Ina trumpada, ma nagina surpraisa
Vazarouls na vegn ussa tuttina betg pli en dumonda sco lieu per dischlocar. Quai na saja tenor il president communal Daniel Albertin dentant nagina surpraisa per las persunas pertutgadas.
Per ils abitants e las abitantas da Brinzauls che vulevan ir a star a Vazarouls hai dà ina trumpada. La vischnanca Albula/Alvra ha communitgà che betg tut las persunas cun dretg da bajegiar vulan vender lur dretgs da terren a la vischnanca. Uschia n’è Vazarouls betg pli ina opziun per il project da dischlocaziun. Quests dretgs sin terren da bajegiar derivan dals onns 1980 en connex cun ina meglieraziun. Davart las zonas da dischlocaziun a Casti ed Alvagni Vitg decida il suveran d’Alvra ils 25 d’avust. RTR ha dumandà il president da la vischnanca Albula/Alvra Daniel Albertin davart quella situaziun e co che las persunas da Brinzauls resentan quai.
RTR: Quels dretgs da terren da bajegiar derivan dad ina meglieraziun dals onns 1980. N’eran quels lura betg sin il radar tar Vus?
Daniel Albertin: Bain, quai era a tutta via sin il radar. Nus avevan era enconuschientscha da quellas leschas. Nus avain gì d’examinar, sche nus vegnissan da chattar forsa in’autra schliaziun per Brinzauls – gist per la dischlocaziun. Quai n’è betg stà il cas, uschia che nus stuain dir: Sche nus n’avain betg l’entira surfatscha cun tut ils dretgs da bajegiar, na pudain nus betg prender Vazarouls en la planisaziun locala parziala.
Era quai enconuschent a las persunas interessadas che vulevan ir a Vazarouls?
A las persunas pertutgadas era enconuschent – cun tut las communicaziuns che nus avain fatg e cun tut quai ch’è adina puspè vegnì menziunà, era da proprietaris – che la zona da Vazarouls è ina zona che ha giuridicamain in pau potenzial da discutar.
E tuttina vegn quai uss in pau sco ina frida per quellas persunas che pensavan ch’ellas possian ir a Vazarouls?
Na, jau crai quellas persunas che faschevan quint da pudair ir a Vazarouls, quellas avevan gia survegnì il messadi da la radunanza communala. En sasez è quai dà en egl a las medias pir uss. La populaziun saveva quai gia, causa il messadi che nus avain tramess als pertutgads da nossa vischnanca.
La vischnanca Albula/Alvra ha fatg fitg bler per Brinzauls. Pudess quai uss er esser ina sort replica da quels possessurs da terren per quasi dar en las costas als da Brinzauls?
Na, quai na crai jau betg. Ils interess van natiralmain en differentas direcziuns. Ils ins vulan tegnair vi da lur dretgs da bajegiar. Las autras han forsa ord vista da la planisaziun locala auters patratgs ed auters arguments. Jau crai ch’i dettia differents arguments che giogan ina rolla en quel cas. Ed ussa stuain nus prender per enconuschientscha quai e guardar co che nus vulain ir enturn cun ils auters dus plazzals da bajegiar che nus pudessan eventualmain metter a disposiziun. A la fin avain nus differentas variantas: Nus pudain indemnisar ils bajetgs, nus pudain ir en in’autra zona da bajegiar, nus pudain prender perfin il status sco quai ch’el era avant il 2013 – avant la lescha da segundas abitaziuns. Pia, i restan bleras opziuns, ma i na resta il mument betg l’opziun che quels da Brinzauls sco era quels da las segundas abitaziuns avessan favurisà.
Vazarouls n’è uss propi nagina opziun pli. Avais Vus sco vischnanca betg la pussaivladad da prender davent ils dretgs da quels possessurs da terren per che quels da Brinzauls pudessan tuttina ir là?
Na, pertge quest terren u quests dretgs da construcziun tutgan natiralmain er a tscherts da Brinzauls. E nus avain dapi il cumenzament ditg: Nus guardain da chattar terren da construcziun ensemen cun ils uffizis chantunals. Ma nus na vegnin betg a far ina expropriaziun da terren per realisar il project da la dischlocaziun. Quai avain nus communitgà cleramain ed era mai stipulà en las leschas che nus avain alura da far bun ils 25 d’avust.
Tschertgais Vus alternativas per Vazarouls?
Na, sche nus guardain sco ch’ina planisaziun locala, ubain ina planisaziun parziala funcziuna, n’è quai gnanc pussaivel da tschertgar auters terrens da construcziun. Nus avain examinà otg differents plazzals a partir dal 2021. Nus avain da quels plazzals ch’èn restads survegnì il consentiment dals proprietaris ch’els dettian il terren. Ma ils auters sis plazzals n’èn betg stads pussaivels da survegnir. Quai stuain nus era prender per enconuschientscha.
Uss èsi enconuschent ch’il tunnel da drenascha porta fritg: Brinzauls ruschna pli pauc. Vegn quel fatg, che Vazarouls stat tuttina betg pli a disposiziun, forsa era grad in zic en il dretg mument per la vischnanca per forsa motivar la glieud da tuttina restar a Brinzauls?
Bun, da star vinavant a Brinzauls, èn decisiuns privatas. Quels da Brinzauls han ils davos onns cuntinuadamain stuì sa fatschentar cun questa situaziun. Nus avain en sasez ensemen cun il Chantun e la Confederaziun guardà ch’i possian far ina dischlocaziun, sch’il tunnel da drenascha n’avess betg d’avair success sco quai ch’el ha ussa. Nus avain en il mument enorm buns resultats. Il moviment è sa reducì cuntinuadamain, forsa ch’i dat ad in u l’auter curaschi da tuttina star a Brinzauls. E quels che stattan vinavant a Brinzauls survegnan era sustegn finanzial dal Chantun per mantegnair ils bajetgs ch’els han. Jau crai che dar si la dimora n’è betg ina chaussa che la politica ed ils uffizials han da decider, quai è ina decisiun ch’ils pertutgads e pertutgadas han da prender. Nus avain elavurà dapli variantas – e dapli variantas dattan dapli pussaivladads, però fan era pli greva la decisiun.
Gust da leger dapli?