«La gronda sfida ei davos las culissas»
Il teater el liber «1799 – Revolta ella Cadi» a Mustér ei da veser aunc treis ga quest’jamna. En quei drama che tracta la revolta dils Sursilvans encunter las truppas franzosas avon biebein 200 onns ei igl actur David Flepp da veser en ina rolla dubla. El ei ton pader Placi Spescha sco il commissaire Tromage. «La gronda sfida da giugar duas rollas ei quei ch’igl aspectatur vesa buc, pia quei che succeda davos la tribuna», di David Flepp.
Il mistral el drama «La stria da Dentervals» ed ussa pader Placi Spescha e commissaire Tromage el toc «1799 – Revolta ella Cadi»: Igl actur David Flepp (51) da Danis ei danovamein da veser a Mustér. Ils davos onns eis el stau da veser en in tschuppel autras rollas: denter auter sco gerau Conrad el musical romontsch «Plaun Salter» a Danis, sco Niklaus Lauretz el teater el liber Via Mala el casti da Haldenstein ni alla televisiun sco Felix Neuhaus ella seria da SRF Maloney. La FMR ha discussiunau cun David Flepp che lavura sco actur e pedagog da teater independent.
FMR: David Flepp, ins di ch’il far teater seigi els gens dils Medelins. Vus haveis Vossas ragischs familiaras leu. Ei quei aschia?
David Flepp: Probabel ei quei aschia. Jeu sun Medelin e hai grond plascher d’esser quei. Jeu passentel era bia temps en nies mises a Sogn Gions. Augs da mei fagevan gia teater, il bab denton buc. Denton fageva era miu tat da vart da mia mumma a Sumvitg teater. Il teater vegn pia dad omisduas varts.
Vus giugheis pader Placi Spescha el drama «1799 – Revolta ella Cadi». Esser pader – fuss quei stau zatgei per Vus ella veta reala?
Quei ei ina buna damonda. Jeu hai fatg il gimnasi tiels paders benedictins a Mustér. Sco giuvenot hai jeu giu in’investa el mund monastic e co quel funcziuna. Quei ha fascinau mei. Suenter la matura ha ei effectivamein dau bufatgas ponderaziuns d’ir ella direcziun teologica. La fin finala dat ei teologs en nossa famiglia. Per finir ei quella direcziun lu denton buca seprofundada. La fascinaziun per la veta monastica ei denton restada.
E lu la rolla dil commissaire Tromage. Tgei relaziun haveis Vus cul franzos e culla Frontscha?
Jeu hai fatg il studi sco scolast secundar a Friburg. Leu hai jeu era studegiau franzos. Il lungatg franzos fascinava mei gia al gimnasi. Lungatgs en general hai jeu bugen, mo il franzos en special. Duront treis stads sun jeu lu staus engaschaus ella Svizra franzosa tier in pur da puaunas. Sco scolast hai jeu lu luvrau ed intermediau il franzos. Ils davos onns hai jeu giu da far pli pauc cul franzos, mo igl ei iu spert da reactivar quei bi lungatg.
Cun tgeinina da quellas duas persunas da gliez temps saveis s’identificar il pli fetg, sch’insumma?
Il commisaire Tromage ei ina figura engrazieivla da giugar. El ei in interessant tip, mudregia ils indigens ed ei empau in tiran. Mintgin da nus ha era facettas stgiras en el, mo viva buca quellas. Sin tribuna ei quei pusseivel. Pader Placi Spescha ei ina figura pli cumplexa. Sia veta e sias activitads ein era documentadas meglier. El ei ina persuna plein interess, denter auter ei quei sia predilecziun pigl alpinissem. Quell’aveina pigl alpinissem hai jeu era, seigi enten ir pils cuolms ni per cristallas cun mes dus frars. Ord quei pugn da vesta ei pader Placi Spescha pli datier da miu esser. Il text decida fetg co las figuras ein. Tenor quel san ins s’identificar cun ellas. Hubert Giger descriva pader Placi Spescha sco alpinist ed amitg dils Franzos, Tromage sco tiran. Detg auter: Il tun fa la musica, era ellas explicaziuns d’ina rolla ni l’autra.
Giugar duas rollas relativamein grondas el medem toc – leutier ina per romontsch ed ina per franzos – ei in pensum dètg pretensius. Tgeinina ei la gronda sfida en quei engaschament dubel?
La gronda sfida da giugar duas rollas ei quei ch’igl aspectatur vesa buc, pia quei che succeda davos la tribuna. Las midadas ston esser bein organisadas. Igl ei aschidadir in automatissem che serepeta duront mintga presentaziun. Las preparativas ston esser bunas ed exactas: Nua ei il stilet dil Tromage ni lu puspei il capi da pader Placi Spescha? Per mei eis ei impurtont che quei sespleighi en ina fuorma fetg ruasseivla. Ei sto esser ruasseivel tier tut il tempo da midada dallas duas figuras. Il text ei mulaus e mulaus. Quei mument ch’jeu midel costum sun jeu automaticamein l’autra figura.
Sco commissaire Tromage perdis Vus la veta en quei toc. Tgei sentiments sveglia ina tala scena risguardond quei che succeda il mument en uiaras sin quest mund?
Quella damonda accumpogna nus. Quei ei stau il cass gia tier las preparativas. Nus savein che l’uiara ei ina realitad ch’ei buca lunsch naven da nus. Quei muenta ed ei cumbinau cun emoziuns da tristezia, mo era d’esser vilaus ch’ei dat uiara aschia da tier da nus aunc igl onn 2026. La fin dil toc s’exprima pader Placi Spescha en quella direcziun, schend ch’el speri che nus stoppien mai pli veser zatgei aschia sco l’invasiun dils Franzos.
El drama «La stria da Dentervals» haveis Vus giugau il mistral, medemamein ina rolla fetg gronda. Con bein vegnis Vus a frida cun tocs historics da temps dalla pussonza dils magnats? Cudezza ei Vus da giugar talas rollas?
Cudizzar ei detg bia. Mo mei interessescha la historia, surtut la historia locala. En nossa historia dat ei elements e fasas dramaticas e tragicas, sco per exempel la persecuziun dallas strias ni l’invasiun dils Franzos. Igl ei interessant da seviver en en quellas persunas, sedumandond daco ch’ellas eran sco ellas eran e d’interpretar ellas. Quellas rollas empleinan miu sacados sco actur. Ord mintga figura eis ei pusseivel da nezegiar ina facetta ni l’autra.
Vus essas engaschai professiunalmein sco actur e pedagog da teater. Tgeinins ein ils proxims projects – cu vesa il publicum puspei David Flepp sin tribuna ni alla televisiun?
Ils 25 e 29 d’uost 2026 sun jeu da veser el toc «Madame Montouchi» dil teater da stad a Glion ensemen cun Angela Collenberg. Igl ei ina prelecziun scenica sils fastitgs d’ina dunna sursilvana misteriusa ch’ei viagiada bia e che ha viviu il 19avel tschentaner. Lu suondan il settember presentaziuns dil toc «Die Gemeindeversammlung» a Schaffusa e Samedan. Ed avon – pia quest’jamna – ein aunc las treis presentaziuns da «1799 – Revolta ella Cadi».
Il teater el liber «1799 – Revolta ella Cadi» a Mustér vegn daus aunc treis ga: gievgia, ils 20 d’uost 2026, venderdis, ils 21 d’uost 2026 e sonda, ils 22 d’uost 2026 mintgamai allas 20.00. Ulteriuras informaziuns: dentervals.ch.
Gust da leger dapli?