«Igl avegnir dependa era dalla natira»

Oz, gievgia, ils 8 d’october 2026 orientescha la suprastonza communala da Breil davart las mesiras previdas per spindrar las Pendicularas Breil Vuorz Andiast SA. Il concept persuenter cumpeglia ina contribuziun unica da sanaziun e liquiditad da 4,5 milliuns francs sco era ina contribuziun annuala da menaschi ed investiziun da 500 000 francs per in spazi da tschun onns. Totalmein setracta ei pia d’in pachet cun siat milliuns francs. Culs daners per la sanaziun eis ei pusseivel da pagar quens aviarts per 1,5 milliuns francs sco era da restituir ina cumpart dils emprests. Per garantir la liquiditad da menaschi stat ina summa dad in milliun francs a disposiziun alla societad. Il medem mument ceda l’Anavon SA ina part da siu capital d’aczias alla vischnaunca, aschia che quella daventa acziunaria principala. La votaziun all’urna davart quei concept ha liug dumengia, ils 25 d’october 2026. En favur d’in GIE en quella votaziun sestenta l’Uniun da commerci e professiun Breil (mira box).

Problems gia avon 10 onns

«Igl onn 2015 ein las Pendicularas Breil Vuorz Andiast SA stadas avon in migliac scalgias.» Quei di Hansueli Baier che presidiescha il cussegl d’administraziun dallas pendicularas da Breil dapi quater onns. Avon endisch onns havevi la societad gronds problems finanzials, denter auter pervia da grondas investiziuns ils onns avon. «Il plan da fatschenta era memia optimistics», di Hansueli Baier. Lu ei succedida ina sanaziun finanziala dil menaschi che ha fatg morder el meil asch denter auter bancas ed acziunaris. «Rodund diesch milliuns francs capital ein vegni liquidai», seregorda el. Lu ei seformada l’Anavon SA cun diesch impressaris dalla regiun: «Mintgin ei staus promts da metter a disposiziun 300 000 francs per garantir la cuntinuitad dallas pendicularas. Cheutras ei l’Anavon daventada acziunara principala dallas pendicularas. Senza quei engaschament havess la vischnaunca stuiu s’engaschar gia lu.»

Cash flow insufficient

Quei engaschament finanzial dall’Anavon SA ha denton buca spindrau las pendicularas. «Per saver investir e garantir il menaschi quotidian drov’ei in cash flow dad in milliun francs. Quel havein nus contonschiu dus, forsa treis onns. Tschels onns da fatschenta havein nus contonschiu in cash flow da silpli in miez milliun francs ni che nus havein stuiu esser leds e cuntents che nus sappien cuvierer ils cuosts dil menaschi», di Hansueli Baier. Il basegns da daners pil menaschi e per las investiziuns urgentas hagien giu la consequenza ch’ins hagi stuiu ir vinavon alla tscherca da daners: «Nus havein saviu augmentar il diember d’acziunaris dall’Anavon SA sin 22. Tuts ein stai promts da metter a disposiziun denter 200 000 e 300 000 francs. Igl ei stau in’acziun da goodwil, pertgei per quels daners han els giu negina rendita.» Sin quella moda hagi l’Anavon SA teniu sur l’aua las Pendicularas Breil Vuorz Andiast SA ils davos onns.  

Prezis carschi e midada dil clima

«Nus havein adina sperau ch’ei detti vonzeivi puspei ina seria da buns unviarns cun dapli sviulta. Quei ei buca stau il cass. Pli baul fadigiavan las Pendicularas Breil Vuorz Andiast SA daners il meins da mars, ils davos onns ei quei meins stau deficitars», constatescha Hansueli Baier. La midada dil clima sefetschi veseivla cun temperaturas carschentas e dameins neiv. Mo lu ha era il conflict d’uiara ell’Ucraina giu in effect negativ sillas Pendicularas Breil Vuorz Andiast SA. «Pil baghetg cun restaurant e deposit da maschinas e material sill’Alp Dado havevan nus budgetau ina summa da 4,5 milliuns francs. Gest en quella fasa ein ils cuosts per material carschi nundetg. Sulet ils prezis per itschal per quei project ein carschi en in plum per 300 000 francs», seregorda Hansueli Baier. Enstagl da 4,5 milliuns francs custava il project vonzei 6,2 milliuns francs. «Il baghetg haveva ner basegns d’ina sanaziun e nus havein era stuiu sligiar il problem da deposit per nossas maschinas. La fin finala havein nus impundiu 5,5 milliuns francs per quei project», di Hansueli Baier e puntuescha: «Per quels motivs hai jeu plidau in clar lungatg alla radunonza generala dils acziunaris avon in onn. Risguardond tuts facturs negativs drova ei il sustegn dil maun public per saver cuntinuar.»

Analisau il menaschi

Ton dalla vart dallas Pendicularas Breil Vuorz Andiast SA sco era dalla vart dalla vischnaunca da Breil ei il menaschi dallas pendicularas vegnius analisaus. Sin fundament da quels studis ei il concept dalla vischnaunca per spindrar il menaschi sedaus. En connex cull’analisa plaida Hansueli Baier d’ina buna collaboraziun cullas instanzas communalas. Tonaton di el era: «Igl ei buca persunas ch’ein culpontas ch’igl ei vegniu aschia, mobein las cundiziuns. Per meglierar quellas drova ei in’unfrenda finanziala davart ils hosps, ils indigens ed il menaschi sez.» L’Anavon SA resta vinavon fideivla allas pendicularas. Aschilunsch che la vischnaunca accepta il concept, tegn ella vinavon rodund 30 % dil capital d’aczias. Ella persuna d’Adrian Oehler vegn ella representada el cussegl d’administraziun futur.

Ed en cass d’in NA?

Suenter che las vischnauncas da Laax, Flem e Falera han surpriu il menaschi dall’Arena Alva, suonda ussa probabel il medem pass a Breil. «D’ina tendenza generala less jeu buca plidar. Mintga societad e mintga vischnaunca ei autra. Ei dat aunc adina societads da pendicularas rentablas, sco per exempel Sursaissa.» In seigi denton cert: «Tuttas ein confruntadas culla midada dil clima. Ei vegn adina pli pretensius. Co ei va cul territori da skis da Breil igl avegnir dependa era dalla natira.» Duessi il sustegn dalla vischnaunca per las pendicularas vegnir refusaus all’urna, massi la societad en in moratori. In milliun francs stuessi vegnir mess a disposiziun d’ina vart ni l’autra per impedir il concuors e ch’il menaschi fussi serraus igl unviern vegnent.