Ina collecziun d’aur singulara

Ch’ei dat aur sisum la Surselva ei nuot niev e ch’ei vegn lavau cheu aur dapi decennis medemamein buc. Interpresas internaziunalas specialisadas sill’explotaziun d’aur han schizun fatg differentas sondaziuns ellas vischnauncas sisum la Surselva e constatau che la consistenza d’aur ei buna. Persunas che lavan aur han adina puspei fatg interessantas scopertas ed anflau biala tocca. Ils onns 1990 ha ei schizun dau ideas d’organisar a Mustér in campiunadi mundial d’encurir aur. Aschilunsch eis ei lu tuttina buca vegniu.

Aur svizzer

Ina collecziun d’aur anflau en Svizra – per gronda part sisum la Surselva – ei exponida il mument ella sala da spurtegl dalla Banca Raiffeisen Cadi a Mustér. Igl ei ina collecziun en mauns privats che vegn offerida alla vischnaunca da Mustér. Ils 4 da december 2026 duei il cussegl da vischnaunca decider, schebein la vischnaunca duei daventar possessura da quella unica collecziun. «Pertuccont il prezi essan nus aunc en contractivas culs possessurs», di il canzlist communal Roland Cajacob.

Restar ella regiun

La collecziun offerida alla vischnaunca da Mustér ei en possess dils frars Hans-Jakob ed Edward Siber, respectivamein dalla Siber Collections SA ad Aathal-Seegräben. La vischnaunca ei vegnida contactada da Sandro Cavegn dall’interpresa Aurira da Sedrun ch’ei in bien enconuschent da Hans-Jakob Siber. «Nus essan dil meini che quella collecziun duessi star ella regiun», di Sandro Cavegn sin damonda da RTR. La collecziun cumpeglia aur anflau denter 1970 e 2020 en Svizra. Ensemen cun auter aur d’ulteriuras tiaras vala la collecziun per ina dallas impurtontas d’aur ell’Europa. Ils nuggets ein en lur fuorma originala, anflai u en flums ni el grep. Denter quels sesanfla era il pli grond nugget d’aur cattaus entochen en Svizra. El peisa 123,1 grams ed ei vegnius anflaus igl uost 1997 da Peter Bölsterli a Mustér. Avon sis onns ein ils frars Siber sedecidi da vender la collecziun, cun excepziun da quella cun aur anflau en Svizra. Lezza han els vuliu ch’ella resti en Svizra. Tschella part ei vegnida vendida els Stadis Uni dall’America.

Aur duei restar en Svizra

Sco ins sa leger en ina broschura messa a disposiziun alla vischnaunca da Mustér, ei igl aur en Svizra vegnius anflaus da persunas ch’ein s’engaschadas onns alla liunga enten lavar ed ir alla tscherca d’aur ellas muntognas svizras. Per quei motiv seigi quella collecziun digna da restar en Svizra ed en possess dallas generaziuns vegnentas. La collecziun ei fetg varionta. Ella cuntegn il nugget da Peter Bölsterli e biara autra tocca pli pintga. Tutta tocca porta il num nua ch’ella ei vegnida anflada e tgei peisa ch’ella ha. Ina buna part ei vegnida anflada sisum la Surselva a Mustér ed ella Val Sumvitg. Ella collecziun sesanfla era in toc argien da 16,1 grams anflaus ella Val Sumvitg.

Explotaziun professiunala

Schegie che la Svizra vala buca gest sco ina dallas tiaras cun fetg bia aur, ei la tscherca da quei metal prezius adina puspei succedida cheu a moda professiunala. Il 19avel e 20avel tschentaner succedeva quei denter auter en minas al Calanda a Cuera, a Gondo al Simplon ni era el Tessin e la Romandia. El territori dil Napf ella Svizra Centrala vegneva lavau aur gia il 14avel tschentaner. Lavau aur vegn ei denton era dapi biars decennis el Rein ed el Rodan. «Leu ei l’emprema concessiun vegnida surdada 1937 per astgar lavar aur», scriva la Siber Collections AG en sia broschura. El Grischun ei surtut la Surselva enconuschenta per sia consistenza d’aur e quei el contuorn dil territori dil Rein da Medel e dil Rein Anteriur. Leu ha Peter Bölsterli anflau il pli grond nugget ch’ei vegnius cattaus entochen oz en Svizra. Il nugget porta il num «Ara Fontanivas». Quei num ha il toc survegniu dad el perquei ch’il nugget semeglia ina papagagl e perquei che la natira e la veta spel fiug al Campadi Fontanivas plascheva bein ad el.