In vent engiadinais en il Piz Mitgel

Che Giovanni Netzer e sia Nova Fundaziun Origen san raquintar istorgias, è gia daditg enconuschent. Ussa vegnan anc plirs chapitels vitiers e quai en l’Hotel Piz Mitgel a Savognin. La primavaira passada ha l’intendant e manader da l’instituziun culturala fatg a savair che Origen haja surpiglià l’hotel dal 19avel tschientaner sper la via principala (guarda era boxa). Il Piz Mitgel duai daventar in hotel da cultura e furmaziun, aveva Giovanni Netzer infurmà da lezzas uras.

Mardi passà èn vegnids preschentads plans per la proxima stad en l’Hotel Piz Mitgel a chaschun d’ina orientaziun da medias. Ina schurma da persunas dad Origen fin tar la vischnanca da Surses han infurmà las medias e pli tard l’entira populaziun.

Origen ed il Piz Mitgel

In accent ha Origen gia realisà en il Piz Mitgel: Ina da las salas da jugendstil splendura per part nov en in viv verd. Dumengias alvas u battaisems èn vegnidas celebradas en quella sala. «Il Piz Mitgel duai en il futur puspè procurar per dapli vita a l’ur dal Stradung», ha ditg Giovanni Netzer. La via principala è daventada ils davos onns in pau bandunada. Hotels e fatschentas han serrà. Giovanni Netzer vul cun Origen puspè revitalisar quella via, tranter auter cun il Piz Mitgel sco hotel da cultura e furmaziun, perquai che hotels sajan «la cella la pli significativa per vita».

La Fundaziun Piz Mitgel Val Surses haja dumandà Origen da surpigliar il manaschi da l’hotel, ha Giovanni Netzer explitgà. Eveline Saupper, Luzi Thomann e Bruno Weber, che han stgaffì l’onn 2021 quella fundaziun per salvar l’hotel, han da lezzas uras anc en funcziun dal cussegl da fundaziun fatg il pass vers Origen. Uschia è Origen dapi questa stad responsabel per il manaschi da l’hotel. «Possessura da l’hotel resta dentant vinavant la fundaziun», sco che Giovanni Netzer ha accentuà.

Il nov cussegl da fundaziun ha dentant era fatg il pass en direcziun Origen. Uschia è dapi il matg passà Giovanni Netzer president dal cussegl da fundaziun. Sper el figureschan da nov sco commembers dal cussegl da fundaziun era Vincent Augustin ed Andreas Züllig. «Igl è per mintga sparta da quel project ina persuna dal fatg en il cussegl da fundaziun», ha manegià il manader dad Origen: L’advocat Vincent Augustin per dumondas giuridicas, l’hotelier da Lai Andreas Züllig per quellas gastronomicas ed el sez per quellas culturalas. Andreas Züllig, ch’era era da la partida a l’orientaziun da medias, è persvas da la cumbinaziun da cultura e hotellaria en il Piz Mitgel: «Il turissem da cultura resta segir in product da nischa, però in impurtant product – surtut cun cultura da qualitad extraordinaria sco quai che Origen porscha.»

Il Waldhaus da Segl a Savognin

Sper Giovanni Netzer ed Origen ha era Claudio Dietrich raquintà sia istorgia en la sala venerabla dal Piz Mitgel. Il directur da l’Hotel Waldhaus a Segl ha palesà dal grond project da construcziun vi da ses hotel da tschintg stailas en l’Engiadin’Ota. «Fin uss avain nus adina pudì far renovaziuns durant la stagiun morta e n’avain mai stuì serrar l’hotel pli ditg.» Il nov project saja però «in’operaziun al cor avert». L’entira entrada stoppia vegnir refatga, uschia ch’i saja indispensabel da serrar l’hotel per pli ditg la stad 2027. Els hajan tschertgà ina schliaziun per lur persunal per quel temp, uschia Claudio Dietrich vinavant, e chattà cun Origen ed il Piz Mitgel in nov lieu da lavur. Uschia vegn il persunal da l’Hotel Waldhaus da Segl ir «sin turnea» a Savognin e surpigliar l’egida da la hotellaria e gastronomia en il Piz Mitgel la stad proxima. Sco che Claudio Dietrich ha però accentuà envers RTR, vegnan els a gestiunar l’hotel a Savognin sco in da trais stailas.

Quella collavuraziun sur il Pass dal Gelgia ora prenda Origen gist era sco chaschun per tematisar la «veglia attaschadadad tranter las valladas». Sco che Giovanni Netzer ha explitgà, dettia la stad proxima en il Piz Mitgel ina pitschna exposiziun ed in cudesch davart las numerusas Sursetras e Sursetters che han lavurà il 19avel tschientaner en ils grandhotels da l’Engiadin’Ota e laschà là lur fastizs. Per quel intent ha Origen era fatg in appel a la populaziun da purtar documents, brevs u fotografias, che dattan perditga da quellas migrantas e migrants sur il Pass dal Gelgia ora.

Plinavant vegn era raquintada l’istorgia d’in auter viagiatur tranter il Surses e l’Engiadin’Ota: Giovanni Segantini che ha vivì da 1886 fin 1894 a Savognin e suenter fin a sia mort l’onn 1899 a Malögia. Origen lascha reviver il pictur renumà en in teater en l’Hotel Piz Mitgel a partir dal zercladur fin l’october 2027.

La scola politecnica è puspè involvida

Gia tar la construcziun da la Tur Alva a Mulegns ha Origen collavurà cun la Scola politecnica federala (ETH) da Turitg. Questa istorgia vegn cuntinuada. Uschia è Benjamin Dillenburger, professer per tecnologias da construcziun digitalas a la ETH, involvì tar las midadas architectonicas dal Piz Mitgel. «Il process da construcziun sez duai daventar in tema impurtant, ina installaziun en il Piz Mitgel», ha l’architect tradì a chaschun da l’orientaziun da medias.

Tenor Giovanni Netzer duai la part istorica en il plaunterren da l’hotel restar. L’emprima auzada cun las duas salas ed ina stanza da seminari duai porscher en il futur plazza per la cultura e la furmaziun. Là è era planisada in’ustaria. Las auzadas suren vegnan vinavant ad esser reservadas per las chombras. Il project na saja però betg anc definitiv, plans concrets vegnia a dar la primavaira. «Nossa experientscha ha mussà ch’igl è meglier dad empruvar chaussas e lura elavurar sin basa da quellas experientschas in project concret», ha declerà Giovanni Netzer il proceder. Gist il manaschi temporar dal Waldhaus duai dar impuls per ils plans futurs dal Piz Mitgel. E tgi sa, quel vent engiadinais vegn forsa a revitalisar sper l’Hotel Piz Mitgel er il Stradung da Savognin.