Electricitad per l’entira val
Sedrun Solar producescha cun siu indrez fotovoltaic a Cuolm Val electricitad per rodund 2000 casadas. A caschun d’ina conferenza da medias han ils responsabels presentau il project ed ils proxims pass.
Ina cozza da neiv e bia sulegl, quei plai buca mo a skiunzas e skiunzas. Era Sedrun Solar profitescha da talas cundiziuns. Cun sias ferton 1700 plattas da fotovoltaica sisu Sedrun a Cuolm Val producescha ella da bialaura electricitad per rodund 2000 casadas, avunda pigl entir Tujetsch. E sche la neiv reflectescha la glisch, eis ei aunc empau dapli.
Mo enteifer ils proxims dus onns engrondescha Sedrun Solar vinavon siu indrez fotovoltaic. La finamira pigl october 2028 ein 5400 plattas da fotovoltaica ed ina producziun da 29 uras gigawatt ad onn, avunda per rodund 6500 casadas.
Bia sfidas ed «ina catastrofa»
Sco il meinafatschenta da Sedrun Solar Ciril Deplazes ha detg gliendisdis avon medias e prominenza politica, eis ei denton buca stau sempel da realisar igl indrez: «L’acceptanza dalla populaziun ei stada gronda ed aunc uss audan ins strusch vuschs criticas. Mo cugl Uffeci federal d’ambient eis ei stau ina catastrofa.»
Cunzun la communicaziun seigi stada frustronta. «Ei va semplamein memia plaun», aschia il meinafatschenta da Sedrun Solar enviers la FMR. E quei seigi mo stau in crap da scarpetsch da realisar in tal project cun in pign team. «La gronda sfida ei d’instradar tuttas lavurs parallelamein. E lu spetgan ins tuttina sin Cantun e Confederaziun.» Gest perquei ch’ins ha surpriu la rolla da piunier, hagi ei duvrau dabia curascha e negina sceptica ella squadra. Sedrun Solar ei numnadamein gl’emprem indrez fotovoltaic pli grond ellas Alps Svizras (mira box).
Box: Cu pign daventa grond
Cul «Solarexpress» ha la Confederaziun duront ils onns 2022 – 2025 promoviu la construcziun d’implonts solars ellas Alps. L‘interpresa d’energia da Tujetsch Energia Alpina ha priu quella buna caschun ed iniziau il project. Malgrad ch’ella ei cun ses 30 collaboraturs mo ina pintga fatschenta, pren ella enta pugn il project da dimensiun naziunala.
A Scharinas/Cuolm Val, rodund 2000 meters sur mar, vegnan il 2023 ils emprems moduls da test tschentai. Igl uost dil medem onn stat era la radunonza communala da Tujetsch unanimamein davos il project. Il matg 2024 suonda la lubientscha da baghegiar cun vigur legala. Igl ei igl emprem implont fotovoltaic alpin en Svizra da tala dimensiun.
Rodund 90 milliuns francs
Per la realisaziun ei Energia Alpina semessa ensemen culla fatschenta svizra Aventron. Ils dus partenaris possedan mintgamai 50 % dalla Sedrun Solar SA.
Ils cuosts d’investiziun muntan rodund 90 milliuns francs. Igl uost 2024 han las lavurs da construcziun entschiet, dapi igl october 2025 cuora l’emprema electricitad. Entochen la fin digl onn 2028 duein 34 200 moduls producir annualmein rodund 29 uras gigawatt – 47 % da quellas igl unviern. (fmr/ptm).
La vegetaziun profitescha
Cunquei che Sedrun Solar ei in project da piunier, han ins plinavon era buca saviu, tgei influenza ch’igl indrez solar hagi sigl ambient. Uss, in onn suenter ver mess en funcziun igl indrez, sa Ciril Deplazes denton presentar resultats: «Igl unviern eis ei semussau in effect positiv. Pervia digl indrez ei la cozza da neiv graduada e la spessadad variescha. Quei stabilisescha e reducescha il prighel da lavinas.»
In effect positiv hagi el denton era constatau questa stad, aschia il meinafatschenta da Sedrun Solar: «Sut las plattas da fotovoltaica vesan ins dapli vegetaziun. Da schar pascular la biestga sut igl implont ei pia bien pusseivel ed era ch’auters animals anflan cheu in spazi da viver.»
Il facit malgrad frusts culs ultims svilups: «Il pli bi ei la finala da saver realisar in tal implont», declara Ciril Deplazes. In implont dil qual buca mo skiunzas e skiunzs san profitar.
Gust da leger dapli?