De per de svanescha la teila cotschna
Las lavours da sanaziun digl Punt da Solas dalla Veiadafier retica von ainten la fasa finala. Ena part dalla teila cotschna è gio demontada. La punt para ossa scu d’esser nova.
La Punt da Solas dalla Veiadafier retica datescha digl 1903 ed è egna dallas 60 punts tgi dat per lung igl tratg da 385 kilometers dalla Veiadafier retica. La lunghezza digl Punt da Solas chella è 164 meters e l’otezza chella monta ad 85 meters.
Avant 28 onns ò la Veiadafier retica sano la davosa geda igl punt, tg’è egna dallas attracziuns digl tratg dalla Veiadafier retica da Tusang a Tirano. La sanaziun actuala digl Punt da Solas chella costa 3,6 milliuns francs. La davosa geda tgi chel object è nia sano è sto avant 28 onns. La sanaziun actuala è stada necessaria perveia dall’ava e digl glatsch tg’ins ò adegna puspe constato tar las miraglias digl punt. Cun la sanaziun ed isolaziun duess igl punt per ples decennis esser schurmagea da donns dall’ava e da glatsch.
3000 m² puntanadas
La lavour da sanaziun ò surpiglia scu fatschenta generala la firma Erni SA da Flem, en travagl tg’ò igls davos onns adegna puspe sano l’egn u l’oter punt per la Veiadafier retica. En spezialist schi sa tracta per sanaziuns da punts è Markus Aliesch, igl polier da construcziun da Flem. El ò detg tgi igl favrer cun l’antschatta dalla sanaziun vegia ena fatschenta spezialisada monto 3000 m² puntanadas. Chegl èn radond 120 tonnas material. A madem mument è igl punt, tgi appartigna siva digl 2008 tigl Patrimomi mundial dall’UNESCO, er nia pacheto ainten ena teila cotschna, la calour tgi totga tar la Veiadafier retica. La teila ò cunzont gia la funcziun d’evitar tgi mengia bler polver sa derasa ainten la vischinanza digl plazzal.
3750 m² teila
Per pachetar igl punt ainten la teila cotschna seia stada responsabla la firma tgi vegia er monto las puntanadas e segna er per la demontascha da chellas. An treis etappas seia igl punt nia pacheto ainten la teila cotschna. An treis etappas vigna chella teila cotschna er demontada, ò detg Markus Aliesch anvers la FMR. Marde passo è nia montada l’amprema part dalla teila cotschna, ed anfignen alla fegn da chest’emda vess ella d’esser demontada cumplettamaintg.
Da preschaint ins è anc vedlonder cun las davosas lavours da sablunar, vot deir da lavar e subrager la crappa originala digl Punt da Solas, igl punt da 122 onns. Mintga crap è nia nattagea e la tgavreida (Fuge) è neida fatga da nov cun molta per proteger ella dall’ava e digl glatsch. Gist chella lavour ò sa tgapescha duvro blera pazienztga, perseveranza ed er minuziousadad. An mintga cass siva dalla sanaziun da diesch meis vign la Punt da Solas a sa preschentar an en vistgia prest nov, er schi midadas èn neidas fatgas nignas, persiva è nia luvro precis scu anc avant 122 onns, schi er tar tot otras cundiziuns.
Gust da leger dapli?