Situaziun tendida – la vischnaunca sa impedir il mender
Allas Pendicularas Breil Vuorz Andiast SA maunca la liquiditad, denter auter per scuntrar quens aviarts ell’altezia da 1,5 milliuns francs. Per impedir che la societad daventi insolventa ha la suprastonza communala da Breil semtgau in concept per la sanaziun finanziala dalla societad e pil manteniment dall’infrastructura. Pils proxims tschun onns ein siat milliuns francs necessaris. La mesjamna sera ei il cussegl da vischnaunca vegnius orientaus davart il concept. Ils 25 d’october 2026 duei il pievel decider davart il sustegn.
La situaziun finanziala dallas Pendicularas Breil Vuorz Andiast SA ei critica. In sustegn finanzial da plirs milliuns francs ei necessaris per ch’il menaschi sappi funcziunar. Sin fundament dalla situaziun ha la suprastonza communala da Breil elavurau communablamein cun plirs experts in concept per la sanaziun finanziala e per las expensas pil manteniment ils proxims tschun onns. Davart quei concept ei il cussegl da vischnaunca vegnius orientaus la mesjamna sera a Danis. Ils 25 d’october 2026 ha la populaziun da Breil da decider all’urna davart il pachet.
Siat milliuns francs
Il concept cumpeglia ina contribuziun unica da sanaziun e liquiditad da 4,5 milliuns francs sco era ina contribuziun annuala da menaschi ed investiziun da 500 000 francs per in spazi da tschun onns per las Pendicularas Breil Vuorz Andiast SA. Pia totalmein siat milliuns francs. Culs daners per la sanaziun eis ei pusseivel da pagar quens aviarts per 1,5 milliuns francs sco era da restituir ina cumpart dils emprests. Per garantir la liquiditad da menaschi stat ina summa dad in milliun francs a disposiziun alla societad. Cun occasiun dalla seduta dil cussegl da vischnaunca ei in tschuppel detagls davart quei sustegn en favur dallas pendicularas vegnius presentaus.
Las hottas enta maun
Parallel cun quei sustegn finanzial duei la vischnaunca da Breil prender enta maun las hottas tier las pendicularas. Ella surpren il pachet d’aczias dall’Anavon Breil SA ella valeta nominala da dus milliuns francs pil prezi simbolic dad in franc. Aschia tegn la vischnaunca silsuenter 58 % dallas aczias. L’Anavon Breil SA posseda lu aunc 38 %. Sco il vicepresident communal Adrian Bergamin ha detg ella presentaziun dalla fatschenta al cussegl da vischnaunca, fuss l’expensa da siat milliuns francs supportabla per la vischnaunca. La vischnaunca hagi strusch deivets e la liquiditad seigi buna: «La situaziun finanziala ei solida. Ils davos tschun onns havein nus giu gudogns ella media da 3,29 milliuns francs ed in cash-flow ella media da 4,12 milliuns francs.» Pil president communal Roman Flepp eis ei clar: «Quels daners ellas pendicularas ein in’investiziun el futur.»
Mantener igl existent
Spel concept per garantir la liquiditad ed il menaschi dallas pendicularas ha la suprastonza communala era presentau la strategia pertuccont investiziuns: «Nus havein in plan d’investiziuns pils proxims tschun entochen diesch onns. Quel cumpeglia il manteniment e las renovaziuns necessarias dall’infrastructura. Il basegns d’investiziuns pils proxims tschun onns importa tschun milliuns francs. Sur in spazi da diesch onns resultan en tut investiziuns da 8,4 milliuns francs.» Quellas investiziuns duein vegnir curcladas cun entradas ord il menaschi sco era cullas contribuziuns da menaschi ed investiziun. «Il plan da sanaziun cumpeglia negins projects d’infrastructura pli gronds sco per exempel ina nova sutgera. Quellas investiziuns vegnan sclaridas el rom d’ina planisaziun a liunga perspectiva», puntuescha la suprastonza communala.
La vischnaunca ha las pusseivladads
Per analisar la situaziun dallas pendicularas e decider co agir han suprastonza communala e pendicularas schau analisar il menaschi entras la Grischconsulta, in’interpresa da cussegliaziun engaschada ella branscha turistica. L’expertisa vegn alla conclusiun che la vischnaunca hagi la pusseivladad finanziala da s’engaschar, stoppi denton far quei cun ina clara finamira. Ponderaziuns davart in augment dallas entradas tier las pendicularas, mo era davart il segment da hosps e la midada dil clima ein puncts centrals dall’analisa. Mesiras per meglierar las entradas e sbassar las expensas vegnan consideradas tiels prezis, las tariffas, ils contracts cun partenaris, la gastronomia, il menaschi da transport, la cumpra, l’administraziun ed il persunal. Ellas duein procurar per in surpli d’entradas da rodund in miez milliun francs. Medemamein stoppi ina migliur dalla purschida da stad vegnir considerada. Tenor il concept presentau ei ina migliur da quella denton buca previda.
La situaziun ei tendida
«Ei drova in recav annual da dus milliuns francs per saver far las investiziuns necessarias ni reservas», constateschan Edgar Grämiger e Thomas Küng dalla Grischconsulta. Ils 700 000 francs sco ils davos onns tonschien per dabia buc. Las Pendicularas Breil Vuorz Andiast SA han deivets da rodund diesch milliuns francs il mument e quens aviarts da rodund 1,5 milliuns francs. «La situaziun finanziala ei fetg tendida», constateschan ils dus experts.
