Sanadura: l’idea per structuras saunas e dürablas

Our dals pleds sandet e düreda è’l construieu, il nom da la nouva organisaziun purtedra pel provedimaint da sandet in Engiadin’Ota: Sanadura.

Ad üna saireda d’infurmaziun a Puntraschigna per las autoriteds da las ündesch vschinaunchas d’Engiadin’Ota haun la presidenta e la vicepresidenta dal cussagl da fundaziun da la SGO, Selina Nicolay e Nora Saratz Cazin, preschanto üna nouva proposta d’organisaziun pel provedimaint da sandet. Que zieva cha la proposta da cuntinuer sulettamaing culla SGO ho fat naufragi l’utuon passo a l’urna ed in diversas radunanzas cumünelas.

Quella proposta prevezza traunter oter cha la Fundaziun da l’Ospidel Chantunel Grischun surpiglia la gestiun da l’ospidel a Samedan. Ma ella prevezza eir nouvas structuras per l’organisaziun e las decisiuns politicas chi pertuochan il provedimaint da sandet.

Na pü tuot suot ün tet

La Sanadura scu instituziun da dret public cumpigliess quatter gremis: Il cussagl da sandet cun rapreschantants da las vschinaunchas purtedras, il cussagl administrativ respunsabel pels affers strategics-operativs, üna cumischiun sindicatoria ed ün revisur.

«La Sanadura pudess svess scu persuna giuridica suottascriver contrats cun terzs. Sainza chi’s sto alura amo üna vouta preschanter quels contrats per üna decisiun populera a l’urna», declera Nora Saratz Cazin, presidenta cumünela da Puntraschigna e vicepresidenta dal cussagl da fundaziun da la SGO. Ella es part da quella gruppa da lavur chi ho illas ultimas eivnas elavuro üna nouva proposta per mauns da la populaziun d’Engiadin’Ota. «Uscheja vainsa in quel gremi dapü flexibilited ed eir dapü cumpetenzas, scha nus eschans in trattativas cun externs chi spordschan servezzans da sandet.»

Quel müdamaint as prevezza perque cha la Sanadura nu dess – oter cu auncha la SGO – pü gestiuner tuot las instituziuns dal provedimaint da sandet svess, ma eir incumbenzer organisaziuns externas per tscherts servezzans. L’exaimpel intaunt il pü concret es quel da l’Ospidel Engiadin’Ota a Samedan: la gestiun da quel dess zieva la SGO surprender la Fundaziun da l’Ospidel chantunel dal Grischun, na la Sanadura.

Ma eir pel manaschi da las dmuras d’attempos a Samedan e San Murezzan e per la Spitex füss que pussibel cha la Sanadura incumbenzescha instituziuns externas. In quels cas nun es que però auncha decis, intaunt vain sclarieu scha que fess insè sen our d’vista economica e gestiunaria.

La clausula d’unanimited scrouda

Eir scha la Sanadura pudess invers terzs agir pü autonomamaing, il ram vain do avaunt da la politica: La decisiun davart cunvegnas da prestaziun resta üna cha’l suveraun stu trer, taunt scu la decisiun, scha la Sanadura dess insomma gnir fundeda.

Oter scu pro las decisiuns chi pertuchaivan la SGO nun vain però pertuchand la Sanadura pü pretais ün SCHI unanim in tuottas ündesch vschinaunchas purtedras. «La fuorma d’organisaziun cha nus vaivans tschernieu quella vouta nu d’eira cunvgnaivla», ho bilauntscho Nora Saratz Cazin a la saireda d’infurmaziun in marculdi.

Per pudair funder la Sanadura pretenda la ledscha elavureda chi resulta almain üna magiurited da las vuschs ed ün SCHI in almain set da las ündesch vschinaunchas. «In futur füss que alura uscheja chi basta üna magiurited simpla da las vuschs ed üna magiurited simpla da las vschinaunchas per acconsentir cunvegnas da prestaziuns», ho dit Nora Saratz Cazin.

Üna fuormla chi vess funcziuno eir i’l passo

Per la decisiun fundamentela – quella da funder üna nouva organisaziun pel provedimaint da sandet – as ho dimena defini cundiziuns pü strictas scu per ulteriuras decisiuns chi stöglian gnir trattas in futur. «Quel quorum pü ot vainsa tschernieu eir per garantir chi sajan avaunt maun avuonda finanzas per cumanzer», ho dit la vicepresidenta da la SGO, «ün NA in singulas vschinaunchas nu periclitess già tuot il proget.»

Suot quistas cundiziuns – magiurited simpla da tuot las vuschs e magiurited in almain set vschinaunchas – nu vess l’an passo neir la SGO na fat naufragi. Taunt la prümavaira, pro la dumanda da fusiuner cun l’ospidel chantunel a Cuira, scu eir l’utuon, pro la dumanda d’üna cunvegna da prestaziun transitorica per duos ans, vaiva üna magiurited da las votantas e’ls votants dit SCHI, e pro tuottas duos decisiuns d’eiran set da ündesch vschinaunchas. Cuntschaintamaing ho però la clausula i’ls statüts da la SGO chi pretenda ün SCHI unanim in tuottas vschinaunchas chaschuno cha tuottas duos propostas haun fat naufragi.

Forsa eir amo ün cas pels güdischs

La decisiun da funder la Sanadura – taunt scu quella per trais cunvegnas da prestaziun transitoricas – stöglian las votantas e’ls votants da desch vschinaunchas trer als 4 favrer in ­radunanzas cumünelas ed a San Murezzan als 8 marz a l’urna.

Ma eir scha la magiurited da las votantas e’ls votants ed almain set vschinaunchas dschessan alura SCHI – tuot nu füss auncha sclarieu. La dumanda sch’eir vschinaunchas chi dian NA vessan üna respunsabilited finanziela pel provedimaint da sandet nu s’ho pudieu respuonder definitivmaing a la saireda d’infurmaziun. «Tenor me vessan quellas vschinaunchas tenor ledscha chantunela listess tscherts obligs», ho dit Nora Saratz Cazin, «ma que pudess eir esser cha quella dumanda stuvess gnir respusa d’ün güdisch.»