Merlotschas mortas pervi d’in virus

Las annunzias davart plirs utschels morts u apatics èn stadas surprendentas per il chantun Grischun. «Il pli savens sa tractava da merlotschas», raquinta Sergio Wellenzohn da l’Uffizi da chatscha e pestga dal Grischun. Ils animals avevan pers bleras plimas. Ina accumulaziun da cas hai dà a Cuira. La perdita da plimas è per Sergio Wellenzohn stà in indizi ch’ils utschels pudessan tut tenor esser s’infectads cun il virus d’Usutu (guarda box). Examinaziuns da l’Institut per la sanadad da peschs e selvaschina a l’Universitad da Berna han silsuenter confermà il suspect.

Merlotschas infectadas paran fitg malsaunas. Ellas na scappan betg pli e moran per il pli entaifer paucs dis. Era blackouts neurologics tutgan tar il maletg da la malsogna. Ils animals balluccan u volvan il chau. La malsogna vegn era numnada «muria da merlotschas» e vegn derasada da mustgins be durant la stad. Ina rolla giogan pli autas temperaturas ed umiditad che han ina influenza sin la derasaziun dals mustgins. Daco che cunzunt la merlotscha è pertutgada, na sa la perscrutaziun betg definitivamain.

Betg l’emprima epidemia tar la merlotscha

Singulas merlotschas che moran en questa moda sa tschentan per l’examinaziun tar l’Institut per la sanadad da peschs e selvaschina a Berna. Las duas emnas passadas èn tschintg utschels da tschintg differents chantuns vegnids testads sin il virus. «Tar tuts è il resultat stà positiv», di Simone Pesano, la co-manadra da l’institut: «Ins po discurrer d’ina accumulaziun.» Sergio Wellenzohn da l’Uffizi da chatscha e pestga dal Grischun cumplettescha: «I dat annunzias e mussaments da fitg bleras citads svizras.»

L’ultima epidemia en Svizra è tenor Simone Pesano stada avant radund dus onns. Cumprovà l’emprima giada il virus en l’Europa Centrala han ins l’entschatta dals onns 2000. In’unda d’infecziun pli gronda è vegnida registrada il 2006 a Turitg. I na dat però betg cifras quants utschels ch’èn morts da quel temp.

Dapi lura hai adina puspè dà erupziuns dal virus localas u regiunalas. En Germania hai dà tenor l’Institut Friedrich-Loeffler, l’institut federal tudestg per la perscrutaziun da la sanadad d’animals, il 2018 la pli gronda muria en massa da merlotschas fin uss. Er auters utschels chantadurs ed utschels-tschuetta èn vegnids decimads fermamain tras il virus.

Paucas pussaivladads

Cunter la muria da merlotschas pon ins far pauc. Utschels morts duain vegnir dismess, il meglier en il lieu da rimnada da cadavers. Ed ils animals duessan adina vegnir tutgads cun guants. «Viva l’utschè anc, ma sesa enturn apatic, pon ins per regla mo pli spetgar», di Sergio Wellenzohn da la protecziun d’utschels tar l’Uffizi da chatscha e pestga dal Grischun. «Sche l’utschè è anc qua suenter 24 uras, pon ins s’annunziar tar la proxima staziun per utschels selvadis u tar la surveglianza da chatscha.»

E tge po l’uman far encunter la derasaziun dal virus d’Usutu? – «En sasez betg bler», di Sergio Wellenzohn. Ins possia evitar aua stagnada ch’è in bun terren nutritiv per quels mustgins che portan la malsogna. «Ins po pia sientar lieus bletschs, per ch’i na sa furmian betg anc dapli mustgins.»