Battarias veglias caschunan incendis

Regularmein brischa ei en Svizra en interpresas e plazzals da recicladi. La davosa ga la fin uost 2026 ad Ecublens el cantun Vad. Ferton ch’il motiv digl incendi ad Ecublens ein aunc buca sclarius definitiv, eis ei gia clar tgei che ha caschunau ils ulteriurs barschaments sin plazzas da recicladi en Svizra. Il zercladur 2026 a Kaiseraugst el cantun Argovia, igl avrel 2026 a Regensdorf el cantun Turitg ed il mars 2026 a Biberist el cantun Soloturn mo per numnar ils incendis digl onn current. En quels loghens eis ei clar tgei che ha mess en flommas ils rumians. Battarias da litium ch’ein ozilgi omnipresentas en da tuttas uisas dad apparaturas electricas sco telefonins, e-bikes computers, barschuns da dents electrics ed aunc bia auter. Quei ei dacuort stau da leger en in rapport dil Tagesanzeiger.

El rumien ordinari

Vegnan tut quellas apparaturas electronicas buca duvradas pli, setschentan ellas el rumien enstagl d’anflar la via anavos tiel vendider ni els loghens che rimnan tala rauba. Viers la pressa svizra ha il schef dalla interpresa da recicladi Retripa, domiciliada ella Svizra romana, Marc Ehrlich discurriu en connex cun las battarias da litium da «granatas de arretadas». «Sche Vus survegnis da Nadal ina carta che fa musica, ei quei bi ed endretg. Sche Vus dismetteis quella carta el pupi vegl, essas Vus probabel buca pertscharts che Vus saveis metter en flommas ina interpresa da recicladi cun quella carta.» Respectiv culla battaria da litium che sesanfla en quella carta e che procura pils bials tuns.

Da granatas tschontscha Manuel Montalta che meina ina interpresa da recicladi a Glion buc en connex cun battarias da litium. Che las battarias ein denton in grond tema ella branscha ed era en sia interpresa confirmescha el tuttavia. «Nus fagein gronds sforzs da far attent la glieud da dar giu las apparaturas che cuntegnan talas battarias els loghens previ per quei intent.» Rumien electric san ins turnar gratuit allas fatschentas che vendan las apparaturas ni era tier interpresas da recicladi sco la Montalta SA ni a Plaun Grond ella deponia dalla Regiun Surselva.

Manuel Montalta ha gest dacuort menau ina classa da scola tras siu menaschi e fatg attent scolaras e scolars dalla problematica. «Mo pil pli contonschan ins sulet las persunas ch’ein cunscientas dallas sfidas e buca quels che bettan las battarias el rumien.» Manuel Montalta fa attent ch’il rumien ellas deponias vegni tractaus cun grondas maschinas e quellas sappien donnegiar las battarias. «Quei augmenta il prighel che las battarias entscheivan a barschar», gi igl interprendider.

Fidonza viers ils pumpiers

Il rumien da casa dalla Surselva setschenta tier la deponia dalla Regiun Surselva a Plaun Grond per silsuenter semetter sin via en direcziun dalla barschera a Niederurnen. E che quei rumien cuntegn ina ni l’autra battaria da litium ein ins era pertscharts tier la Regiun Surselva sco quei ch’il meinafatschenta, Roger Tuor sincerescha. «Nus essan secapescha leds e cuntents ch’ei ha mai barschau tier nus.» El gi che la Regiun Surselva sappi buca far bia dapli che metter a disposiziun a la populaziun ils indrezs nua ch’ella sa deponer rumien electronic. «Pertuccont quellas deponias dat ei prescripziuns co arcunar e co tractar las battarias per impedir incendis.» Il prighel grond vegn denton dallas battarias che setschentan el rumien ordinari. E sch’ei havess tuttina da barschar in gi ella deponia a Plaun Grond, ha Roger Tuor gronda fidonza els pumpers e lur habilitads da stizzar igl incendi.

Buca che Manuel Montalta ha dubis viers las habilitads dils pumpiers. El fa denton attent ch’ei seigi buca pusseivel da stizzar in incendi dad ina deponia da recicladi sulet cun aua. «Per regla san ins sulet impedir ch’il fiug sederasa.» El vul investir en siu menaschi entochen 150 000 francs en in sistem da stizzar buca sulet cun aua, mobein cun mieds da stizzar supplementars. Igl interprendider sursilvan fa denton buca sulet attent da deponer apparaturas cun battarias da litum els loghens predestinai. «Biars han enzanua a casa en truchet telefonins vegls che cuntegnan battarias da litium veglias e quellas ein buca senza prighel.» Marc Ehrlich tschintschass probabel era en quei cass da «granatas de arretadas».