Cumbatter la mancanza da giarsunas e giarsuns

In Engiadina, in Bergiaglia, in Val Müstair ed i’l Puschlav va il svilup illa medema direcziun: Il nomer da scolaras e scolars sül s-chalin secundar I as diminuischa. Tenor ün’analisa da las trais valladas dal süd registrescha la regiun Engiadina Bassa/Val Müstair il plü ferm regress: Quia s’ha diminuida la cifra da scolaras e scolars da 261 da l’on 2011 sün 193 da l’on 2025. Illa regiun Malögia s’ha il nomer redüt da 337 sün 323, i’l Puschlav da 139 sün 131 infra 15 ons. La diminuziun dal nomer da scolars va man in man cul svilup demografic general da quistas regiuns chi’d es eir negativ.

Las cifras sun gnüdas preschantadas in gövgia a Puntraschigna ad ün’occurrenza organisada da las regiuns Bernina, Engiadina Bassa/Val Müstair e Malögia. Uossa vöglian las regiuns agir e rinforzar la collavuraziun. «Nus stuvain gnir davent dal pensar da concurrenza. Scha nus agin ün cunter tschel, lura perdaina be, scha nus stain però insembel e cooperain, eschna politicamaing ferms», ha argumantà Remo Püntener da la scoula professiunala da Samedan.

Scoula professiunala rinforzada sco mez cunter l’emigraziun

La presidenta da la conferenza da las presidentas e presidents da la Regiun Engiadina Bassa/Val Müstair, Gabriella Binkert Becchetti, ha fat resortir quant importanta cha la fuormaziun professiunala es: «Scha las scoulas professiunalas vegnan rinforzadas, lura as rinforzan eir cumüns ed impraisas e l’emigraziun vain cumbattüda.»

Preschaint in sala i’l Rondo a Puntraschigna d’eira eir il manader da l’Uffizi chantunal per la fuormaziun superiura, Curdin Tuor. El ha lodà l’iniziativa e la motivaziun «da vulair ir tuots insembel illa medema direcziun». Il medem uffizi vaiva miss in dumonda avant trais ons l’existenza da l’instrucziun per differents mansters a la scoula professiunala da Poschiavo – l’unica scoula professiunala in lingua taliana i’l chantun Grischun. Il motiv d’eira apunta il nomer insufficiaint da giarsunas e giarsuns.

Resguardond las pretaisas eir dad üna incumbenza parlamentara as lavura eir a a Cuoira  vi dad üna strategia per rinforzar la fuormaziun professiunala in Grischun. Tenor Curdin Tuor nu sun ils chomps d’acziun cha la gruppa da lavur da las trais regiuns dal Grischun dal Süd ha identifichà «dalöntsch davent da quels da l’uffizi chantunal».

Orientaziun a la strategia chantunala

«Nus provain da resguardar quist process in trais-cha per integrar e realisar nossa visiun illa strategia chantunala. Il böt es chi resulta a la fin üna strategia unifichada», ha declerà la grondcusgliera dal PPS, Gabriela Menghini-Inauen. Insembel cun ulteriurs rapreschantants da la politica e da la fuormaziun fa’la part da la gruppa directiva da quist proget regiunal da las trais regiuns dal Grischun dal Süd chi intimescha ad ün’intera part dal chantun d’agir cumünaivelmaing. I’ls prossems mais vegnan organisats da las trais regiuns inscunters per definir masüras concretas. La strategia pel Grischun dal Süd dess esser avantman fin da prümavaira 2027.