Dar troccas e discutar da la pasch

Là nua ch’i vegn fatg e mussà art a Basilea, vegn ina giada il mais fatg plaz a la cultura rumantscha. L’Atelier Mondial ch’è sin l’areal da la chasa d’art electronica (HEK) a Münchenstein, gist sper Basilea, avra las portas par la cuminanza rumantscha da la regiun. Fin 20 persunas s’entaupan per regla en il «Café rumantsch» che vegn organisà da l’Uniun cultura rumantscha Basilea e conturn (UCRBC) e che porscha in program multifar. I vegn dà troccas, cuschinà plain in pigna u fatg excursiuns ensemen (guarda box).

Lavur per la Fundaziun Svizra per la pasch

Per l’ultim «Café rumantsch», ils 21 da settember 2026, ha l’UCRBC envidà Corsin Blumenthal da Morissen che lavura a Basilea per la Fundaziun Svizra per la pasch, la Swisspeace. Quella fundaziun promova tranter auter reparaziuns suenter conflicts e violaziuns da dretgs umans. Corsin Blumenthal ha dà invista en sia lavur che sa fatschenta cun l’elavuraziun dal passà. El ha accentuà che archivs gioghian ina rolla impurtanta en quest connex.

Plunas da palpiri da miffa

El lavuria savens cun organisaziuns da dretgs umans en auters pajais, sco l’America Centrala, ha Corsin Blumenthal raquintà. Sche talas organisaziuns audan da persunas che han rimnà e mess en salv documents durant in conflict en lur pajais, porscha Swisspeace sia expertisa e ses sustegn da spendrar ils documents ed archivar quels. Quels documents sajan impurtants per elavurar il passà e render visibel la vardad.

Corsin Blumenthal ha era ditg che quests documents sajan savens en in nausch stadi, perquai ch’els na sajan betg vegnids deponids correct. «Savens sa chattan tranter las plunas documents era miffa u bulieus e magari schizunt animals morts.»

«Archivs na conservan betg il passà»

A la fin ha Corsin Blumenthal fatg attent ch’i dettia savens malenclegientschas davart la funcziun d’in archiv: «Archivs na conservan betg mo il passà. Els dattan la pussaivladad da chattar respostas en il futur.» Uschia giogan els ina rolla centrala per tschertgar la vardad ed a la fin per promover la pasch.

A las participantas ed als participants dal «Café rumantsch» ha il referat da Corsin Blumenthal fatg impressiun. Quai è vegnì mussà cun far bleras dumondas. En runda cuminaivla cun vin a chaschiel è lura anc vegnì discurrì sur da differentas tematicas – da la pasch fin recepts da capuns. In gieu da troccas n’hai betg dà, forsa per amur da la pasch.