Atras las streglias stgiras da Schlans
La sonda vargada ei igl usit da Sontgaclau vegnius commemoraus. Sontgaclau e sia suita ein serendi da casa tier casa per regalar nuschs e piziultas, mo era per far revista dil curriu e passau igl onn vargau. Aschia era a Schlans nua ch’igl um cun barb’alva ei serendius atras las streglias stgiras dil vitg per far sias visetas.
Uonn ei igl usit da Sontgaclau curdaus exactamein sil di da s. Nicolaus da Myra che ha viviu la fin dil tierz e l’entschatta dil quart tschentaner. Davart la veta dil sogn ei pauc enconuschent. El ha viviu a Myra, in liug el sidvest d’Antalya en Terchia. Tenor veglia tradiziun eis el staus igl uestg da Myra. Sco biars auters cristians ei era el vegnius persequitaus, arrestaus e torturaus. Quei ch’el ha artau ha el regalau als paupers. Da quella legenda dil buntadeivel s. Nicolaus deriva lu era igl usit da Sontgaclau, igl um che serenda da casa tier casa e reparta regals. Igl ei ina tradiziun che vegn tgirada en loghens cristians, aschia era en Surselva.
Sontgaclau e siu fumegl
La sonda, cura che la stgiradetgna ha surpriu il surmaun dil di, han ils stgalins d’in rolli annunziau a Schlans la viseta da Sontgaclau. Cuort suenter eis el cumparius alla sava digl esch casa cun siu fumegl. Entochen tard la sera ha el visitau in tschuppel casadas, buca mo quellas cun affons. Igl usit da Sontgaclau viva a Schlans pir che zacu, surtut era perquei ch’il vitg sur Trun ha adina era giu in tschuppel affons. Dapresent dumbra Schlans rodund 70 habitontas e habitonts, da quels circa 15 affons da scoletta e scola ni pli pigns – in diember constant ils davos onns. La tradiziun da Sontgaclau viva surtut perquei ch’igl um en vestgiu d’uestg – tgietschen ni blau – vegn appreziaus dallas famiglias. La tensiun tier biars affons ei strusch enzacu duront igl onn ora pli gronda.
Giuvens e restai giuvens
Ch’igl usit da Sontgaclau viva a Schlans ei il meret dall’uniun da giuventetgna locala. Igl ei in’uniun empau speciala, pertgei ella consista buca mo – sco en biars auters loghens – da giuvnas e giuvens aunc buca maridai. «En noss’uniun sa mintgin esser, era ils pensiunai. La gronda part ei denton giuvenils», di Silvan Cathomen che presidiescha l’uniun dapi rodund nov onns. 21 activs e tschun passivs dumbra la cassiera Selina Pfister il mument. Il di da Sontgaclau ei in dils impurtonts eveniments annuals. «La glieud appreziescha quei usit e per nus eis ei era ina caschun da sentupada. La sera cu nus havein finiu nossa tura, tschenein nus da cuminonza», di Silvan Cathomen e relata: «Bein enqual famiglia oriunda da cheu retuorna quella sera tier la tatta, tat, basatta ni basat per guder quella tradiziun.» Ils dus Sontgaclaus repartan mintgamai lur incumbensa: In serenda tier las famiglias cun affons, l’auter tiels carschi.
Pliras activitads
L’Uniun da giuventetgna Schlans che ha saviu festivar il giubileum da 40 onns igl onn vargau cun in concert d’Alexi e Marcus, ei ina dallas petgas dalla cuminonza dil vitg ch’ei vegnius tuccaus grevamein dall’aua gronda il november 2002. Lavur cumina, la parada per la fiasta dil Cor da Jesus, la participaziun alla fiasta da s. Placi a Mustér ni las finiastras d’advent ein occasiuns els mauns dall’uniun. «Las finiastras d’advent coordinein nus ed organisein lu paucs dis avon Nadal in apero el vitg», di Selina Pfister. Uonn vegn quei apero purschius ils 20 da december. Sper l’uniun da giuventetgna procuran la Pro Schlans, il club da skis ed il club da jass che la pintga cuminonza dil vitg viva. Ina part essenziala da quella ei igl usit da Sontgaclau che s’auda per quest onn tiel vargau.
Gust da leger dapli?