«In NA fuss in schoc economic»
Ord il ravugl dil cussegl da vischnaunca ha ei dau entginas damondas, denter auter tgei ch’in NA dil pievel ils 25 d’october 2026 muntass. «In NA fuss in schoc economic – vul dir neginas pendicularas! Eventualmein fuss ei aunc pusseivel da segirar il proxim unviern, mo gliez stuessen nus mirar co far. In NA havess in prezi pli ault per la vischnaunca ch’in GIE», ha Roman Flepp constatau. Entradas per l’economia e la vischnaunca sco era plazs da lavur fussen periclitai. Sco il president communal ha orientau il cussegl da vischnaunca vegn ina gruppa da lavur a tschercar persunas pil cussegl d’administraziun futur.
Co vinavon?
Ils 23 da settember 2026 sefatschenta il cussegl da vischnaunca dil messadi per mauns dalla votaziun dil pievel. Quel cuntegn lu era il plan detagliau dalla sanaziun finanziala. Ils 8 d’october 2026 vegn purschiu ina sera d’orientaziun publica ed ils 25 d’october 2026 decida il pievel all’urna davart la fatschenta.
«En cass d’in NA dil pievel stuein nus deponer la bilanza»
La votaziun communala dils 25 d’october 2026 a Breil decida davart il destin dallas Pendicularas Breil Vuorz Andiast SA. Flessegian ils daners dalla vischnaunca buca per mantener il menaschi, ei l’insolvenza strusch evitabla. Il vicepresident dil cussegl d’administraziun dallas pendicularas, Otmar Seiler, plaida in clar lungatg.
Hans Huonder/FMR
FMR: Sin fundament dallas explicaziuns ella seduta dil cussegl da vischnaunca da Breil la mesjamna sera ein las Pendicularas Breil Vuorz Andiast SA avon il concuors?
Otmar Seiler: Na, nus havein aunc la liquiditad necessaria. Mo nus vegnin buca da garantir il menaschi futur dallas pendicularas senza il sustegn finanzial dil maun public. En cass d’in NA ils 25 d’october 2026 dil pievel da Breil stuein nus deponer la bilanza. Entochen lu pudein nus ademplir nossas obligaziuns finanzialas, era grazia a gronds sforzs da pliras varts.
La situaziun finanziala dallas Pendicularas Breil Vuorz Andiast SA ei buca pér ussa critica, han ils responsabels sperau memia ditg ch’ei detti tuttina zacu entgins buns unviarns?
Jeu less dir che las pendicularas hagien quintau ch’ei detti megliers unviarns, buca sperau. Nus havein veramein giu plirs unviarns fetg difficils. Forsa essan nus stai memia optimistics, mo zacu va il flad ora. Ussa essan nus ella situaziun che nus essan dependents da daners d’ordeifer. Sche quels flessegian buc, lu eis ei da quintar cul mender, numnadamein ch’il menaschi seigi serraus il proxim unviern.
Daco han las pendicularas tonaton pudiu subsister ils davos onns?
Quei ei stau pusseivel sulettamein culla beinvuglientscha dils rodund 20 investurs. Mintgin dad els ha sbursau plirs tschiens mellis francs ed avon rodund in onn aunc ina ga in milliun francs per che las pendicularas sappien ademplir vinavon lur funcziun e hagien la liquiditad necessaria.
Commentari
Breil ha negin’autra letga
Hans Huonder/FMR
Las Pendicularas Breil Vuorz Andiast SA ein il motor dall’economia dalla vischnaunca da Breil. Senza quellas ein plazs da lavur, entradas pils menaschis commercials e per la vischnaunca periclitai. Tgi fa vacanzas el Pradas Resort ni en in dils hotels, sch’ei dat negin territori da skis e la pusseivladad da seser ella sutgera per far sil cuolm ina spassegiada da stad ni d’atun?
Il suveran da Breil ha duas letgas: U in GIE allas pendicularas – ed aschia vinavon in bien prosperar dall’economia e dil maun public – ni in NA culla consequenza ch’ei dat eventualmein neginas pendicularas igl avegnir. Igl emprem mument para la decisiun evidenta, era perquei che la vischnaunca stat bein finanzialmein.
Tuttina astgan ponderaziuns co ils territoris da skis sesviluppeschan ils proxims onns sin fundament dalla midada dil clima esser ina part da quei process da ponderaziun. Quei ei in factur che pertucca buca mo Breil, mobein tuttas destinaziuns da turissem alpinas. D’ina vart unviarns cun pli pauca neiv, da l’autra vart stads cun temperaturas carschentas e glieud che tscherca ils aults.
Breil ei buc in liug dil turissem dil di. Per gliez ei il vitg memia lunsch naven dils centers. Resort e hotels fuorman denton ina buna purschida per hosps che fan vacanzas plirs dis. E Breil ha scharm, era sco liug senza transit. Mo in bien letg persul e ruasseivladad bastan buca per in liug che duess esser attractivs.
Ils proxims dus meins han vischinas e vischins da decider davart igl avegnir dallas pendicularas. Il mument ei denton era ina petiziun dils hoteliers e gastronoms dalla vischnaunca da Breil pendenta tier la suprastonza communala. Quella garegia ina migliur dalla purschida turistica, pretenda denton era ina planisaziun turistica ed in’adattaziun dil cudisch da pensums da Surselva Turissem.
Forsa ei il mument vegnius per far tabula rasa a Breil. Metter tuttas cartas sin meisa e lu sortir las bunas dallas schliatas. Breil entscheiva buca tier nul, la basa per in bien avegnir ei avon maun. Ussa sto il fundament denton vegnir nezegiaus per in prosperar persistent.
Gust da leger dapli?