«Az fide dalla veta ed agls voss concarstgangs»

Gl’onn passo è nia festivo aint igl cumegn d’Albula/Alvra la festa naziunala an cuminanza, chegl er cun esser diesch onns siva dalla fusiun digls set cumegns d’Alvaschagn, d’Alvagni, Brinzauls, Casti, Mon, Stierva e Surava. Chest onn ò mintgigna dallas set vischnancas puspe festivo independent la festa digl 1. d’avost.

Er a Brinzauls è neida festivada la festa naziunala e la solidaritad cun abitants ed abitantas scu er cugls blers giasts da Brinzauls. Bel è er tgi bleras persungas dallas vischnancas vaschignas on catto la veia a Brinzauls e cotras musso lour simpateia per vigl e gioven digl li noua tg’è puspe siva da ples meis veta. Adegna daple gliout è sa radunada segl plaz da scola a Brinzauls e per blers e bleras è sto en reveir, en inscunter ampernevel ed en antop siva da plessas emdas, gea schizont meis.

Scu gio siva digl 1997 ò er chest onn l’Uniun sportiva Brinzauls cun sies president Roland Bossi organiso la festa naziunala. Igl vistgia musical ò ella retschet dall’Uniaun da musica Lantsch, tg’ò suno sot la direcziun da Fränky Ardüser. Per taimpra nateiva è stada responsabla la gruppa «Schellnerfründa Lavoz».

Sung daveiras fitg sursto

L’atmosfera è stada fitg amicabla, ampernevla e vasia ins ò angal fatschas cuntaintas. Cuntaint era alloura er Roland Bossi, cura tg’el ò an nom dall’Uniun sportiva Brinzauls benevento vigl e gioven alla festa naziunala. El ò detg: «Ia sung daveiras fitg sursto tgi tanta gliout è preschainta per festivar an cuminanza igl anniversari dalla Svizra».

Plagn expressiun ò el er testifitgia igl sies plascheir tg’ena schi gronda raspada è sa radunada agl plaz da scola a Brinzauls. Per Roland Bossi è da gronda valour e muntada tgi tiers la fusiun digls set cumegns organisescha mintga vischnanca independenta da l’otra ena festa pigl de naziunal.

Uniuns contribueschan fitg bler

Sa drizzada alla populaziun indigena, a persungas dallas vischnancas vaschignas ed agls blers giasts e sagond-dimorants è Manuela Gebert, ella tg’è a parteir digl 1. da schaner 2027 la nova mastrala digl cumegn d’Albula/Alvra. An bung rumantsch e cun er carisma particular ò ella benevento la gronda raspada. Ella ò detg tgi cun organisar l’Uniun sportiva Brinzauls la festa naziunala e cun neir chella anramada musicalmaintg dall’Uniaun da musica Lantsch e dalla gruppa «Schellnerfründa Lavoz» vigna confirmo tgi a Brinzauls seia la veta d’uniun betg stidada.

Tottas treis uniuns contribueschan uscheia fitg bler agl sentimaint d’esser datgesa. Manuela Gebert ò punctuo: «Da tgesa è per me cumbino cugl sentimaint dad esser bagnnia ainten chella vischnanca e val, d’aveir vaschigns tgi s’interesseschan per me e la mia veta, antupar persungas tg’ia canosch puspe, perchegl tg’ia va antupo ellas per exaimpel cun eir a spass, tgi am dattan invista ainten lour veta, rachintan istorgias digl passo ed originals dalla val. Datgesa ò da far cugl sentimaint da canoscher e neir ancunaschia».

En sistem politic pitost patgific

Manuela Gebert ò alloura er menziuno la siertad an Svizra cun deir: «An grond dastgainsa ans santeir sieirs ainten la nossa tera heterogena digls flems, muntognas, martgeas, regiuns sumigliaintas alla Mar Mediterrana e vastas parts digl Parc Naziunal, babilonia da lungatgs, en sistem politic tuttegna pitost patgific cun sbagls e confusiuns an stil da setgira, tgi mantigna tuttegna pasch e pôss».

Detg ò ella agls preschaints e preschaintas e cunzont alla populaziun da Brinzauls: «Forsa neschan ainten las vossas testas ed aint igls voss cors gist scenaris tot differents, sch’ia pegl igl pled patgific an bucca. Per igls egns è ia a fegn chest onn en lung taimp da malancuneia, en taimp d’esser separo da chel li d’esser da tgesa, forsa da crescher se, da rieischs sur generaziuns. Ed igl plascheir da turnar a tgesa aint igl confidenzial, da vaseir puspe igl ancunaschaint, da galdeir la vista mantgeda, la siertad dallas atgnas quatter pareis predominescha, dat curasch da pir dretg star cò e da sa riscar da furmar ansemen cun la muntogna ed igls conabitants en avigneir veiv.

Per igls oters è ia a fegn chest onn en lung taimp d’intschertezza, ena ponderaziun digl per e cunter, en esser patto ve e no tranter leir sperar e dubitar u ansomma betg saveir ple. La pussebladad da turnar, tgi niva all’antschatta forsa anc desiderada, è sblitgeida, dantant carscheida la tschertezza tgi la forza, la voluntad, la speranza na tanschan betg ple per cuntinuar agl li uriund». Detg ò la nova mastrala digl cumegn d’Albula/Alvra er: «Az fide dalla veta ed agls voss concarstgangs».

Ischas betg sulets

Cuntinuo sies pled ò Manuela Gebert cun deir tgi la Svizra, igl cantun ed er igl cumegn veiva da chegl tgi nous decidagn mintga de pigl bung, tgi nous assistagn l’egn l’oter er schi nous ischans betg ancletg cun mintga pass da l’oter. I dat l’oter er schi nous ischans betg ancletgs cun mintga pass da l’oter.

Ainten la dumonda, tgi la populaziun da Brinzauls vegia da rasponder, seia betg dretg u fallo, mabagn chegl tgi mintgign e mintgigna vesa per bung, uscheia Manuela Gebert. Ella ò accentuo: «Vous stuez piglier tot suletta la vossa decisiun, ischas tuttegna betg suletta: en’antiera vischnanca painsa a vous, la peglia serious e porta anfignen oz, noua tgi vous abitarossas igls proxims onns». Concludia ò l’oratoura igl sies pled cun deir: «Patria è pi pac en li, mabagn en sentimaint. Ia sper fermamaintg per vous tgi pudez az santeir da tgesa aint igl cumegn d’Alvra, seia chegl aint igl vitg da Brinzauls u ensanouas oter e tgi cattez puspe fidanza».