Riom

Renovar il «Ferrari» tranter ils chastels

La tur dal Casti da Riom dovra in nov tetg. Perquai ha Origen lantschà in project da sanaziun che cumpiglia er ulteriurs elements dal chastè. Mardi suentermezdi han ils responsabels preschentà il project a las medias.

parter

Igl è puspè ina tur, a la quala Origen deditgescha in proxim project. Quella giada na vai dentant betg per ina construcziun innovativa sco la Tur Alva da Mulegns, mabain per la tur dal Casti da Riom. «Cunzunt il tetg da la tur è donnegià. Per proteger l’intern cunter umiditad sto quel vegnir sanà», ha il chau davos Origen Giovanni Netzer declerà a chaschun d’ina conferenza da medias mardi suentermezdi. Ma il project da sanaziun duai era cumpigliar auters elements sco las stgalas da la tur, diversas foras dal chastè ed il mir da tschinta ch’è mantegnì be parzialmain.

En tut duai la sanaziun custar 1,8 milliuns francs e cumenzar il 2027. Ils detagls n’èn dentant anc betg dal tuttafatg clers, sco che Giovanni Netzer ha ditg: «La finala decida era la Tgira da monuments dal Grischun co che nus sanain il bajetg protegì.»

In giubileum che motivescha

Cler saja dentant ch’ins veglia realisar la sanaziun ils proxim onns ed uschia dar nova vita al chastè sin il giubileum dad 800 onns. Sco che Christoph Baur dal Servetsch archeologic dal Grischun ha declerà, possian ins numnadamain datar las emprimas lavurs vi dal chastè detg bain sin l’onn 1227: «Quai mussan ils travs da laina originals. Nus avain analisà ils rintgs annuals da quels e constatà che la laina è vegnida pinada l’enviern 1226/27.»

Cun la sanaziun veglian ins perquai era render visibla la lunga istorgia dal chastè. «Ils resultats da las analisas dal Servetsch archeologic han era motivà da prender en mira quest project», uschia Giovanni Netzer. E quai includia dal reminent tut l’istorgia dal chastè, vul dir cun resguardar era sanaziuns dals ultims tschientaners. «Il tetg da la tur è l’ultima giada vegnì sanà l’onn 1936, quai però betg tenor l’original. En il decurs dal temp hai dà differentas construcziuns dal tetg», ha Christoph Baur explitgà.

En general mantegnì fitg bain

Malgrà las intervenziuns necessarias, saja il Casti da Riom però mantegnì fitg bain. «La tur sco tala è oz anc uschia sco avant prest 800 onns», ha Christoph Baur fatg da savair. Ed insumma dettia en il Grischun be paucs chastels ch’èn sa mantegnids uschè bain sco quel da Riom. «Ins pudess dir ch’il Casti da Riom è in pau sco in Ferrari tranter ils chastels grischuns», ha Christoph Baur ditg cun in tschegn d’egl. Laschà construir quel ha numnadamain la famiglia nobla Wangen-Burgeis da Bulsaun.

En possess dal chastè è ozendi però la vischnanca da Surses. Quella al ha surdà en dretg da construcziun ad Origen fin l’onn 2037. Gia il 2006 ha Origen realisà en il Casti da Riom l’emprima sala da teater professiunala rumantscha. Il proxim onn duai pia suandar il proxim project per dar nova vita al chastè.