Largia da segirezza

«www.» ord funcziun

Tge far sche bunamain la gronda part dals servers da tut las paginas d’internet sin quest mund èn dad in mument sin l’auter attatgabels? Quai è stà il cas mesemna passada. Entras ina scuverta d’ina largia da segirezza gravanta en la software da basa PHP èn causa mesiras da precauziun silsuenter vegnidas messas ord funcziun milliuns da paginas d’internet sin l’entir mund. La FMR ha dumandà suenter tar dus experts.

parter

Wikipedia, il chantun Basilea-Citad, la ETH a Losanna, l’Ospidal universitar da Turitg, la Fundaziun Medias Rumantschas (FMR) ubain era la Posta Ladina. Tut questas interpresas ed instituziuns – uschia sco milliuns dad autras interpresas ed instituziuns sin tut il mund – han mesemna suentermezdi preventivamain deactivà lur paginas online. Quai pervia d’ina scuverta d’ina largia da segirezza gravanta en la software da basa PHP ed ina smanatscha per pussaivlas cyberattatgas. Dal reminent è quest artitgel, uschia sco l’entira gasetta da venderdi, per consequenza vegnida producida sut circumstanzas en zic pli difficilas sco usità.

Tge è insumma capità?

Ina da las pli derasadas linguas da programmar che fan insumma funcziunar paginas d’internet è la software PHP. Questa software da basa datti gia daditg ed è derasada en fitg bleras versiuns. Bunamain 70 % da tut las paginas d’internet sin tut il mund funcziunan cun questa software, quai tenor il sviluppader da software, Gion-Andri Cantieni. El gestiunescha tranter auter la pagina da novitads da la FMR «gasetta.ch» e la Newsletter «Lectura Rumantscha».

Il mardi passà han ils sviluppaders da la software PHP avertì cun insistenza ch’i vegnia publitgà in update cun ina «correctura extremamain impurtanta per lur software». Senza quest update fissi tenor ils responsabels da PHP pussaivel che hackers savessan «surprender ils servers» ed uschia era ils computers da las instituziuns ed interpresas pertutgadas e quai «senza nagins pled clavs».

Che questa pratica saja en sasez cumplettamain usitada en il mund da software, manegia Gion-Andri Cantieni plinavant. Il problem tar quest avertiment saja dentant stada la grevezza extraordinaria da la largia da segirezza ed il fatg che exact quel mument ch’ils updates èn publics, sappian era ils hackers duvrar quellas infurmaziuns per alura far abus. E per quests motivs han pliras interpresas ed instituziuns deactivà preventivamain lur paginas online. Quai per pudair far en tutta quietezza l’update pretendì.

Privel da cyberattatgas crescha

Uschia per exempel era tar la pagina da novitads online da la Posta Ladina. Quella è numnadamain vegnida messa ord funcziun durant mesemna saira enfin gievgia avantmezdi, uschia tenor il manader da la partiziun da las medias digitalas tar Gammeter Media, Raphi Bauer. «Nus avain survegnì quella infurmaziun ch’ins haja da far quest update urgent, collià cun l’infurmaziun, sche quai na saja betg pussaivel a temp util, dad alura meglier interrumper il sistem.»

Damai ina mesira tuttafatg preventiva, dentant ina che fa era tema dond in sguard en l’avegnir. «Il ristg è effectivamain vegnì pli gronds», declera Raphi Bauer ed agiunscha: «Pli baud eran quai paucs spezialists ch’avevan la savida ed ozendi èsi pussaivel cun agid dad intelligenza artifiziala da scriver e da generar codes in secundas. A mai fa quai persunalmain tema!»

Era Gion-Andri Cantieni suttastritga il medem, concluda dentant era insatge positiv: «Nus avain en quest sectur dal garanti ina massa sfidas en il avegnir. Da l’autra vart ha la reacziun da mesemna passada ma fatg era en pau curaschi. Ins ha vis che fitg blers purschiders han priorisà la segirtad e betg vulì ristgar insatge per che lur servetschs restian online a tut pretsch.»

En in mund pli e pli digital ed intelligent, è quai tut tenor mo ina pitschna satisfacziun. Pertge la proxima scuverta d’ina largia da segirezza e forsa alura ina cyberattatga da success sin infrastructura critica, sa esser mo in clic davent.