Our d’ün lai dessa dar duos

Livigno es ün lö da vacanzas popular illa provinza taliana Sondrio in Lumbardia, dastrusch dal cunfin svizzer. La planüra ota situada sün raduond 1800 meters otezza es cuntschainta per sia cuntrada alpina impreschiunanta, sia sgürezza da naiv ed il status liber da dazi. Dürant ils mais da stà es la riva dal Lai da Livigno però tuot oter co attractiva.

Causa il mür da serra ourasom il lai variescha il nivel da l’aua. Sur divers mais as vezza perquai sulettamaing sablun impè d’üna bella riva. «Cun verer hoz il lai süt s’haja l’impreschiun dad esser sülla glüna. Quista val sütta be sablun es ün punct fundamental per generaziuns futuras», declera Remo Galli, il president cumünal da Livigno la situaziun. Süsom cunter Livigno dess il lai adüna avair aua. Ün mür dess perquai schmezzar il lai artificial chi’d es gnü fabrichà e vain gestiunà da las Ouvras Electricas Engiadina (OEE), malgrà ch’el es in Italia. Causa la producziun electrica variescha il livel dal lai fich ferm, quai chi ha per consequenza cha Livigno es apunta situà singulas eivnas a la riva dal lai ed il rest da l’on plüs kilometers davent dal lai.

Las ouvras d’Engiadina han il dret da l’aua causa il mür da serra

Cun ün mir da 24 meters otezza e raduond 500 meters lunghezza vuless Livigno divider il lai uschea cha la part dal lai situada sper Livigno nu gniss plü dovrada da las OEE pella producziun electrica ed uschea garantir sur l’inter on üna bella riva dal lai sper il cumün. Livigno pudess dovrar quista part dal lai turisticamaing.

Las OEE sun gnüdas orientadas davart ils giavüschs da Livigno. Il directur Giacum Krüger demuossa üna tscherta incletta, nu vezza però grondas schanzas pella realisaziun. «I nun es in mia cumpetenza da valütar, scha la situaziun es bella o na a Livigno», disch el cun ün surrier e declera chi saja realtà cha’ls bsögns pella destinaziun turistica sajan oters co plü bod. Las ouvras vessan probabelmaing üna perdita da producziun electrica ed ingüns avantags. Eir scha’l lai es situà sün territori talian da Livigno han las ouvras da l’Engiadina ils drets d’aua garantits tras ün contrat da stadi tanter la Svizra e l’Italia dal 1967. Dals drets actuals nu voul Giacum Krüger desister: «Eu crai chi’d es important da tegner avert il discuors e chi’s dia cleramaing cha nus nu vulain metter in discussiun ils drets actuals.»

Nouvs contrats da concessiun dal 2043

L’on 2043 ston però gnir renovats ils contrats da concessiun. Il president cumünal da Livigno, Remo Galli, conceda avertamaing ch’els vöglian dar segns clers invers la Svizra che giavüschs ch’els han per l’avegnir, uschea cha’ls contrats nouvs resguardan meglders ils interess da la populaziun da Livigno. «Eu crai chi saja güst da dir cler che cha nus vulain e da rivar al böt cun diplomazia», declera el. Il nouv lai füss ün punct important pel svilup turistic e pel sport professiunal a Livigno.

«Nus eschan dependents dals drets d’aua e sün quels insistina», disch Giacum Krüger, il directur da las OEE ed agiundscha ch’els hajan ün stret barat cun Livigno, a reguard il trafic ed otras tematicas. «Livigno es per nus ün partenari important e seis bsögns sun importants per nus, quels pigliaina serius.» Las Ouvras electricas Engiadina nu vöglian grittantar il partenari talian fingià avant las trattativas per nouvs contrats e dischan ch’ellas lessan examinar plü precis il proget dal mür aint il lai avant co dar ün dschierl definitiv.