Art e medias socialas

Artist e youtuber misterius

Youtuber, survegliader da museum ed artist – tut quai è Marc Bundi. Prest in mez milliun abunents al suondan sin plirs chanals en las medias socialas. Ils chanals, nua ch’el ha il pli grond success na marschan betg sut ses num, mabain sut in num da fantasia.

parter

«Donn ch’igl èn be 485 000 abunents», manegia Marc Bundi. El mussa ina glista cun tut ses chanals sin las medias socialas. Igl è enumerà fin e manidel il dumber d’abunents u followers. In mez milliun tunass meglier. Ma per cuntanscher gliez dovri anc in mumentin.

Sin in da ses chanals dad instagram cuntascha el 156 000 abunents, sin in auter da youtube 95 800. In video curt è vegnì guardà 48 milliuns giadas. Auter che ses chanals nua ch’el sa fatschenta cun art, na maina el ils chanals cun ils pli blers «views» betg sut ses agen num.

Igl è in pau sco ils scripturs renumads che publitgeschan lur crimis sut in pseudonim, perquai che crimis n’èn betg gist cumbinads cun in aut prestige. Sumegliant èsi cun plirs chanals da Marc Bundi. El na vul betg che ses num cumparia en l’internet cun ils cuntegns plitost profans da quests chanals.

Tut ha cumenzà cun la piramida

«Jau na sun per cas betg in influencer», declera Marc Bundi durant ina spassegiada atras il curtin botanic a Turitg. «Mia fatscha na vesan ins betg en mes videos.» El saja creatur da cuntegns. Youtube l’envidia gia ad events cun auters creaturs che cuntanschian tschientmillis d’abunents.

Cumenzà ha tut cun ina lavur ch’el ha concepì sco artist. En la Cularta a Laax ha el exponì il 2019 ina piramida fatga cun rollas da tualetta. L’ovra cun il titel «Werte» ha valì sco impuls per far ponderaziuns davart il consum. Suenter l’exposiziun fiss l’ovra svanida per adina, damai che ils visitaders e las visitadras han dastgà prender cun ellas ed els las rollas.

«Jau hai ponderà co ch’jau pudess archivar l’ovra», di Marc Bundi, «jau avess pudì far fotografias, ma lura hai jau fatg in video. Quai è stà l’entschatta.» En il fratemp na filmescha el betg mo ses agen art, mabain cunzunt quel dad auters. Sin youtube pon ins accumpagnar Marc Bundi en exposiziuns, per exempel quella da Yayoi Kusama l’onn passà en la Fondation Beyeler a Basilea.

Esser graficher è in avantatg

Duas milliuns clics ha cuntanschì in video dad ina performanza cun ina lavur da l’artista svedaisa Anna Uddenberg a la «Art Basel». Durant la performanza sa stortiglia ina actura vestgida cun in stretg deux-pièce grisch viaden en in object da l’artista. L’object regorda ad ina sutga da dentist u ina sutga da ginecolog.

«Jau fatsch quai che interessescha mai», respunda Marc Bundi la dumonda, co ch’el tscherna las exposiziuns ch’el documentescha. El fetschia quai plitost sco hobi.

Igl è però in hobi, per il qual el investescha bler lavur. Mintga di producescha el in video. Igl è dad ir a filmar, suenter tagliar, lura scriver il text e tscherner in bun maletg da titel avant che pudair postar il video sin in da ses chanals. Tut quai sto ir svelt. Sia scolaziun dad art e sia experientscha sco graficher al gida.

L’idea è il principal tar art conceptual

La paja variescha mintga mais tut tenor il dumber dals clics. Magari èsi intgins tschient francs, magari èsi ina summa da dapli da milli francs. Gliez na basta sa chapescha betg per viver. Perquai lavura el era sco survegliader en il Museum d’art a Turitg. Igl è in dals gronds museums en Svizra che expona ovras contemporanas fin al temp medieval.

Sco survegliader po el observar ils visitaders e las visitadras. El auda che tschertins, che na van forsa betg uschè savens en museums, han bregia da chapir in maletg che mussa forsa be in stritg cotschen. «Quai n’è gea betg art» ubain «jau savess gea era far quai». Talas constataziuns auda el mainsvart – il pli savens en connex cun art conceptual.

E gist lezza sort art fa era Marc Bundi ch’explitgescha: Il principal saja da reflectar, ponderar, studegiar – era sch’ina ovra consistia forsa simplamain mo d’in object dal tuttafatg quotidian sco palpiri da tualetta. Decisiva saja l’idea tar l’art conceptual. E tge idea occupescha gist uss l’artist ch’è creschì si a Sagogn?

Superpuma fa fimera

«A las festas d’emprim d’avust en Svizra laschan ins adina ir rachetas. Ed ad ina festa al Cascada dal Rain a Schaffusa hai jau vis in helicopter Superpuma che ha fatg ina demonstraziun cun effects da fieu artifizial», raquinta Marc Bundi. Ma il fieu artifizial dal helicopter haja gea ina tut autra funcziun. Entant che las rachetas da festa duain divertir la glieud, servia la pirotecnica dal Superpuma a la defensiun. Durant ina show da sgular vesia quai sa chapescha ora spectacular, ma la fimera duai atgnamain irritar in eventual inimi.

Uss saja el londervi da documentar e filmar talas preschentaziuns da Superpumas. «Jau tagliel ora tschertas parts e fatsch in film», declera Marc Bundi. Quest nov project dad art conceptual vul el inoltrar a concurrenzas per stipendis u per participar ad exposiziuns – sco per exempel quella annuala dal Museum d’art dal Grischun.

Avant sis onns aveva l’artist era inoltrà lavurs per lezza exposiziun. Per l’ina eri stà ina lavur ch’el aveva skizzà mintga di sis objects – durant 365 dis en fila. Per l’autra aveva el anc inoltrà ina singula fotografia. «La giuria n’ha betg tschernì il cudesch cun ils dissegns da 365 dis, mabain la fotografia ch’jau aveva fatg entaifer paucas secunda», raquinta Marc Bundi. Ed el agiunscha dad ina vart sco constataziun e da l’autra vart bunamain sco dumonda: «Schon anc interessant.»

Superman smarschuna en il parc

Marc Bundi (43 onns) è creschì si a Sagogn ed abitescha a Turitg. El ha studegià novas medias a la Scola auta turitgaisa dals arts. Suenter il bachelor ha el lavurà sco graficher, layouter u web-designer en pliras firmas. Sco creatur da cuntegns ha el plirs agens chanals sin youtube, instagram, tik tok, threeds ubain facebook.

Sia lavur artistica declera el per rumantsch en in film da var set minutas cun il titel «Marc B. Bundi Künstler» sin youtube. Là mussa el dus exempels da ses art conceptual. Per l’ina èsi ina rolla da palpiri da tualetta dad aur. L’ovra ha el realisà cun in stipendi d’art ed exponì tranter auter en il chasa-cumin da Tavau durant in World Economic Forum. «Jau muss ina lavur e mintgin po interpretar quai sco ch’el less», di el en il film.

Gliez vala era per il segund exempel en il film – per ina seria da fotografias cun Superman en situaziuns ch’ins n’enconuscha uschiglio betg l’erox. Sin ina fotografia smarschuna Superman sin in banc en in parc. Gist en connex cun lavurs d’art segna el savens sco Marc B. Bundi per evitar scumbigls cun in auter artist grischun cun il medem num.