«Que es scu gnir inavous in famiglia»

«Que es ün lö chi’m do forza», disch Laila Cavelti e guarda vers il Piz Languard. La Crast’Ota sur Puntraschigna es ün lö predilet da la nouva moderatura dal Telesguard. Sün ün baunchin cun üna vista straminabla sur la val ho ella quinto cu ch’ella es riveda tar la moderaziun dal Telesguard da Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR) a Cuira.

Da l’Engiadina a Cuira

Laila Cavelti es creschida sü culla famiglia ed ho frequento las scoulas illa vschinauncha da Puntraschigna suot la Crast’Ota. Il giarsunedi ho’la fat tar la Posta a San Murezzan e s’algorda cha «que d’eira quella posta culla bella vista sur il lej». Però la bella vista nu la ho tgnida in patria. Ella es ida a ster e fer la furmaziun per la maturited professiunela a Cuira. Eir lo ho’la lavuro per La Posta Svizra speratiers e managia: «Eau d’he aunch’adüna ün courin da culur melna.» Que cha’s descriva gugent per collavuraturas e collavuratuors da la squedra melna.

Il sömmi da la stewardessa

Ella hegia stüdgio che fer zieva ch’ella ho absolvo la maturited professiunela. Da quel temp hegia ella vis üna plazza tar la Edelweiss Air AG e disch: «Ed alura vulaiva eau dvanter flight attendant.» Causa la pandemia nu sun però svulos üngüns eroplans ed uscheja neir na Laila Cavelti. Ella hegia gieu dafatta il contrat in giglioffa e chatto ün’abitaziun a Turich. Ed alura s’ho ella dit: «Sch’eau nu poss ir a svuler, alura vögli fer qualchosa cun medias.» Dimena, grazcha a la pandemia es ella ida a lavurer tar ün emettur da televisiun ed in seguit a stüdger medias e comunicaziun a la ZHAW a Winterthur. Hoz lavura ella principelmaing per SRF scu redactura da televisiun per emischiuns da l’actualited (guarda boxa).

Laila Cavelti davous la camera

Düraunt il stüdi ho ella eir lavuro speratiers e fat contribuziuns per üna televisiun locala. Ella hegia uscheja imprais da lavurer schurnalisticamaing. Il mneder da quella televisiun locala vaiva eir üna firma da producziun ed ün di l’ideja ch’ella pudess moderer ün magazin da vacanzas. «Il prüm nu vulaivi moderer – eau d’eira fin lo pütost quella davous la camera», disch Laila Cavelti. Ch’ella vulaiva insè pütost fer las dumandas e las istorgias davous las culissas.

Üna vouta però hegia que do ün cas urgiaint cun que cha la moderatura dad ün’emischiun vaiva ruot ün bratsch. Ella es alura saglida aint ed ho modero l’emischiun. Pera cun success. Zieva il stüdi ho ella modero contribuziuns da reclama per büros da viedi. Que sajan però stedas tuottas moderaziuns registredas, inua cha’s po ir inavous, correger e piglier sü da nouv, scha qualchosa nu gratagia. Tal Telesguard es que uossa oter.

Cur cha la glüschina s’impizza

Aunz cu moderer il Telesguard ho ella lavuro aint illa redacziun chi prepara l’emissiun. Ella disch da se svess: «Insè nu d’eira eau quella chi preschantaiva.» Cur cha d’eira scrit oura la plazza da moderaziun pel Telesguard hegia ella penso: «Perche na? Que füss üna nouva sfida – ed a me plescha da pruver our qualchosa nouv.» Ella do tiers cha aunz minch’emischiun saja ella gniervusa. Ch’ella saja eir gniervusa aunz intervistas, ma: «Que es forsa eir bun uscheja, que am tegna concentreda.»

Rapreschanter e preschanter

A la dumanda cu ch’ella giaja intuorn cun que ch’ella preschainta dad üna vart noviteds, ma ch’ella rapreschainta eir il Telesguard cun sia egna persuna disch’la: «Mieu avantag es ch’eau sun da basa schurnalista e redactura.» In quel mister sajan ils cuntegns e l’elavuraziun da quels i’l center. Que la es famiglier ed ella declera: «Lo nu vo que per mia persuna». Il böt saja cha la glieud vain a savair da que chi cuorra e passa in Grischun. Laila Cavelti disch eir: «Eau formulesch gugent texts ed il pü gugent fatschi noviteds.» E scha las spectaturas e spectatuors impizzan la televisiun, alura disch ella: «Mia lezcha es cha restan e guardan – e na cha stüzzan güsta darcho.» E cha insomma lavura tuot la squedra cun cour ed orma tuotta di vi da contribuziuns e ch’ella vuless cha «la saira possa la glieud guarder tuot quista buna lavur.»

«Il vzair our davaunt la camera duni giò»

Scu moderatura vain Laila Cavelti güdicheda eir per sieu guarder oura e per sieu stil – cu vo ella intuorn cun que? «Eau d’he la furtüna cha que am es ün pôin listess scu cha guard oura. Eau vuless cha que ch’eau disch es correct ed inandret. Il team da mascras guarda ch’eau guarda oura bain», manag’la ed agiundscha: «Il vzair our davaunt la camera duni giò – sch’eau vess eir auncha da penser vi da que, füssi auncha pü gniervusa.»

La lavur la maina inavous tar las rischs

Il pü bel vi da la lavur da la moderaziun dal Telesguard saja cha que saja lavur da team e ch’ella possa contribuir e co-decider cu ch’ella maina tres ün’emischiun. La pü granda sfida saja «cha glieud am pudess cugnuoscher u pudess savair chi ch’eau sun – que es curius».

Ün tip per üna giuvna u ün giuven chi vess interess da moderer es dad esser bundragius, impustüt per tuot que chi capita davous las culissas dad emischiuns, da «s’interesser pels cuntegns, per temas, per persunas e per que cha’l team fo», disch’la. Laila Cavelti s’algorda in quist connex d’üna muostra da professiuns Fiutschr a Cuira cun üna maisa dad RTR ch’ella pudaiva visiter düraunt il temp da scoula: «Lo pudaivans pruver our il moderer davaunt ün greenscreen – que am ho fat plaschair.» Ma ella nu vess penso in quel mumaint ch’ella moderescha ün di l’emischiun Telesguard dad RTR. A Wallisellen inua ch’ella sto ed a Turich inua ch’ella lavura saja la vita dal minchadi pütost tudas-cha, managia ella. Lavurer pel «Telesguard es scu gnir inavous tar las rischs, inavous tar lingua e l’idiom ladin – que es scu gnir inavous in famiglia».

La vista engiadinaisa dal Telesguard

Laila Cavelti (27) viva a Wallisellen, es creschida sü a Puntraschigna ed ho fat il giarsunedi tar la Posta in Engiadin’Ota. Zieva la maturited professiunela a Cuira es ella ida a stüdger medias e comunicaziun cun approfundaziun schurnalissem a la ZHAW a Winterthur ed ho lavuro tar ün emettur da televisiun privat a Turich. Lo ho ella modero ün’emischiun da viedi chi’d es steda da vzair sün differents chanels regiunels. Daspö la sted 2025 lavura ella i’l team da «News-Inland» da SRF cun ün pensum da 70 %. Scu redactura prodüa ella contribuziuns per las emischiuns da novited «Schweiz aktuell», «Tagesschau» e «10 vor 10».

Ella moderescha daspö ils 8 settember 2026 l’emischiun «Telesguard» da Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR). (rtr/fmr/ab)