I amprendan sutsilvan par sacatar bagn an Val Schons
Igl Café rumantsch digl satember â gieu liac a Vargistagn. La raschùn en igls partizipànts digl curs da rumàntsch intensiv. La FMR â raschuno cun dus digls partizipànts par andriescher lur motivaziùn d’amprender sutsilvan.
Igl e par l’amprem’eada, c’igl Turissem Viamala â organiso egn curs da rumàntsch sutsilvan intensiv. Quegl e d’angraztgear a la sia colavuratura Sandra Zellweger ca stat sen la Muntogna da Schons. Igl curs â gieu liac l’eanda passada agl Center da Capricorns a Vargistagn. An egn raschieni cugls dus partizipànts expriman els lur tschafen par la Val Schons a lur feht d’amprender rumàntsch.
L’anteriura pedagoga curativa Dotoi Keller ad igl surmester da matematica Willi Keller da Winterthur en igls sulets dus partizipànts digl curs da sutsilvan intensiv c’igl Turissem Viamala â organiso par l’amprema eada agl Center da Capricorns a Vargistagn. Igl curs vean mano digl giuven student Nico Dasoli.
FMR: Tge â motivo Vus da frequentar egn curs da rumàntsch sutsilvan?
Dotoi Keller: Nus vagn egn’abitaziùn da vacànzas ad Andeer. Qua en dos an îl a nus las inscripziùns rumàntschas sen las tgeas. Nus levan saver liger a translatar andretg quels. Mo partutgànt la pronunztga earan nus betga sirs.
Willi Keller: Jou ve ampruvo d’antalir els cun las mias ancunaschientschas da lategn da ple bòld. Graztga a quella savida ve jou pudieu angiavinar lur muntada. Mo quegl ca mi mancava surtut eara la dretga pronunztga. Plenavànt ear jou ear betga sir, scha tuts en screts an sutsilvan. Mo gest quella marveglia e stada la motivaziùn da sapartizipar d’egn curs. Alura vagn nus ear udieu, co mamas dascurevan rumàntsch cun lur unfànts nànd par veia. Parquegl ca nus passantagn adigna puspe las vacànzas a qua, vainsa tartgieu, c’igl fuss adato, scha nus capessan ear igl lungatg, c’ign dascura qua an la valada a pudessan gir egn peer construcziùns rudimentaras.
Co eassas Vus vagnieus atents da que curs?
Dotoi Keller: Jou ve vieu c’el eara publitgieu sen la pagina digl Turissem Viamala a ve cato el sco la purschida adatada par nus. Parquegl ca nus vevan egn’eada cumpro igl mied d’amprender, vainsa cato, ca quegl segi la caschùn d’amprender cun anzatgi, ca setgi mussar quegl a nus andretg, partge da studagear sainza antruvidamaint e pulit difizil.
Willi Keller: Igl studi sainza antruvidamaint e prest betga da far. Schagea ca jou sund diso d’amprender cun cudeschs, mo tier igl sutsilvan sund jou rasto fitgieu, parquegl ca jou saveva betga, co pronunztgear igls pleds, igl tient digls vocals mi fageva fadeia a co aczentuar las silbas. Quegl e betg inditgieu agl cudesch digl curs. Jou duvrava anzatgi ca mi mussi la pronunztga corecta. Agl curs eassan nus vagnieus a saver, c’igl deti dantànt egna app ca mussa la pronunztga. Quegl savevan nus betg avànt.
Dotoi Keller: Nus duvragn ussa ella durànt exerzitar.
Coraspunda igl curs a las Vossas imaginaziùns ad agls Voss basegns?
Willi Keller: Igl curs e structuro fetg bagn. Ad igl giuven Nico Dasoli e egn stupent surmester.
Dotoi Keller: Parquegl ca nus eassan me an dus po el antrar an tut quegl ca nus lagn saver. Quegl e interessànt. Mo tge ca ple a mei spezialmeing da que curs, e ca nus vagnagn introdutgieus, sper l’instrucziùn da rumàntsch, an las spezialitads da la cuntrada cun egn program acumpagnànt aschi captivànt.
Willi Keller: Par nus e quegl egn schlargiamaint da la savida geografica, culturala ad istorica. Parquegl vagnainsa a sasantir ampo daple datgea a qua suainter que curs.
Dotoi Keller: Jou ve igl santimaint ca nus andarschagn an que curs anqual tgossa c’e forza betga ple ancunaschainta a tut igls abitànts. Ascheia e’l da caracter da curs da perfecziunamaint captivànt.
Willi Keller: Igls culiamaints c’igl dat tras que curs en spezialmeing interessànts. Nus vagn p.ex. amprieu d’ancanuscher la parsùna ca pronunztga igls pleds an l’app. Nus vagn visito igl teater «L’Ovra electrica» ad ascheia dat igl culiaziùns c’en fetg captivàntas par nus.
Vez Vus l’intenziùn da cuntinuar d’amprender sutsilvan?
Willi Keller: An mintga cass.
Dotoi Keller: Forsa ca nus cuntinuagn cun egn curs online. Jou sper da stger far part d’egn tal curs.
Gust da leger dapli?