Ina nova punt el liug vegl
Avon treis onns ha la vischnaunca da Sagogn stuiu prender ina mesira en connex cun in passadi pil traffic plaun. Per motivs da responsabladad e segirtad ha ella serrar il piogn sur gl’ual dalla Val Mulin. Igl ei in passadi impurtont pil traffic dil temps liber. Finalmein ei ina nova punt en vesta, il project ei semtgaus.
Il rapport dils geologs fetschi pauca speronza, haveva la presidenta communala da Sagogn, Katrin Blumberg, rispundiu la stad 2024 la damonda dalla FMR. Co gitg che la punt sur gl’ual dalla Val Mulin resti aunc serrada, e sch’ei seigi en vesta ina sligiaziun, haveva il redactur vuliu savier. Enteifer las rutas e sendas dalla Ruinaulta e digl Uaul Grond ei quella colligiaziun d’impurtonza. Fetg biars bikers e viandonts che semovan en lur temps liber ella regiun traversan la Val Mulin. Igl ei ina cavorgia spuretga che s’extenda naven dalla caplutta da Sontga Clau viers sid. El funs ei gl’ual che sbucca el Rein sill’altezia dalla staziun Valendau-Sagogn.
La cavorgia culla pli gronda erosiun
Viandonts che arrivan cul tren emprendevan d’enconuscher quella cavorgia laterala dalla Ruinaulta. Gl’onn 2001 haveva l’Uniun da traffic Sagogn schau montar sur gl’ual in piogn. Lezza gada han ins remplazzau il sempel piogn da lenn da 20 onns che l’erosiun haveva medemamein destabilisau. Gl’onn 2022, puspei 20 onns pli tard, ha l’erosiun mess ord funcziun gl’object da 3,8 tonnas e 25 meters lunghezia. In urezi vehement cun dracca e bia aua haveva lavau ora las spundas cul fundament dil stabiliment. geologia eis ei enconuschent ch’igl ei la cavorgia ellas Alps culla pli gronda erosiun. Il material luc dalla val lavura cuntinuadamein d’omisduas varts. Dapi che las vischnauncas da Laax e Sagogn han dau all’Ovra electrica da Flem la concessiun per in’ovra electrica ei il letg digl ual dil reminent sesbassaus per varga diesch meters.
Ei seigi nunpusseivel dad arver puspei quella punt, haveva la presidenta communala informau la radunonza communala. La punt-fier teness aunc gitg – mo las spundas dall’imposanta Val Mulin sesmulan e semovan senza fin. Ussa, treis onns suenter ch’ins ha stuiu serrar il passadi, ei ina sligiaziun en vesta. Ils 7 da november 2025 ha la vischnaunca politica publicau la damonda da baghegiar. Ils 27 da november finescha il temps da recuors e previsiblamein va il project ella proxima fasa: la planisaziun sa cuntinuar. Quei ha Daniel Tuggener, il gerau responsabel dalla suprastonza communala, confirmau alla FMR. «Ussa vegnin nus a luvrar vid ils detagls», gi el e conceda ch’in dils puncts seigi da garantir las finanzas. Per quei scopo vul la suprastonza organisar in’acziun da rimnar daners aposta per quei project», aunc ussa seigi ei denton memia baul d’explicar detagls da quella.
Ina punt nova sil november 2026
In passadi en quei liug dat ei dil reminent dapi varga 1500 onns. Tenor il historicher Martin Bundi (1932-2020) ei quel staus decisivs per la colonisaziun dalla Foppa e dalla regiun. La via da transit medievala dalla vart seniastra dil Rein menava da Trin tras gl’Uaul Grond, giuaden ella Val Mulin e da tschella vart ensi a Sagogn e la Foppa. Gl’onn 2001 ha l’Uniun da traffic Sagogn schau montar la punt-fier existenta cun agid d’in helicopter. Per fixar la construcziun da fier han ins baghegiau lezza gada – per l’emprema gada ella historia da quei passadi – sochels da betun. La Cuminonza grischuna per sendas haveva susteniu il project. Sco quei che Daniel Tuggener gi, sustegnan il maun public e singulas instituziuns il project dalla punt nova.
Il mars 2026 vegn, previsiblamein, la radunonza communala da Sagogn a tractar la damonda da credit. Sco quei che Daniel Tuggener gi, ei la summa aunc buca definitiva, il gerau responsabel quenta cun ina approximativa da 300’000 francs. Tenor il plan da termins, e sche la radunonza communala approbescha il credit, sa la vischnaunca surdar las lavurs tochen la fin da mars. Gia il matg 2026 dueien las interpresas saver entscheiver a construir ils cunterforts aschia che la punt duei esser semtgada il november 2026.
Liug alternativ ei nunpusseivel
Ina damonda resta: Tegn gl’object puspei mo circa 20-25 onns? Ei quel buca exposts puspei memia fetg all’erosiun? Ina risposta dat il rapport tecnic ch’ei staus publicaus culla damonda da baghegiar. Gl’object niev duei vegnir construius sco classica punt da sugas, e quei el medem liug. Anflar in liug alternativ ei nunpusseivel. La Val Mulin fa part dil status da schurmetg dalla Ruinaulta ch’ei in monument dalla natira da muntada naziunala. Aschia dat ei ina suletta opziun per la punt da remplazzament: «Pervia dall’erosiun ston ins stender ella pli lunsch viers las spundas aschia ch’ella vegn ad esser 30 meters liunga», san ins leger el raport tecnic. Quel sebasa sin expertisas dils geologs.
Gust da leger dapli?