Buna decisiun per in prezi nunenconuschent

«Finalmein havein nus ina proposta sin meisa», di Katrin Blumberg, la presidenta communala da Sagogn e delegada dalla SanaSurselva enviers la FMR. «La damonda dalla partiziun da naschientschas e dalla chirurgia da notg ha fatschentau nus ditg. A basa dils documents ch’jeu haiel viu ussa, ei la damonda vegnida sclarida da rudien.» Tenor Katrin Blumberg ei la sanadad buca gratuita. «Igl ei ina incumbensa dallas vischnauncas d’impunder ina part da lur entradas per la sanadad.» La presidenta da Sagogn di ch’ella spetgi ussa sin la sera d’informaziun dallas delegadas e dils delegai dil mardis proxim. Leu hagi ella segiramein entginas damondas ch’ella vulessi haver sclariu entochen alla proxima radunonza da delegadas e delegai dalla SanaSurselva dils 17 da settember.

Mesira a cuorta vesta?

Katrin Blumberg ch’ei dapi dus onns presidenta da vischnaunca da Sagogn fa allusiun alla damonda dalla demografia. «Sche la demografia en Surselva resta ussa stabila ni crescha levet, sun jeu dalla idea che nus stuein salvar la partiziun da naschientschas. Sche la digren negativa dils davos onns cuntinuescha denton, eis ei tenor mei da sedumandar, sch’ins vul tener sidretg la partiziun da naschientschas.» En scadin cass vali ei ussa a basa dalla situaziun finanziala e dalla bufatga carschen dallas naschientschas da tener avierta la staziun da parturir a Glion ed era las partiziuns cumpigliadas.

Gie, denton…

«En emprema lingia vulessel jeu deponer che nus essan fetg leds che la suprastonza dalla SanaSurselva ha decidiu da mantener la partiziun da naschientschas e la chirurgia da notg», di Martin Cavegn, il president communal da Tujetsch. «La damonda ch’ins sto denton far sco vischnaunca ei era quella dil prezi ch’ins paga persuenter.» La finala stoppien las vischnauncas surprender ils deficits. Per Martin Cavegn munta la nova situaziun ch’ei sto dar ina discussiun tier el en suprastonza communala avon la radunonza dalla SanaSurselva dils 17 da settember 2026.

Ella medema crenna sco Martin Cavegn dat era Daniel Solèr, il parsura dalla vischnaunca Lumnezia. «Jeu sun perschuadius che la decisiun da mantener la partiziun da naschientschas ei vegnida dada a basa da plirs facturs. In factur impurtont ei tenor mei l’analisa professiunala davart las structuras e las finanzas dil spital ch’ei vegnida fatga igl onn 2025.»

A pli liunga vesta

Igl 1. da schaner 2027 surpren la Reit da sanadad Surselva (RDSS) il provediment da sanadad en Surselva. La Reit da sanadad vegn ad exequir naven digl onn proxim las incumbensas dils cussegls administrativs dad otg instituziuns da sanadad dalla Surselva ch’ein commembras dalla RDSS. Quei ein il Spital regiunal Surselva, las casas d’attempai e da tgira da Cumpadials, Trun, Glion, Val Sogn Pieder e Sursaissa e las duas organisaziuns da Spitex Cadi e Foppa. 11 dallas 15 vischnauncas dalla Surselva ein actualmein commembras dalla Reit da sanadad Surselva. Meinagestiun dalla RDSS che ha sia sedia a Glion ei Marco Salzgeber. «Per la RDSS eis ei impurtont d’haver sut tetg ussa la cunvegna da prestaziun culla SanaSurselva e d’haver ina filosofia communabla per las instituziuns e las vischnauncas che s’audan tier nus», di Salzgeber.

Susteniments logics

Marco Salzgeber declara ch’il Cantun hagi dacuort evaluau da niev las prestaziuns pil beinstar general (GWL) als spitals regiunals. Ensemen cun la situaziun da persunal e la qualitad dalla partiziun hagi quei menau ad ina megliera situaziun da partenza per la staziun da naschientschas a Glion, di Marco Salzgeber. «In instrument impurtont ch’il Cantun ha per definir tgei prestaziuns che vegnan sustenidas cun daners cantunals ei la aschinumnada gliesta dils spitals grischuns.» Tenor Marco Salzgeber cumpara quella gliesta periodicamein, la proxima gada igl onn 2028. «Sche la proxima gliesta dils spitals cunteness buca pli las naschientschas e la chirurgia d’urgenza sco purschidas a Glion, lu vegness ei problematic pil Spital regiunal Surselva da mantener quellas duas partiziuns.»