Surses

Igl pe da taglia resta tar 90%

Igl suveran digl cumegn da Surses ò delibero dalla radunanza communala da glindesde seira dus credits pi ots. Ultra da chegl è nia approvo igl preventiv 2026, tgi prevei en surple d’expensas.

parter

Alla davosa radunanza communala 2025 digl cumegn da Surses èn stadas preschaintas glindesde passo an sala Grava a Savognin 69 persungas. Chegl èn 3,8 % dallas persungas cugl dretg da votar.

An tavla è stada la preschentaziun digl preventiv 2026 digl cumegn da Surses. Igl chint economic prevei expensas da 54,68  milliuns francs ed antradas da 54,54 milliuns francs. Cotras sa resulta en deficit da var 141 000 francs. Igl import dall’autofinanziaziun schea tar 1,1 milliuns francs. Calculo è igl preventiv e chint communal nia cun en pe da taglia da 90 % dalla taglia cantunala simpla. Cun la revisiun parziala dalla lescha da taglia digl Cantun, tgi vo an vigour cun la midada digl onn, sto igl cumegn da Surses chintar cun sperditas da taglia da passa 300 000 francs.

Dalla radunanza communala digls 7 d’avregl 2025 veva igl suveran sursetter approvo ena somma da 2 milliuns francs per sierar la liquiditad dalla Center da Sanadad Savognin SA. Duvros da chella somma èn alloura angal nias 1,5 milliuns francs. Cunchegl tg’ins chinta danovamaintg cun en strètg da liquiditad, vign risguardo igl mez milliun francs restants aint igl preventiv 2026.

Investiziuns nettas da 16,7 milliuns

Tar la posiziun budgetada «retgav extraordinari», detg pi cler «expensas extraordinarias», da 15 milliuns francs sa tractigl dalla liquidaziun unica dalla prefinanziaziun per la nova tgesa da scola. Sainza risguardar la contribuziun agl menaschi dalla Center da Sanadad Savognin SA, sa resultess aint igl chint annual 2026 en surple d’antradas da 358 000 francs. Tenor igl chint d’investiziun chinta igl onn proxim igl cumegn da Surses cun investiziuns nettas da 16,7 milliuns francs (investiziuns bruttas da 20 milliuns francs).

Igl 2026 vignan terminos gronds projects scu la nova tgesa da scola, igl luvratori communal ed igl «Juliertrail» – tgi sa sposta per ensatge aint igl taimp, ma la gronda part dallas expensas per chel resultan tigl chint communal 2026. Investeidas vignan plessas sommas er ainten sanaziuns da veias. Igl preventiv ed igl chint d’investiziun èn nias approvos cun 67 cunter 2 vouschs.

Intervenziun dalla cumischung da gestiun

Aint igl decurs digl 2025 era nia alla gleisch tgi igl clima tranter igl mastral, igls commembers e la commembra da suprastanza ed er cugl canzlist seia betg propi schi bung e schi fritgevel. Er la collaboraziun tranter la suprastanza communala e la direcziun digl cumegn da Surses era betg la miglra. Scu tgi Lothar Künzli, igl president dalla cumischung da gestiun, ò detg a caschung dalla radunanza da gievgia, era la collaboraziun tranter chels gremis politics betg sainza difficultads. La cumischung da gestiun vegia igl avost 2025 gia d’intervigneir per calmar igl clima malampernevel. El ò menziuno tg’ins vegia gia d’instradar ena persunga externa per procurar per ena miglra atmosfera ed er ena collaboraziun pi fritgevla tranter chels gremis politics. Alla persunga externa seia reuschia da metter igls dus gremis puspe sen la dretga veia, uscheia tgi seia puspe nia luvro serious, fido e cun ena fegnameira communabla.

Venavant en pe da taglia da 90 %

An connex cugl preventiv stò er neir fixo igl pe da taglia per la taglia sen las antradas e sen la facultad digl cumegn da Surses. La suprastanza communala ò fatg la proposta da lascher igl pe da taglia dalla taglia simpla digl Cantun tar 90 % scu anfignen ossa. Digl reminent, igl 2023 era igl pe da taglia nia sbasso pigl cumegn da Surses da 100 % sen 90 % dalla taglia simpla digl Cantun. Igls preschaints e las preschaintas on sustignia la proposta dalla suprastanza communala cun 63 vouschs cunter 1 vousch.

1,18 milliuns per sanaziuns da veias a Riom

Cugl project dalla renovaziun dalla Veia Cresta duessan neir renovadas las veias ainten la part dalla vischnanca da Sumvei a Riom tgi èn betg anc sanadas, numnadamaintg las veias da Cresta, Bartanga e Sumvei. La Veia Cresta, cun ena lunghezza da 120 meters, colliescha la veia sot da Dual, tg’è neida sanada igl onn 2021 cun la Veia Sumvei. La Veia Bartanga, cun ena lunghezza da 43 meters, derva igl quartier da Bartanga davent dalla cruschada da Sumvei. Tar la Veia Sumvei è neida sanada igl onn 2015 l’amprema part digl tschancung dalla veia cantunala anfignen tar igl Ual dalla Bartanga. I resta anc igl sagond tschancung anfignen tar igl access alla Veia Prada Setga ordvart la vischnanca cun ena lunghezza da 91 meters. La cuvreida neira è donnageda fitg tar tottas treis veias. Er la drenascha dalla surfatscha dalla veia è manglousa. Igl è urgentamaintg necessari d’ena renovaziun. Tenor la stema da costs montan igls costs per las lavours preveidas ad 1,180 milliuns francs (veia: 590 000  francs, ava persa: 109 000 francs, OE: 255 000 francs, provedimaint d’ava: brut 226 000 francs). Tar chel project ins pò spitgier davart digl mang public contribuziuns da 29 000 francs.

Votants e votantas on delibero igl credit sainza cuntervouschs. La suprastanza digl cumegn da Surses ò fatg la proposta da deliberar igl credit da 490 000 francs per piglier ord funcziun la staziun da trafo existenta a Talvangas e construeir ena staziun da trafo nova a Tigignas. Cun dar igl suveran gleisch verda per chel credit vign a madem mument l’executiva da cumegn incumbensada cun la realisaziun da chel project.

Resort Viols: da premaveira è l’amprema badigleida

Scu tgi Daniel Wasescha, igl mastral digl cumegn da Surses ò detg, vess d’aveir li la premaveira 2026 l’amprema badigleida digl resort Viols a Savognin, en project cun seis tgesas. Chegl tgi pertotga igl Hotel Viols seia proximamaintg previa d’inoltrar la dumonda da biagier.

Er tigl Hotel Cube a Savognin vessigl da dar ena soluziun cun esser participos ples purtaders turistics scu igl turissem, las pendicularas ed er igl cumegn da Surses.

La votaziun pertutgont la revisiun totala dalla planisaziun locala seia fixada segls 23 da favrer 2026.

Urs Amstutz, igl schef dalla partiziun construcziun vegia banduno igl cumegn da Surses alla fegn da november 2025. Da preschaint segna Marco Guetg ad interim per chella lavour.

Alla fegn dalla radunanza da glindesde seira ò Daniel Wasescha angraztgea alla suprastanta partenta Irene Kolb per la sia lavour a favour dalla suprastanza communala. Pleds d’angraztgamaint ò el er drizzo a Romeo Poltera tgi sorta siva seis onns dall’executiva communala da Surses.