenor Angela Collenberg secumprovada.
Tier il Teater Giuven Grischun seigi ei buc usitau ch’ins gioghi in toc finiu. «Ils affons ein aviarts ed han fetg bia fantasia ed aschia eis ei bellezia da schar crescher il toc ord la fantasia da participontas e participonts.»
«Giugar rollas da teater ei cool»
A Trun el luvratori dil Giuven Teater Grischun ei vegniu luvrau cun giugs da moviment, improvisaziuns, texts e biaras atgnas ideas. Las siat absolventas ed igl absolvent dil cuors da teater han dau tut per preparar in viadi el temps che vegn preparaus a caschun dil festival da tribuna DAPERTUT che ha liug dils 28 entochen ils 30 d’uost a Trun. La FMR ha vuliu endriescher zatgei dalla motivaziun dallas participontas e dil participont dil cuors a Trun.
Silja Tschuor, Surrein
Jeu hai era fatg in casting per quei film romontsch che senumna «In onn senza stad.» Jeu carezel il teater ed il film e vulevel schon adina far enzatgei che ha da far cun teater. Il cuors cun tut las pusseivladads che nus havein da purtar viaden sezzas ideas ei fetg interessants. Quei ch’jeu hai empriu entochen ussa ei da semover e co ins fa quei endretg sin tribuna.
Mena Maria Albin, Laax
Jeu hai fetg bugen il teater. Igl ei in hobi fetg interessant. Nus havein schon empriu in’entira massa en quels dus dis, era da collaborar cun auters sin tribuna. Interessant ei era stau d’udir dall’Angela ch‘igl ei buca rut ina comba sch’ins fa in sbagl sin tribuna. Jeu prefereschel da giugar ina rolla ch’ei total autra che la mia persunala. Lu san ins propi giugar. Miu siemi ei d’astgar collaborar inagada cu jeu sun empau pli gronda en in musical da miu tat Armin Caduff.
Alessia Cathomas, Sumvitg
Jeu hai viu che quei cuors da quest’jamna era screts ora e sun gest s’annunziada. Jeu mon fetg bugen a mirar teater. Surtut observel jeu era las rollas da mia onda ch’ei era ina passiunada actura da teater. Per mei era quei adina cool da veser co las persunas san seschluitar en in’autra rolla e giugar quella sin tribuna. Cun quei cuors hai jeu era la pusseivladad d’empruar ora quei. L’Angela ha mussau a nus co ins daventa segirs da sesezza e da far quei ch’ins vul far sin tribuna. E sch’ins fa in sbagl ei quei negin problem. La menadra dil cuors ha detg ch’el teater astgi ins far sbagls perquei ch’il publicum queti che quei seigi legher.
Sofia Galliard, Vaz-sut
Jeu hai grond tschaffen da giugar teater insumma ed jeu hai schiglioc negins termins quels dis. Per mei eis ei fetg bi d’esser en cumpignia denter cameratas e camerats che han il medem interess sco jeu. E jeu quetel ch’il cuors culla Angela seigi fetg cools.
Luana Albin, Trun
Jeu hai fatg in casting pil film romontsch «In onn senza stad». Ed jeu hai lu tertgau ch’il cuors da teater dil Teater Giuven Grischun savessi gidar mei era per ina rolla. Jeu hai empriu da duvrar il tgierp per dir per exempel sch’jeu hai mal enzanua. Sin tribuna tonscha ei buca mo da dir «au, jeu hai mal» e finiu.
Jacoby Wilkins, Surrein
Jeu hai grond plascher da luvrar ella gruppa ed jeu hai fetg bugen il teater. Jeu sun buc il sulet da Surrein cheu, mo jeu hai spert empriu d’enconuscher e sun sefamiliarisaus cun las ulteriuras participontas. Jeu sesentel fetg bein cheu ella gruppa.
Vlin Cavegn, Rueras
Miu tat era gia teatrist ed jeu mavel adina a mirar cu el giugava sin tribuna. Quei ha fatg ch’jeu hai era survegniu plascher dil teater. Hai udiu da quei cuors a Trun e sun s’annunziada. Ed igl ei fetg bien cheu ensemen cullas autras persunas. Jeu selegrel era fetg da mussar alla glieud quei che nus havein empriu en quell’jamna. Miu padrin ei cineast e fa films e per mei fussi fetg cool sch’jeu astgass inagada prender part cun ina rolla.
Emely Albin, Danis
Jeu haiel dapi in pèr onns il giavisch da dar teater. Quei cuors cheu ei ina buna caschun d’emprender in pèr caussas. Jeu hai era gia giugau en teaters cun autras scolaras e scolars. Quei ei stau bunas experientschas per mei. Ins ha mai empriu a fin – jeu quetel ch’ins emprendi adina zatgei niev e perquei sun jeu era s’annunziada pil cuors dil Giuven Teater Grischun.
Gust da leger dapli?