Columna

Che evenimaint

parter

Che evenimaint d’assister ad ün conflict serius capito avaunt 227 ans! Nu vainsa conflicts moderns avuonda? Che vainsa da’ns occuper eir auncha cun da quels passos?

Bain, quels dad hoz ans disturban fermamaing, da’ls influenzer nu’ns gratagia, nus nun essans buns da’ls incler e’ns sentins pers tuottafat.

Il conflict capito avaunt 227 ans in Surselva nu pudains neir influenzer, ma fer nossas reflexiuns, ponderer per exaimpel cu cha nus vessans agieu. Quelo pudainsa.

Scu üna da var 400 persunas d’he eau pudieu esser preschaint a l’ultima rapreschantaziun da sanda passeda dal gö liber «Revolta ella Cadi 1799» a Mustér. Il teater be daspera la clostra ans ho invidos a fer da quellas reflexiuns perche cha l’autur, Hubert Giger, ho musso ils fats istorics in möd tuottafat simpel e cler. E l’inscenaziun stupenda dal redschissur René Schnoz ans ho purtos immez aint i’l conflict e’l dilemma, da möd cha que nu d’eira greiv da’s metter i’ls peis da la glieud da quella vouta. Dal tuot persvas am haun eir la prestaziuns da las persunas chi haun giuvo. Grazcha al fat cha mincha actura ed actur vaiva ün microfon individuel as pudaiva incler tuot las finezzas dals discuors e dialogs (dafatta eir scu spectatur puter!). Lur gests e muvimaints as cumplettaivan in mincha scena in möd natürel. Impreschiun haun fat taunt las scenas culs iffaunts, quellas umoristicas scu eir quellas dramaticas e terriblas cun fö e battaglia. Cun mezs tecnics es que perfin gratagio da bod fer crajer cha la clostra hegia clappo fö!

Tuottafat impresschiuno suni sto dal destin dal pader Placi a Spescha. David Flepp ho giuvo quella rolla in möd cumplettamaing persvadent.

A me, adüso da l’Engiadin’Ota inua cha mincha pled rumauntsch stu adüna cumparair eir in tudas-ch per cha la glieud in vacanzas nu vegna exclusa, ho impunieu cu cha’ls respunsabels dal teater haun tratto quella dumanda. Aint il cudaschet d’accumpagnamaint es recapitulo cuort e bön l’istorgia in tudas-ch. Al cumanzamaint es gnieu bivgnanto il public eir in tudas-ch. Ma zieva nu s’ho düraunt tuot il teater pü piglio üngüns resguards. Il cumandant dals Austriacs ho discurrieu tudas-ch, ils cumandants frances haun discurrieu frances – ma il rest es sto rumauntsch.


Göri Klainguti da Samedan è autur, pur e pictur.