Debatta davart l’atgna pajaglia

In bel regalin – gliez ha Michael Pfäffli fatg a ses collegas en sia davosa sessiun dal parlament chantunal. Il deputà da la PLD ha proponì il zercladur passà da reponderar l’autezza da las schurnadas. Empè be 300 francs per in di da sessiun duain ils deputads e las deputadas survegnir 450 francs.

Il suspect da be vulair profitar avess tutgà mintga auter deputà u deputada. Ma damai che Michael Pfäffli ha terminà questa stad sia carriera en il Cussegl grond, ha el pudì inoltrar sia intervenziun senza ch’insatgi al pudess renfatschar da be vulair gudagnar dapli raps.

La mesemna discutescha il Cussegl grond surlonder. Sch’ina maioritad s’exprima per l’intervenziun da Pfäffli, sto il secretariat l’emprim elavurar ina proposta detagliada. Pir suenter vegn decidì definitivamain davart in augment da la schurnada.

9000 fin 12 000 francs l’onn

Patrick Barandun visescha las spesas e las schurnadas dals deputads e da las deputadas. Il secretari dal Cussegl grond è dentant fitg precaut cun respunder a la dumonda: Quant gudogna in deputà u ina deputada insumma ad onn? «En media pon ins parter dad ina summa tranter 9000 e 12 000 francs», manegia el – per immediat relativar: I dettia grondas differenzas.

Las differenzas han da far cun il suandants criteris: Vegn in deputà a mintgina da las sis sessiuns ad onn u sa lascha el mintgatant remplazzar d’ina suppleanta? Sesa ina deputada en ina cumissiun u betg? E sche bain, èsi ina cumissiun cun bleras sesidas? I dettia cumissiuns che fetschian be quatter sesidas ad onn, autras fin 15, explitgescha Patrick Barandun.

Schurnada vala era per in mez di

La schurnada da 300 francs, ch’è fixada dapi il 2005 en l’urden da gestiun dal Cussegl grond, vegn pajada per il suandant:

• per in di da sessiun
• per ina sesida da cumissiun
• per ina sesida da fracziun

Dal reminent: Las uras per leger a chasa tut las actas ed ils messadis, na vegnan betg indemnisadas extra. Questa lavur è cumpraisa en las schurnadas.

Ina deputada u in deputà che na lascha ora nagina sessiun e che fa part dad ina cumissiun vegn circa sin 30 schurnadas l’onn:

• 18 schurnadas per ils dis da sessiun
• 6 schurnadas per las sesidas da cumissiun
• 6 schurnadas per las sesidas da fracziun

Sch’in di da sessiun dura quatter uras u diesch uras, n’importa betg, la schurnada resta la medema. En sia intervenziun pretenda Michael Pfäffli ch’ins differenzieschia en l’avegnir: Per sesidas fin quatter uras duai vegnir pajà 300 francs. Sch’ina sesida dura pli ditg, duai vegnir pajà 450 francs.

12 000 francs per Fabio Luzio

In president u ina presidenta da cumissiun survegn sper las schurnadas anc in supplement annual da 1000 francs. Il president dal Cussegl grond, quest onn èsi il Sursetter Fabio Luzio, ha dabun anc 12 000 francs che valan sco «supplement presidial e da represchentaziun».

70 raps per kilometer

En tut questas schurnadas e supplements n’èn anc betg cumpraisas las spesas. Era lezzas èn fixadas en l’urden da gestiun dal Cussegl grond:

• 70 raps per kilometer viadi
• 60 francs il di per las tschaveras
• 150 francs per ina pernottaziun ordaifer

In deputà da Cuira na dastga sa chapescha betg far valair spesas da pernottar. Be in deputada che abitescha pli lunsch che 25 kilometers davent da la chapitala, survegn l’indemnisaziun. Ils daners per las tschaveras survegn però era il deputà da Cuira.

E tge èsi cun la deputada che viva a Poschiavo u il deputà da la Val Müstair? Ella ed el han in viadiun per ir a la sessiun a Cuira. Per il temp ch’els impundan – en il tren u en l’auto – survegnan els anc ina giada la summa da spesas da viadi. Cun auters pleds: Las spesas da viadi vegnan pajadas duas giadas, ina giada per il viadi sco tal, la segunda giada per il temp da viadi.

36 suttascripziuns

In augment da las spesas n’ha Michael Pfäffli betg pretendì. Sia instanza focussescha sin la schurnadas.

«La lavur d’ina deputada u d’in deputà è considerabla e po savens vegnir dumagnada mo, sch’il pensum da lavur ordinari vegn reducì», stat scrit en l’intervenziun. Ina indemnisaziun adequata e cunzunt er faira saja perquai «correcta, impurtanta e correspunda al temp», sch’ins veglia vinavant entusiasmar glieud da s’engaschar per la politica. I saja perquai inditgà dad auzar – suenter 20 onns – las schurnadas.

L’intervenziun è vegnida suttascritta da 36 deputadas e deputadas da tuttas fracziuns.