Laax tarmetta anavos il material da votaziun
Ina gruppa da Laax ha lantschau ina iniziativa per saver condecider ils 29 da november davart la cunvegna denter la SanaSurselva e la Reit da sanadad Surselva. La suprastonza communala da Laax che haveva decidiu 2023 da sortir dalla SanaSurselva ha decidiu il settember 2026 da buca separticipar a quella votaziun. Sinquei han ils iniziants appellau alla Dertgira superiura dil Grischun. Quella ha ussa denton dau ina emprema decisiun e schau valer pil mument la decisiun dalla suprastonza.
La Dertgira superiura dil Grischun ha cun ina emprema decisiun refusau d’ordinar mesiras preventivas che havessen obligau la vischnaunca da preparar la votaziun pils 29 da november 2026. Il president communal da Laax Franz Gschwend di ch’el hagi survegniu dalla dertgira la confirmaziun ch’el hagi atgnamein spitgau. Sinquei hagi el turnau il material da votaziun alla SanaSurselva. La SanaSurselva haveva tarmess il material da votaziun era alla vischnaunca da Laax. E quei pil motiv che la SanaSurselva ha adina risguardau Laax sco commembra dalla SanaSurselva.
«Per nus da Laax setracta ei sulettamein da sclarir la damonda dils cuosts», di Franz Gschwend. «Nus vulein veser las cefras, sche nus havein da votar sur d’ina fatschenta aschi gronda sco quella dalla regiun da sanadad.» En sia sentenzia cumparida la gievgia vargada constatescha la Dertgira superiura dil Grischun ch’il proceder dalla vischnaunca seigi staus a prima vesta corrects, numnadamein da sortir dalla SanaSurselva e da buca schar votar pil mument en caussa. Leusuenter duei la populaziun da Laax decider sco emprem davart in’eventuala reentrada ella SanaSurselva.
Iniziants ein trumpai
En ina radunonza communala extraordinaria la fin da fevrer 2027 duei il suveran pia decider davart l’iniziativa che la vischina da Laax, Carmen Cavelti, ha inoltrau cun 170 suttascripziuns. Ella haveva pretendiu che la vischnaunca instradeschi tut ils pass necessaris per ina participaziun dalla populaziun da Laax alla votaziun dils 29 da november 2026.
Carmen Cavelti ha era retschiert la gievgia sera vargada la decisiun dalla dertgira superiura. «Jeu sun totalmein disillusiunada», di ella sco emprema reacziun. Ei seigi aunc memia baul da dir, sch’ils iniziants vegnien a replicar alla decisiun dalla dertgira, di Carmen Cavelti. «Nus respectein secapescha la decisiun dalla dertgira, era sche nus fagein quei a sgriziond ils dents. Nus spitgein vess silla sentenzia definitiva che duess rispunder alla damonda, sche la suprastonza communala ha astgau decider persula davart l’extrada dalla SanaSurselva.» Ella vegni a s’engaschar vinavon per la commembranza da Laax ella SanaSurselva, di l’inizianta.
La SanaSurselva deplorescha
«La SanaSurselva deplorescha da principi che la Dertgira superiura dil Grischun ha buca dau suatientscha al giavisch da far preventivamein quella votaziun a Laax ils 29 da november.» Quei di René Epp, il president dalla SanaSurselva sin damonda dalla FMR. «Nus stein cunzun mal per la populaziun da Laax che ha entras la decisiun dalla dertgira buca la caschun da condecider.»
Las cefras ein sin meisa
Alla renfatscha dil president communal da Laax Franz Gschwend che las cefras seigien buca sin meisa, di René Epp che las cefras dil menaschi operativ dil Spital regiunal Surselva per il 2027 seigien tuttas sin meisa ed accessiblas per tuttas vischnauncas. Ei seigi schon empau ridicul che duas vischnauncas pretendien ussa che las cefras dil menaschi seigien buc accessiblas. Per tut tschellas seigi quei apparentamein clar. «Ina tut autra historia ein las investiziuns per exempel per in baghetg niev dil spital a Glion. Quella lavur detagliada d’eruir ils cuosts per in niev spital regiunal ei pér aunc da far enteifer ils proxims in entochen dus onns.» Quellas investiziuns han tenor René Epp denton da far nuot cun la votaziun davart la cunvegna da prestaziun cun la Reit da sanadad Surselva. La discussiun davart in niev spital dependi co il provediment da sanadad en Surselva duei veser ora el futur. Quella lavur basegni retschercas approfundadas, accentuescha il president dalla SanaSurselva.
Ton ei denton cert: Ils 29 da november vegnan votantas e votants en Surselva a decider davart l’organisaziun dil provediment da sanadad ella regiun. La damonda actuala ei, sche quella votaziun ha insumma liug. Perquei che las vischnauncas da Laax e Schluein vulan apparentamein schizun impedir il plebiscit ella regiun en connex cun la Reit da sanadad Surselva (mira boxa). Sche la votaziun ha liug, lu en scadin cass senza il meini dil suveran da Laax.
Laax e Schluein vulan impedir la votaziun
Il davos venderdis ha René Epp, il president dalla SanaSurselva, confirmau enviers la FMR che las vischnauncas da Schluein e Laax hagien inoltrau in niev plogn alla Dertgira superiura dil Grischun. Cun quei plogn veglian Laax e Schluein impedir che la SanaSurselva sappi insumma far la votaziun dils 29 da november 2026 davart la cunvegna da prestaziun cun la Reit da sanadad Surselva. La SanaSurselva hagi ussa survegniu la pusseivladad da prender posiziun tier il niev plogn da Laax e Schluein. (fmr/mg)
Gust da leger dapli?