Ensemen
En il mund da lavur – en mes, ma er en quel dad auters – pari a mai che tut vegnia pli e pli polarisà e ch’i dettia damain dialog. Ins sto tractar da maniera dira. En temps, nua che tuts ston spargnar, datti cumbats dirs per mintga franc. Per guardar che mia posiziun vegnia favurisada, stoss jau sbragir pli dad aut ch’ils auters. Jau na poss betg prender resguard sin ils auters, els na prendan era betg resguard sin mai. Cumbats politics daventan bleras giadas cumbats cun meds pauc sincers. Nua resta la lavur per la chaussa? Nua resta l’engaschament per la cuminanza?
Savens hai jau il patratg che pli baud saja tut magari stà meglier. Sco exempel hai jau l’imaginaziun dad in enviern durant il temp, nua che anc betg mintga chasa aveva aua currenta. Lura stuev’ins guardar ensemen ch’il bigl portia aua per bavrar las vatgas e per tut ils auters animals. Quai era impurtant per pudair exister. Oz na stoss jau dentant far nagut per pudair surviver. L’aua vegn or da la spina, e sch’i capita insatge, datti insatgi che guarda che tut funcziuna puspè. Jau na stoss betg m’engaschar. Uschia poss jau adina far precis quai che jau less. Guai sche quai na funcziuna betg per x-in motiv.
Lura hai dà ultimamain ina gronda festa. In di, nua che tuts sa scuntran. In di, nua che tut il rest da mia realitad quotidiana para da star salda. Tuttenina funcziuna in dialog che na funcziuna betg durant in normal di da lavur. Betg sco dialog davart quai che ans separa en connex cun la lavur. Magari in discurs davart l’aura u davart insatge ch’è capità durant la festa.
Pertge datti tuttenina in dialog? Tge ha midà en congual cun la situaziun dal mintgadi? Forsa ch’ina festa cun elements sco musica, tradiziuns ed atmosfera relaxada sveglia ina vart emoziunala. Jau na sun betg en ina situaziun, nua che mo patratgs raziunals paran dad esser impurtants. In’emoziun, ina cordialitad, in sentiment che vegn da cor ha era sia plazza. Uschia daventi tuttenina evident tge valur che la cuminanza po avair. Senza pretender che tuts stoppian esser buns amis ed ir ensemen en vacanzas. Ma per vesair che la cuminanza ha sia valur. Era sche quai pretenda magari da mai da far cumpromiss. Il cor ed il tscharvè sentan dentant che quai è ina via gista, ina via umana.
Da sentir quel simpel esser uman è per mai da gronda valur. Ina festa po damai esser in impuls per sentir quella valur, per sentir tge emoziuns ch’il sentiment per la cuminanza po svegliar. Quai è pli ferm che mia simpla prova dad adina mo analisar tut unicamain cun mes tscharvè. En quel senn stuessan nus damai far dapli festa per percepir dapli las valurs umanas en noss mintgadi.
David Spinnler da Sta. Maria è mainagestiun dal Parc da natüra Biosfera Val Müstair.
Gust da leger dapli?