Dal prüm voluntari a Lavin

Il Bike-Maraton dal Parc Naziunal ha festagià quist on l’ediziun da giubileum. Eir sün l’etappa da Lavin ha il prüm voluntari e schef dal traget festagià seis 25avel Bike-Maraton. La FMR ha pudü dar ün tschüt sül traget dal giubilar Simon Rohner a Lavin dürant la cuorsa in sonda.

Simon Rohner es da la partida pro’l Bike-Maraton dal Parc Naziunal da prüma davent. Eir quista fin d’eivna ha el insembel cun passa 500 voluntaris sün tuot las etappas güda a preparar e sustegner ils passa 1700 bikers sün lur etappas dal maraton chi fa il gir, üna jada intuorn il Parc Naziunal Svizzer. L’etappa da Simon Rohner es quella da Lavin. Là es el daspö 25 ons respunsabel cha tuot ils bikers passaintan bain l’etappa e sajan pronts per l’ultima muntada da passa 300 meters d’otezza da Lavin sur Guarda fin vi Bos-cha e Ftan.

Daspö 25 ons da la partida

Simon Rohner lavura pro la Viafier Retica, montescha per üna fin d’eivna l’on il microfon da func e la chamischa dal schef dal traget dal Bike-Maraton a Lavin. Uossa es el «daspö 25 ons minch’on respunsabel a Lavin». Ch’el saja bainschi ün voluntari dal prüm di, disch el chi’d es creschü sü a Lavin. Cun quai ch’el lavuraiva per la destinaziun turistica avant 25 ons es el stat invout eir ill’organisaziun da la prüm’ediziun dal Bike-Maraton dal Parc Naziunal. Ch’el nu saja stat sü hoz massa bod perche ch’els «vaivan preparà tuot fingià ouravant».

Cun grond’experienza sun Simon Rohner ed ils voluntaris da Lavin in acziun. Las frizzas per indichar ils tragets sun fingià gnüdas preparadas avant duos eivnas, per cha las curriduras e’ls curridurs possan inspecter las etappas ouravant. Dafatta üna stricha alternativa es gnüda preparada per l’inter maraton ed a Lavin hana preparà eir la part fingià ouravant. Uschè sun tuots süllas etappas pronts per las causalitats qua, p.ex. da stuvair müdar il traget a cas da boudas o trid’ora.

Bler experienza ed atmosfera famigliara a Lavin

«A Lavin es special chi passan propi tuots tras il minz dal cumün», constatescha Simon Rohner. Quia spettan perquai bleras spectaturas ed spectaturs a l’ur da la via. «A Lavin daja adüna ün flot clom o dafatta ün pitschen barat dalettaivel.» Interas famiglias spettan a lur confamigliars chi fan la cuorsa. Cun quai cha la cuorsa passa tras il cumün saja quai üna sfida ün pa speciala cul trafic. Quel nun es svià. «Mincha biker sa cha las vias ingio chi passan nu sun serradas, e nus guardain cha’ls lös neuralgics sajan occupats cun ün da noss guardgia-posts.»

Our da la perspectiva da Simon Rohner es «il plü bel vi da la lavur sco schef dal traget a Lavin, da verer cha’ls bikers han gust e giodan da passar tras cumün – eir schi sun güst its aval e ston ir amo üna jada amunt». El manaja la muntada da Lavin chi’s rechatta sün 1354 m s.m. sü vers Guarda e fin sü Bos-cha sün 1664 m s.m. «Davo Lavin ston els morder aint il Stutz», uschè il biker paschiunà i’l temp liber in pleds da lingua da biker. «Per mobilisar las ultimas forzas, esa ideal cha nus pudain spordscher qua a Lavin ün süerv d’energia», disch el. Ch’el e collegas vaivan dit in ün resun pro’l comitè d’organisaziun dal Bike-Maraton chi füss giavüschabel da metter ad ir eir ün post a Lavin ingio cha’ls bikers pon lura giodair sper ün süerv aua da Lavin our dal bügl eir ün süerv d’energia da zücher. Ch’uschea saja nat l’uschedit «post da cola» a Lavin avant duos ons.

