Indezis dil 12avel tschentaner?
Il Survetsch archeologic dil Grischun interquera il mument ina casa amiez il vitg da Mustér. Il motiv persuenter ei che quei baghetg vegn spazzaus e fa plaz ad ina surbaghegiada. Tenor il historicher d’art Erwin Pöschel savess la casa datar d’entuorn igl onn 1200. Las examinaziuns dils archeologs las proximas jamnas vegnan a dar sclariment schebein quei ei aschia.
Sigl areal dalla Pasternaria Goldmann amiez il vitg da Mustér duei ei dar ina nova surbaghegiada. Per realisar quella vegnan ils baghetgs existents spazzai. In da quels ei la casa ch’ei stada habitada il davos d’Ugo Deflorin permiert. Ei dat indezis historics che quei seigi la pli veglia casa da habitar el vitg da Mustér. Tenor il historicher d’art Erwin Pöschel (1884–1965) eis ella mitschada dil grond incendi dil vitg ils 13 da december 1576 e pli tard dil barschament caschunaus dils Franzos ils 6 da matg 1799. Quellas indicaziuns davart la historia dalla casa ein motiv avunda pil Survetsch archeologic dil Grischun d’intercurir il mument il baghetg avon ch’el vegn spazzaus.
«Nus lein saver dapli»
L’jamna vargada ein las lavurs d’examinaziun dil Survetsch archeologic vegnidas lantschadas egl intern dil baghetg. «Nus lein saver dapli dalla historia dalla casa. Per recaltgar informaziuns intercurin nus la construcziun sco tala dil baghetg. Quei vul dir la substanzia dils mirs, con aults ch’els ein e con bein manteni. Examinaziuns fagein nus era nua che las finiastras ein oz per constatar sche quellas ein per exempel vegnidas midadas», di Christoph Baur ch’ei responsabels per las excavaziuns tiel Survetsch archeologic dil Grischun. Ulteriurs buns indezis davart il temps da construcziun dat la maulta ni forsa schizun material organic: «Cun agid dalla maulta savein nus eruir co ed en tgei etappas che la casa ei vegnida construida. Material organic savess porscher bunas indicaziuns davart il temps ch’il baghetg ei staus habitaus.» Sin fundament da tut quels indezis duessi ei esser pusseivel da recaltgar dapli informaziuns davart la historia dalla casa.
Constat la historia?
«Las indicaziuns d’Erwin Pöschel davart la casa ein il motiv che nus intercurin il baghetg. Danunder che Pöschel haveva las informaziuns ei buca clar», di Christoph Baur. Las lavurs da questa e l’autra jamna duein porscher novs indezis davart la historia dalla casa. Aschia duei ei dar novas enconuschientschas tgei ch’ei propi vegl vid la casa e co ella ei sesviluppada sur las generaziuns. «Interessant vegn ei ad esser d’eruir tgei ch’ei aunc avon maun dils fundaments vegls», declara Christoph Baur. Examinaziuns sin quei areal duein era vegnir fatgas en ina part dil baghetg vegl dalla Pasternaria Goldmann. Quellas vegnan probabel fatgas igl atun. Con ditg che las lavurs d’excavaziun cuozan ei aunc buca dil tut clar.
In maletg d’entuorn 1880
«Da muntada per la construcziun da casas da habitar en quei territori ei in dessegn d’entuorn 1880 dil stan oriund dalla Casa Deflorin», scriva Erwin Pöschel en siu inventari davart baghetgs historics el cantun Grischun. Quei dessegn duei mussar la casa amiez il vitg. Da quei meini ei era pader Ambros Widmer staus. En siu cudisch «Ils nums locals da Mustér», cumparius 1986, scriva el: «Bein la pli veglia e venerabla casa digl antic vitget da Mustér – buca dalla claustra – era l’aschinumnada Casa de Florin che steva aunc 1881, mo ch’era lu en decadenza. Quei era ina casa crap da duas alzadas cun arviuls e finistrels rodunds (romantics), malegiada da duas varts tenor il model quadrel-gotic, alv e grisch. Ei setractava cheu d’ina casa aristocrata ch’era vegnida baghegiada entuorn 1200 e decorada cun maletgs – denter auter dalla ss. Trinitad – entuorn 1500.» Tenor pader Ambros Widmer ei quella casa stada quella dil landrechter de Florin, il legat dil prenci avat da Mustér al concil da Trient (1545 – 1563). La casa ei stada habitada entochen avon paucs onns.
Gust da leger dapli?