Duas punts propi indigenas
Duas punts dal Surses èn vegnidas undradas cun il label «Schweizer Holz». Per obtegnair quel sto in project cuntanscher ina quota d’almain 60 % lain svizzer. Tar la sanaziun da la Punt Mulegn a Parsonz e la construcziun da la nova punt sur la Gelgia a Tinizong ha la vischnanca perfin duvrà mintgamai passa 90 % lain grischun.
«Dus projects – in cler mussament da l’attaschadadad a la persistenza», scriva la vischnanca Surses sin sia pagina d’internet en connex cun l’undraziun da duas punts: la Punt Mulegn a Parsonz e la nova punt sur la Gelgia a Tinizong (guarda box) han numnadamain obtegnì il label «Schweizer Holz». Quel certifitgescha ch’in project ha duvrà almain 60 % lain svizzer. Tar las duas punts undradas è la quota dentant in bun tant pli auta, sco che Marcel Lerch, il mainafatschenta da Graubünden Holz, ha ditg envers la FMR: «Tar la sanaziun da la Punt Mulegn a Parsonz èn radund 91 % laina grischuna e tar la nova Punt dal Gelgia a Tinizong schizunt 100 %.»
Per la valurisaziun regiunala
Grazia a quest label san ins pia cun tschertezza, danunder ch’il lain deriva e co che quel è vegnì elavurà. Tar laina da l’exteriur na saja quai savens betg il cas, sco che Marcel Lerch ha explitgà. Ma il certificat «Schweizer Holz» demussia dapli che be l’origin: «Projects cun laina svizra èn investiziuns en la valurisaziun regiunala ed en la persistenza.» E quai saja la finala era stada l’intenziun da la vischnanca da Surses, sco ch’ins po leger sin la pagina d’internet: «Cun la decisiun intenziunada per laina grischuna e per partenaris innovativs locals rinforza la vischnanca da Surses la creaziun da valur regiunala e presta ina contribuziun persistenta al svilup da la val.»
Da duvrar laina svizra u perfin grischuna, quai munta dentant era dapli custs per questa materia prima, uschia Marcel Lerch: «Igl è sco tar il salsiz u auters products svizzers en cumparegliaziun cun quels da l’exteriur. Vul dir che laina grischuna custa radund 30 % dapli.»
Dapli da las punts
La nova punt sur la Gelgia a Tinizong serva sco colliaziun per il traffic, l’agricultura e la selvicultura. Il lain duvrà per quella è 100 % laina grischuna. Tenor la documentaziun da Graubünden Holz èn quai en tut 117 m³ ch’ins ha duvrà per la balustrada e la construcziun da basa. Las construcziuns cun laina han la Uffer SA (Savognin), la Fanzun SA (Cuira) ed il biro d’inschigners Widmer (Tinizong) realisà.
Sco che la vischnanca da Surses scriva è la Punt Mulegn a Parsonz vegnida sanada cun gronda precauziun. Elements purtants gia existents hajan ins pudì mantegnair ed uschia spargnà resursas. Sco che la documentaziun da Graubünden Holz mussa, èn da radund 75 m³ laina en tut prest 69 m³ laina grischuna, pia bundant 91 %. Las construcziuns cun laina han la Uffer SA (Savognin) ed il biro d’inschigners Walter Bieler (Panaduz) realisà.
Gust da leger dapli?