«Davo Lavin ston els morder aint il Stutz»

Il rinfrais-ch vain offert dals uffants voluntaris da Lavin. «Quels han ün gaudi da pudair offrir quel als bikers», disch Simon Rohner. Minch’on fa el la bunura il «briefing» culs voluntaris da sieu traget. Ils blers sajan garanti eir passa 20 ons da la partida. Da nouv taidlan eir ils uffants pro il «post da cola» las instrucziuns dal schef da l’etappa. «Id es üna roba fich flotta da verer l’ingaschamaint dals uffants, sco eir la collavuraziun cul comitè d’organisaziun», disch Simon Rohner. Ils uffants han lura svessa badà l’on passa cha las curriduras e curridurs han gust dad ün rinfrais-ch cun ün spray cun aua dal bügl. «Quist on han els perquai dafatta portà svess da quellas clockinas da spray per quels chi vöglian aua frais-cha na be aint il vainter, ma eir in fatscha.» Per Simon Rohner es quai ün da quels pitschens svilups positivs chi creschan our da l’experienza süls singuls tragets. «Nus nun eschan ün ‹hotspot› per las spectaturas e’ls spectaturs sco per exaimpel Guarda. Ma eir quia cul ‹post da cola› ha quai dat vita in cumün.»

Il traget da Lavin da l’on da la naiv 2011

Natüralmaing haja eir dat accidaints e mumaints pac divertaivels sül traget i’ls ultims 25 ons, ma cha Lavin nu saja però ün traget privlus in congual cun oters, manaja il voluntari da la prüm’ura. Forsa perquai ch’el s’algorda «be dad duos accidaints greivs». Da l’on 2011 es la cuorsa gnüda fermada ed annullada causa da naiv. «Nus vaivan stuvü tour ils bikers our da la cuorsa.» Cha cun ün o tschel vaivan els lura amo gnü discussiuns. «Quels laivan amo finir l’ultim traget.» Il problem d’eira tenor Simon Rohner quel on però cha tuots d’eiran bletschs. «E lura esa gnü inaspettadamaing uschè fraid chi d’eiran qua a Lavin sül bike tuot dschets. Cun fermar sü als bikers vaina per part propi stuvü tgnair ferm chi nu croudan giò dal velo.»

El es cuntaint cha’ls organisaturs han uossa üna etappa alternativa, schi vess da dar ün simil müdamaint da temperaturas. El spera ch’el nu stopcha plü verer da quellas scenas e s’allegra dals mumaints predilets minch’on a Lavin. Chi saja fich divertaivel a verer a genituors ed uffants as stumplar vicendaivelmaing: «Minchatant esa greiv da dir chi chi tira o stumpla a chi.» Chi passan eir blers indigens ch’el cugnuoscha: «Per part vezza glieud be quist di dal Bike-Maraton – ch’eu nu vez uschigliö tuot an na.»

La scenaria da Guarda

«Üna scenaria plü gronda fan ils respunsabels a Guarda pels curridurs», disch Simon Rohner. Il cumün original engiadinais invida natüralmaing per üna scenaria unica dal Bike-Maraton. Curridurs e curriduras fan dafatta videos cur chi passan tras cumün. Ed impustüt per uffants chi partan illa categoria «Grond e Pitschen» esa fich motivant dad udir plumpas, cloms e lur l’agen nom cur chi han bod ragiunt la muntada sü da Lavin. Andrea Matossi es il speaker a Guarda ed es la vusch chi cloma e motivescha – scha pussibel – mincha nom chi passa tras Guarda. Quist on varà’l clomà noms da passa 1500 curriduras e curridurs chi sun passats a Guarda.

Cur cha’l «bike da la scua» es passà a Lavin vers saira da quist di da cuorsa es i a fin il Bike-Maraton per la 25avla jada, ed eir per Simon Rohner il di da giubileum.