Scuol

Da novas adressas a tablas blauas fin cheus cotschens

Il cumün da Scuol survegn a partir dal 2027 nouvas adressas ed eir nouvas tablinas da chasa. Insè ün proget inizià ed eir finalisà fingià daspö divers ons. Però sülla gualiva per terminar quists plans culla montascha da las tablas la fin da quist on, chaschunan las nouvas adressas per qualchüna agitaziun e surpraisa in cumün.

parter

Vairamaing d’eir’la üna formalità – la charta d’infuormaziun dal cumün da Scuol a reguard la müdada d’adressas per tuot ils edifizis a partir dal 2027 e la montascha da las tablinas correspundentas vi dals edifizis. Quista charta, adressada a tuot las possessuras e possessurs da chasa, ha però procurà per qualchünas agitaziuns, inclus als collavuraturs da cumün. Da quai da var 400 mails e reacziuns per part surprendentas haja dat dürant las ultimas eivnas sün quai.

Incletta per reacziuns, però …

«Schi, quai es güst chi ha dat üna pruna correspundenza e reacziuns», conferma il manader da las gestiuns tecnicas dal cumün da Scuol, Chasper Alexander Felix, sün dumonda da la FMR ed agiundscha: «Quai es dal garanti eir d’attribuir al fat chi ha dürà uschè lönch e cha la gronda part da las abitantas ed abitants varà intant invlidà cha quist es insomma in trais-cha.»

L’introducziun da novas adressas va inavo blers ons – per esser precis dal 2006  – e’s basa a la fin finala sün decisiuns e ledschas superiuras. Ed eir ün dals intents principals per quist adattamaint para dad esser plausibel: S-chaffir daplü clerità per simplifichar la distribuziun da posta e la lavur da las organisaziuns da salvamaint.

Chasper Alexander Felix conceda però cha’l process formal haja dürà magara lönch, ün process chi nu d’eira intant be i’ls mans dal cumün. Perquai muossa el plünavant eir üna tscherta incletta per tuot las reacziuns chi ha dat in chosa. Eir sch’üna gronda part da quellas reacziuns as basan plütöst sün fats fingià dalönch innan accumplits. «Il punct decisiv da l’infuormaziun d’eira dal 2019, cur chi’s ha publichà ils nouvs noms e nomers. E là ha minchün gnü la pussibiltà dad avair invista in quels plans e vaiva eir la pussibiltà da far objecziuns.»

Müdadas plü pitschnas e plü grondas

La müdada d’adressas cun tuot sias consequenzas para però dad esser colliada cun bleras emoziuns, ün fenomen dal rest chi nu’s po observar be a Scuol. Dad üna vart spetta blera lavur stantusa da correspundenza e da tschella vart as esa simplamaing attachà eir emoziunalmaing, obain a seis nomer da chasa o nom da via.

Chi s’haja eir quia provà da tour tuot il resguard pussibel, manaja Chasper Alexander Felix declerond l’andamaint da renumeraziun, però chi nu s’haja laschà evitar tschertas müdadas cun «cumbinaziuns plü curiusas». Ch’in prüma lingia saja stat il böt da far uorden culla «confusiun da nomers» chi regna in tuot las fracziuns. Quai cun ün sistem plü logic ed a möd enumerativ, cun nomers pêrs dad üna vart da la via e dispêrs da tschella vart – uschè sco cha quai saja üsit eir in oters lös. 

E cha da quist müdamaint saja dal rest eir el svessa pertoc, declera Chasper Alexander Felix ün zich riond. «Pro mai esa uschea cha’l vaschin ha surgni meis nomer ch’eu n’ha uossa ed eu n’ha surgni ün oter nomer.» Chi saja a la fin dals quints üna roba d’adüs ed üna decisiun chi’s stopcha uossa oramai acceptar. Perche cha la müdada d’adressa es apunta ün fat accumpli ed aintra in vigur a partir dals 1. schner 2027.

Sur 2700 novas tablinas (blauas)

Ed acceptar ston las abitantas ed abitants da Scuol implü eir la montascha d’üna tablina d’adressa vi da las chasas. Quia ha il cumün dat 30 dis temp per respuonder, sch’inchün nun es perinclet culla posiziun exacta da quistas tablinas o giavüscha dad esser pro dürant la montascha. Eir quia però nu daraja bler spazi d’agir ed interpretaziun. Sco chi ha nom illa charta d’infuormaziun ston las tablas gnir plazzadas uschè chi sun visiblas davent da la via e cha l’otezza unitara haja, scha pussibel, da gnir resguardada.

Quistas lavurs cumanzaran lura a partir dad october, ingio chi gnarà montà in tuot raduond 220 nouvas tablas da vias e 2500 tablinas da chasa. E quai lura dal garanti culla spranza per damain agitaziun. Chi sa, scha la culur blaua – chi simbolisescha tanter oter quietezza – es gnüda tschernüda güsta perquai?

Ed apropo comunicaziuns e tablas …

Üna comunicaziun chi ha procurà per bainquant damain agitaziun co las nouvas adressas, es la decisiun dal cumün da Scuol da tour our d’funcziun ed allontanar las tablas d’infuormaziun digitalas. Ils motivs sun tenor il cumün ils seguaints:

  • L’adöver da las tablas es stat fich limità.
  • Las tablas nun han mai propcha funcziunà inandret.
  • Il mantegnimaint e la gestiun da las tablas cuosta raduond 25 000 francs l‘on.
  • Hozindi culla pussibiltà da surgnir tuot las infuormaziuns via computer o telefonin, nu daja plü ingüna necessità per las tablas digitalas.

Per restar infuormà eir in avegnir, rinviescha il cumün perquai cun ün’infuormaziun cuorta vi da las tablas sün lur pagina d’internet e la pussibiltà d’abunar seis newsletter. Inavant haja nom cha las comunicaziuns davart mortoris gnian publichadas da quinderinavant a möd analog in lös determinats in mincha fracziun.

Ch’eir scha las tablas hajan cuostü raduond ün quart milliun francs a seis temp, saja la decisiun da tillas tour our d’funcziun a tuotta via güstifichada, haja nom sün dumonda da la FMR. Perche cha na be l’adöver da las tablas saja stat fich limità, dimpersè eir las reacziuns sülla decisiun da tillas allontanar – nempe brichafat ingünas reacziuns. (fmr/dm)