Olimpia – Hug vul votaziun
Roman Hug giavischa che la populaziun svizra voteschia davart ils gieus olimpics d’enviern 2038. Cun 200 milliuns francs vul il Cussegl federal sustegnair ils gieus. La gievgia tracta il Cussegl naziunal la dumonda. Il politicher grischun da la PPS vegn a prender il pled.
Cun custs d’enturn 2,2 milliardas francs quinta «Switzerland 2038». L’uniun candidescha per ils gieus olimpics e paralimpics d’enviern. Ils daners duain vegnir dal maun public, dal Comité olimpic internaziunal (IOC) ed or dal sponsoring. Fin il davos dal 2027 sto la candidatura esser pronta. Suenter decida l’IOC, sch’ils gieus vegnan propi en Svizra.
La proxima gievgia decida il Cussegl naziunal davart 200 milliuns francs per sustegnair ils gieus olimpics d’enviern en dudesch onns. Roman Hug è president da la cumissiun predeliberanta. Il cusseglier naziunal da la Partida populara svizra (PPS) è precaut e vuless be ils gieus, sch’il pievel svizzer è d’accord.
FMR: Nua vulessas Vus ir a guardar ils gieus olimpics e paralimpics d’enviern il 2038?
Roman Hug: Dapertut là nua che la populaziun stat davos ils gieus. Quai è mes credo. Jau na vuless betg gieus che la populaziun na po betg decider surlonder.
200 milliuns francs vul il Cussegl federal impunder per ils gieus. Vossa cumissiun sustegna cun 21 cunter 2 vuschs l’import. Tge è Vossa atgna posiziun?
Jau hai duas rollas. Per l’ina sun jau president da la cumissiun predeliberanta ed hai dad organisar a moda neutrala la sesida. Nus avain gì bunas audiziuns cun persunas che han dà pled e fatg davart la candidatura per ils gieus. Uschia han tuts commembers e tuttas commembras da la cumissiun pudì far in’opiniun.
E tge fiss Vossa segunda rolla?
Igl è la rolla grischuna. En noss chantun hai dà duas emprovas da candidar per gieus olimpics d’enviern. Tar la segunda candidatura sun jau stà en il comité. La populaziun grischuna ha omaduas giadas refusà a l’urna ils gieus. Il consentiment da la populaziun è suenter questa experientscha per mai l’element principal. Senza consentiment dal pievel na sun jau betg d’accord da dar ils daners per ils gieus d’enviern dal 2038.
Il Cussegl federal è cunter ina votaziun naziunala. Tge po il parlament far?
Il parlament po suttametter il credit da 200 milliuns francs al referendum facultativ. Lura ha il pievel la pussaivladad da decider. En la cumissiun hai jau fatg questa proposta. Igl è dentant vegnì refusà cun 15 cunter 5 vuschs e 4 abstenziuns. Ussa stuain nus guardar, tge che capita la gievgia en la debatta dal parlament.
Pretendais Vus en il Cussegl naziunal il referendum?
Gea, jau vegn a far la proposta. Quai dat ina discussiun fitg viva e spanegianta.
Tge din ils adversaris d’in referendum?
Els fan valair duas chaussas. Ils ins din ch’i na dovria nagin referendum per in credit da be 200 milliuns francs. Ils auters din ch’il temp na bastia betg per in referendum e ch’ins stoppia pudair dar part gia uss al Comité olimpic internaziunal.
E tge schais Vus?
Omadus arguments na ma persvadan betg. Ins discurra adina d’in project da generaziuns. Sch’ins prenda serius gliez – ed ils gieus duessan vairamain daventar in project da generaziun – èsi necessari da votar surlonder sin champ naziunal. La populaziun sto pudair decider.
Vulessas Vus forsa simplamain impedir ils gieus olimpics?
Na, jau less che la candidatura vegn adattada e precisada. Sco emprim sto l’IOC renconuscher il sistem svizzer cun sia democrazia directa, in sistem ch’i na dat uschiglio nagliur. Nus n’essan betg sco l’Italia, la China e la Corea dal Sid che han organisà ils ultims gieus d’enviern. En pli ston tschertas dumondas anc vegnir scleridas avant ina votaziun. Sin tschertas dumondas n’ha il comité anc dà nagins respostas.
Essas Vus lura per u cunter ils gieus?
Jau ma poss imaginar bain che la Svizra organisescha ils gieus il 2038. Ma jau na vi betg che nus stuain sautar suenter la gìa da l’IOC.
Ils gieus stoppian esser persistents e durabels, sutlingescha Vossa cumissiun. Tge dovri qua?
L’IOC sto confermar ch’ins po duvrar l’infrastructura gia existenta. La Svizra ha en quel reguard ina buna basa da partenza. I na dastga betg esser ch’ins sto tuttina construir immens gronds indrizs be per ils gieus olimpics.
En l’Italia han ins er empermess gieus sin indrizs existents. Lura èsi vegnì erigì en temp da record ina nova bobera. Co vulais Vus impedir quai?
I sto esser cler gia tar la candidatura che la Svizra dovra ses indrizs existents. Sch’ins discurra da persistenza, vai però era per las finanzas. Era là stoi esser garantì ch’i na dat nagin gigantissem e ch’ils gieus 2038 sa splegan sin in’autra moda e maniera che fin qua.
En gliez cas è la candidatura liquidada e l’IOC n’elegia betg la Svizra per il 2038.
Insumma betg. Sche l’IOC viva propi quai ch’el propaghescha – gieus durabels e persistents – è la Svizra en ina buna posiziun. Ma l’IOC sto cumprovar che durabilitad n’è betg mo empermischuns e pleds en l’aria.
L’IOC stuess confermar ch’i na dovria l’ultim mument betg forsa tuttina anc ina nova bobera u forsa ina nova sigliera?
Exact. Talas chaussas ston esser garantidas. E la meglra garanzia survegnin nus cun ina votaziun dal pievel naziunala. Lura ston tut questas chaussas numnadamain vegnir scleridas gia avant.
Gust da leger dapli?