In’elecziun quasi istorica

Per bunamain in terz da las 120 deputadas e deputads dal Cussegl grond vegn la sessiun d’avust ch’entschaiva proxima gievgia, ils 27 avust 2026, ad esser in mument spezial. Ellas ed els èn numnadamain las persunas nov elegidas en il parlament grischun. E gist sisum sin il program è planisada lur saramentaziun.

Il mument forsa il pli spezial da quella damaun – ed era en zic istoric – vegn dentant ad esser per il deputà dal cirquit da Surses e politicher da la PLD, Fabio Luzio. Il electroinschigner e mainafatschenta da Cunter è dapi l’avust passà il vicepresident dal Cussegl grond e vegn elegì proxima gievgia sco president dal nov parlament grischun. E quai sco segund giuven president insumma durant ils ultims 100 onns, e 34 onns suenter l’ultima elecziun d’ina persuna da la Val Surses en questa carica (guarda boxa).

Gnervus e spanegià

Fabio Luzio è 35 onns giuven, motivà ed onurà da pudair surprender il presidi dal Cussegl grond e cunquai manar las sessiuns dal proxim onn. «Jau m’allegr che jau poss ina giada mo esser tschentà e tadlar tiers», manegia Fabio Luzio cun in surrir envers la FMR ed agiunscha plain persvasiun: «La finamira durant mes onn è surtut era da pudair motivar autras giuvnas e giuvens da s’engaschar per la politica e da betg surlaschar quella a la generaziun pli veglia. La politica n’è numnadamain betg mo insatge per ils attempads enturn la maisa radunda!»

Quai che sa dentant restar vinavant enturn la maisa radunda, èn tenor Fabio Luzio tut ils discurs davart il resultat da l’elecziun ed era il titel inuffizial dal «pli aut grischun». Atgnamain è l’elecziun per il presidi ina formalitad. Dentant sa in bun resultat – per ina u l’auter politicher – era esser in indicatur da simpatia tranter las lingias e sur ils cunfins da l’atgna partida ora. Era sche Fabio Luzio admetta dad esser «in zichel gnervus e spanegià» en vista a l’elecziun, quietescha el dentant ch’el dormia anc bain durant questas notgs avant l’uffizi.

E sumegliant tuna quai era rendend attent al titel sco «pli aut grischun». «Era sch’ins è formalmain la pli auta persuna – quest titel n’ha nagina significaziun per a mai. Jau hai la responsabladad da represchentar il Cussegl grond envers anora ed jau hai da manar bain tras las sessiuns. Betg dapli e betg damain.»

Ina carica – bleras responsabladads

E per surprender quellas responsabladads è Fabio Luzio semtgà. Grond plaschair haja el cunzunt sco politicher giuven da sia lezia da pudair represchentar il parlament grischun per in onn envers anora e metter apunta in accent per la generaziun giuvna. Ch’il chalender vegn ad esser bain emplenì cun invitaziuns da tut il gener, da quai s’è el conscient. «Jau n’hai per exempel betg planisà vacanzas per l’auter onn», accentuescha Fabio Luzio e manegia plinavant ch’era ils hobis – sco la chatscha ubain ir en muntogna – vegnian segiramain in pau a la curta durant quest onn detg spezial.

Dentant betg vegnir a la curta na dastga il duair sco president dal Cussegl grond da manar il parlament durant las sessiuns. «Jau sper natiralmain da rabagliar tras tut sco quai che nus avain planisà tenor il program da lavur. Sche nus cuntanschain quai, dependa la fin finala alura era in pau quantas discussiuns ch’i dat», respunda Fabio Luzio en vista a la sessiun d’avust, bain savend ch’i dependa numnadamain era en zichel da la moda e maniera co ch’il president sez dirigia alura las sessiuns.

«Per mai è franc il pli impurtant che tuttas e tuts vegnian a pled. Cunzunt quellas e quels che fan lur emprim votum en il Cussegl grond.» E sa regurdond vi da ses emprim votum avant quatter onns, ha Fabio Luzio era gist in bun tip a las deputadas ed als deputads novizs: «Era sch’ins è forsa en zichel gnervus l’emprima giada, en quel mument èsi simplamain da morder sin ils dents. E sch’ins ha baterlà l’emprima giada, lura vegn la segunda giada ad esser gia blerun pli simpla.»

Emprima sessiun in pau insolita

Grazia a pliras dumondas ed incumbensas interessantas l’emna proxima, pon ins, tenor il nov president dal Cussegl, era far quint cun «ina u l’autra buna discussiun en chaussa». Sco per exempel tar la dumonda davart las consequenzas da l’imposiziun da taglia individuala per ils pajataglias e l’administraziun, l’incumbensa davart la tematica dals daners bluts ubain alura l’incumbensa davart la communicaziun plurilingua da l’ospital chantunal.

Quai ch’è dentant in pau insolit per la sessiun d’avust e dà era en egl sfegliond l’agenda, è il fatg ch’igl nov parlament na vegn betg a tractar revisiuns da leschas. «Forsa per entschaiver gist bun», concluda Fabio Luzio il discurs riend, s’allegrond betg mo per l’emprima sessiun e per la festa in sonda saira en la Sala Grava a Savognin, mabain per l’entir proxim onn sco in dals pli giuvens presidents dal Cussegl grond insumma durant quest ultim tschientaner.