Il traffic e la constituziun han carmalau

Ei ha duvrau empau pazienzia venderdis vargau ella halla Cons. Muort problems cul beamer ha la sera d’informaziun dalla vischnaunca da Mustér entschiet cun bunamein 45 minutas retard. Igl interess per las treis fatschentas tractandadas ei denton staus gronds. La sanaziun dalla Via Alpsu, il sviament e la votaziun consultativa tier la revisiun dalla constituziun han carmalau ver 200 persunas a Cons. Davart duas dallas treis tematicas – la sanaziun dalla Via Alpsu e la revisiun dalla constituziun – s’exprima il suveran da Mustér ils 27 da settember 2026 all’urna.

Ina sanaziun per 4,5 milliuns francs

La sanaziun dalla Via Alpsu sil tschancun denter la Via da scola e la Punt Val Acletta ei gia dapi igl onn 2021 planisada tier igl Uffeci cantunal da construcziun. Sco il gerau Wendelin Jacomet ha detg, hagi la vischnaunca denton dau prioritad alla sanaziun dalla Via da Cons. Damai che quei project ei avon la finiziun, sappien Cantun e vischnaunca denton cuntinuar culla Via Alpsu. Previ ein differents migliuraments: la qualitad e la segirtad dalla via e dil passapei, las fermadas da bus, la canalisaziun, ils conducts d’aua, la reit electrica e l’illuminaziun publica. «La Via Alpsu survegn en quei connex in niev fundament. La geometria resta denton sco oz», ha l’inschignier responsabel Iso Mazzetta declarau.

Per realisar quei project communabel quentan Cantun e vischnaunca cun cuosts da 4,5 milliuns francs. La gronda part, vul dir rodund 3,2 milliuns francs, surprendess il Cantun. Sco Wendelin Jacomet ha explicau, muntassen ils cuosts per la vischnaunca a rodund in milliun francs per sanar il passapei e las fermadas da bus, 100 000 francs per l’illuminaziun e 290 000 francs per la canalisaziun, en tut pia scars 1,4 milliuns francs.

Sche la populaziun approbescha il project la fin da settember all’urna, eis ei previu d’entscheiver cullas lavurs il 2027 e da finir il project il 2029. «Duront las lavurs vegness il traffic menaus mintgamai sur in vial dalla via e cun signalisaziun. In sviament sur la Via Cons ei buca pusseivel», ha Wendelin Jacomet detg enviers la FMR.

Tschun damondas per sentir il puls

Sper la decisiun pertuccont la Via Alpsu sa la populaziun s’exprimer ils 27 da settember era davart la revisiun dalla constituziun. «Nus lein sentir il puls», ha il president communal René Epp detg en connex culla votaziun consultativa che cumpeglia tschun damondas:

• Cumissiun da gestiun: in gremi independent eligius dil pievel sco tochen dacheu ni in gremi parlamentar eligius dil cussegl da vischnaunca?
• Cussegl da vischnaunca: in cussegl sco tochen dacheu ni radunonza communala?
• Cumissiun da baghegiar: ina cumissiun sco tochen dacheu ni ina giunta cul menader digl uffeci da baghegiar ed il gerau responsabel?
• Cussegl da scola: in cussegl sco tochen dacheu ni ina giunta cul meinascola, il gerau responsabel ed il meinafatschenta?
• Dretg da votar: cun 16 onns ni tenor il Cantun (senza dretg d’elecziun)?

Sco René Epp ha detg plinavon, ei la votaziun davart la revisiun dalla constituziun planisada pigl atun 2027. Il december 2026 elegia il cussegl da vischnaunca sco proxim ina cumissiun da revisiun. Quella elaborescha tenor il plan presentau tochen miez 2027 in sboz che vegn tractaus dil cussegl da vischnaunca igl atun 2027 avon la votaziun all’urna.

Il sviament sto spitgar

Ferton ch’ils ulteriurs projects presentai venderdis vargau stattan cuort avon la realisaziun, resta la tiarza tematica – il sviament da Mustér – vinavon in desiderat. Pertgei ch’in sviament da Mustér hagi, sco gl’inschignier cantunal Reto Knuchel ha declarau, actualmein buca prioritad. El program cantunal 2025 – 2028 spetgan auters projects gronds silla realisaziun, per exempel ils sviament da La Punt, da Susch ni da Sta. Maria. «Per realisar projects gronds mauncan ils daners», ha Reto Knuchel perquei constatau. L’Uffeci da construcziun bassa dil Grischun hagi a disposiziun denter 20 e 30 milliuns francs per tals projects. Quels priorisai el program 2025 – 2028 cuostien denton scars 900 milliuns francs.

Ch’in sviament da Mustér vegni realisaus ils proxims onns, ei pia pauc probabel. Ed era Reto Knuchel ha mo saviu far ina smiula speronza agl auditori dalla halla Cons: «Dapi la davosa valetaziun dils projects gronds il 2019 vein nus adattau la metodica. Il sviament da Mustér ei denton aunc buca vegnius calculaus. Tut tenor daventa quei project pli impurtonts ils proxims onns.» Mo da 215 projects analisai il 2019 seigi in sviament dalla Via Alpsu mo staus sil 79avel ed in dalla Via dil Lucmagn sil 137avel plaz. Sco Reto Knuchel ha accentuau, decidi denton buc igl inschignier cantunal ni igl Uffeci da construcziun bassa: «Igl ei ina decisiun politica, cons daners che vegnan investi en projects gronds e tgeinins ch’il program 2029 – 2032 priorisescha.» Per Mustér ha ei perquei vinavon num spitgar.