Catwalk tras Guarda – pro vin chod

Üna marca da büschmainta luxuriusa. Models da bellezza chi giran plain’eleganza sur il catwalk. E la crema da la crema chi tils contaimpla süervond cun delizcha vi da lur Dom Pèrignon. Ün purtret chi vain associà pel solit cun metropolas da moda sco New York, Londra, Madrid e Paris. Ma as cunfessan quels purtrets cun ün cumünet sco per exaimpel Guarda?

In mardi saira ha il cumün da Scuol infuormà a la populaziun da Guarda precis davart üna tala idea. Üna preschantaziun da moda immez il cumün da Uorsin, organisada da la marca da büschmainta da luxus Moncler. Però oter co illas metropolas da moda da quist muond, dess quista preschantaziun da moda a Guarda esser precis l’incuntrari, nempe ün’occurrenza «modesta ed adattada a l’identità e las valurs dal lö e sia populaziun».

Gronda schanza turistica

«Eu stögl dir la vardà ch’eir eu sun stat ün zich surprais il prüm mumaint», admetta Dillon Rätz, il coordinatur da turissem dal cumün da Scuol. Quai in vista a la sairada d’infuormaziun e guardond inavo sül prüm contact in connex cun ün’occurrenza da Moncler planisada ils 6 favrer dal 2027 a Guarda.

Moncler …? Quia sclingian forsa las uraglias pro ün o pro l’oter. Avant duos ons ha quista marca da büschmainta nempe organisà üna simila occurrenza da moda a San Murezzan. Pervi d’üna organisaziun sproporziunada – perfin per standards da San Murezzan – vaiva l’occurrenza procurà per lingias grassas illas medias, blers cheus cotschens e gronda critica, perfin da vart da l’Uffizi da god e privel da natüra. Pustüt il manguel da resguard dürant la montascha e demontascha i’l god es gnü critichà quella jada.

Critica, da la quala eir Dillon Rätz s’algorda amo fich bain e chi saja da tour serius. Però cha na il cumün da Scuol saja gnü cun quist’idea, dimpersè l’interpraisa da moda insembel culla società Guarda Turissem. E cha davo avair gnü prümas invistas i’l andamaint da l’occurrenza ha el lura as laschà persvader. «Per nus d’eira fich important chi exista ün concept adattà al cumün da Guarda e cha tuot las resursas chi vegnan dovradas per metter in pè quist’occurrenza, derivan scha mâ pussibel our da nossa regiun. Quist es üna gronda schanza pel cumün da Guarda, sco eir per la regiun sco tala. Nus ans pudain nempe preschantar al muond cun recloma gratuita. E perche vulair zoppar ün bel cumün, schi’s po til muossar?»

Ün’occurrenza per e cun la populaziun

Ingüna hectica, ingüns elicopters, ingüns gronds reflecturs cun glüms chi glüschan e straglüschan in mincha culur ed in tuot las direcziuns, quai d’eiran las premissas da basa. L’idea nempe es da pudair organisar ün’occurrenza chi correspuonda als contuorns e chi vain organisada e preparada man in man culla populaziun. Cul böt ch’intuorn 100 fin 200 giasts our dal muond da la moda rivan in tuotta calma cul tren ed ingio cha la via tras Guarda dvainta dürant üna saira d’inviern la passarella per la preschantaziun da lur nova collecziun da moda.

E cha’ls organisaturs hajan perfin fat valair cha l’occurrenza haja lö sulettamaing suot las cundiziuns dal cumün da Scuol e na tenor lur agens giavüschs. Üna pratica chi saja magara insolita pro talas occurrenzas, uschè sco cha Dillon Rätz accentuescha plünavant. «Nus pudain dir cun tschertezza cha la controlla a reguard quai chi capita a Guarda saja pro’l cumün. Las cundiziuns da basa vain nus nempe pudü stipular e na suotsura. Uschea per exaimpel vain nus pretais cha las lavurs da preparaziun dessan dürar plüssas eivnas. Quai cull’idea da s-chaffir ün nüz economic pels affarists da Guarda dürant quel temp e per pudair dar la pussibiltà a las abitantas ed als abitants da s’adüsar vi da quist’occurrenza plan a plan.»

Ils da Guarda s’allegran

Per sentir il puls dals da Guarda ed eir per pudair lura cuntinuar culla planisaziun da l’occurrenza, han ils organisaturs invidà in mardi passà ad üna sairada d’infuormaziun. Seguida a quist invid es üna vainchina da persunas cun qualche segn da dumonda al cumanzamaint. Chi sun insomma quists giasts e che rolla giovan ils indigens dürant la preschantaziun da moda? Pudess Guarda gnir sigli adöss e dvantar ün pussibel lö da hype per medias socialas? Ed as cunfa l’occurrenza insomma cul label dal cumün d’alpinists ed eir culla strategia da la destinaziun turistica in general?

Dumondas e resalvas cha’ls organisaturs han tut incunter illa scoula veglia e provà da respuonder ed argumentar. E quai cun success. Il fat cha la populaziun vain invouta uschè bod i’l process da planisaziun, es nempe gnü bivgnantà fich da las persunas preschaintas. Ed uschea es eir lur tenor davo la sairada stat zuond positiv. Ils da Guarda nu dan be lur consentimaint ad üna tala preschantaziun da moda tras lur cumün, dimpersè vulessan perfin eir contribuir alch landervia. Quai cun spordscher tuot tenor üna sort da marchà cun vendita da bavrondas e damangiar – e s’inclegia, cha lura nu vain servi natüralmaing ingün caviar e schampagn dürant quella saira, dimpersè sco chi’d es üsità in Engiadina: liongias e vin chod.