Sport

Gieus olimpics d’enviern en Svizra?

Precis 90 onns suenter ch’ils ultims gieus olimpics han gì lieu en Svizra il 1948 a San Murezzan vuless la Svizra puspè esser ospitanta dals gieus olimpics e paralimpics d’enviern 2038. Durant ina conferenza da pressa ha l’uniun «Switzerland 2038» preschentà per l’emprima giada en public ses concept, inclusiv il plan da finanzas ed ils lieus previs per las differentas occurrenzas. 

parter

Actualmain è la Svizra en in uschenumnà dialog privilegià cun il Comité olimpic internaziunal (IOC). Quai vul dir che la Svizra na sto betg temair cunter-candidaturas, sche l’IOC approva la candidatura Svizra per ils gieus olimpics e paralimpics d’enviern per l’onn 2038. Quella approvaziun vegn spetgada il 2027. Tuttina datti gia ussa bler da studegiar e far e cunzunt da scriver concepts e persvader la populaziun sco era la politica sin tut ils nivels da questa schanza sportiva, sco che la presidenta da Swiss Olympic Ruth Metzler-Arnold ha communitgà ier glindesdi durant la conferenza da pressa a Berna.

«Switzerland 2038»

L’uniun che sa fatschenta actualmain cun las dumondas strategicas e lura suenter in’approvaziun era cun las lavurs organisatoricas, è vegnida fundada il 2023. Part da l’uniun fan tut las associaziuns Svizras da sport d’enviern olimpic. En la suprastanza da l’uniun che sa numna «Swizerland 2038» è la presidenta da Swiss Olimpic Ruth Metzler-Arnold, il president da Swiss Paralimpics Christof Baer, tuts dus en context da lur organisaziuns. Lura las duas co-presidentas, Ruth Wiplfi Steinegger e Lenka Kölliker. La davosa è responsabla per las finanzas. En pli il CEO da l’uniun Frédéric Favre, sco colliaziun tar il mund economic Michael Hartweg e Dario Cologna sco represchentant d’atletas ed atlets.

L’emprima candidatura sco pajais entir

«Cunquai che l’IOC ha midà sias reglas, èsi da nov pussaivel da candidar sco pajais entir. I na sto betg pli exnum esser be ina citad u ina regiun che ospitescha ils gieus olimpics», communitgescha la co-presidenta Ruth Wipfli-Steinegger. Perquai saja ussa la schanza unica per la Svizra sco pajais da daventar l’emprim pajais ospitant da gieus olimpics e paralimpics d’enviern.

Ma era sche la suprastanza da l’uniun organisatorica discurra gugent da l’entir pajais sco ospitant, èn la fin finala involvids concretamain be diesch chantuns e 14 vischnancas. Cun las persunas politicas responsablas per questas regiuns ha l’uniun gìa gì tractativas e po perquai era gìa preschentar ils lieus da las differentas occurrenzas.

Da Genevra fin Silvaplauna e Lugano

Las radund 120 concurrenzas sportivas èn vegnidas sparpagliadas tenor infrastructuras locals e regiunalas che existan gìa. Perquai che fabritgar da nov chaussas be per ils gieus d’enviern 2038 che dessan er esser persistents, quai na saja betg previs en lur concept, declera il CEO e responsabel per las localitads d’occurrenza Frédéric Favre. Las occurrenzas sportivas èn vegnidas sparpagliadas sin la Svizra franzosa, la Svizra Centrala, il Grischun e sco lieu be per hockey sin glatsch era Lugano en il Tessin (guarda grafica per dapli detagls).

Cunquai ch’ils gieus paralimpics han gist lieu suenter ils gieus olimpics vegnan pli u main ils medems lieus duvrads per las disciplinas paralimpicas.

A Berna vegnan ad avair lieu tut las ceremonias. Era sche quai guardia ora sin l’emprima egliada tenor gieus decentrals, renda Frédéric Favre attent, ch’ins stoppia tegnair endament ch’ils trajects en Svizra na sajan mai uschè lungs sco en auters pajais.

Nagin «olimpic village» e finanziaziun privata

Cun sia candidatura va l’uniun «Switzerland 2038» en pliras manieras novas vias. Cunquai ch’ils lieus d’occurrenza èn sparpagliads sur l’entira Svizra na fetschia quai nagin senn da fabritgar be en in lieu ina vischnanca olimpica. Per l’alloschament da las atletas ed ils atlets èn previs hotels gia existents en las regiuns correspundentas.

Era tar la dumonda centrala pertutgond las finanzas ha l’uniun ina resposta che persvada: Ils custs dessan vegnir purtads per 82 % da privats cun in sustegn da 18 % dal maun public. E quai senza che la Confederaziun avess da dar ina garanzia da deficit. Tut en tut fa l’uniun quint cun custs da radund 2,2 milliardas francs per tut las lavurs inclus quellas che han lieu durant ils proxims diesch onns. Ma quai na saja betg da vesair be sco custs, mabain sco investiziun, renda la co-presidenta responsabla per las finanzas, Lenka Kölliker attent. «Nus fain quint da generar tranter 19 000 e 25 000 plazzas cumplainas durant ils proxims onns.»

Ils proxims pass

Ussa che las regiuns pertutgadas han tuttas gia approvà il concept, va la dumonda vinavant tar il Cussegl federal che prepara la consultaziun, che vegn lura tractada dal parlament. E pir suenter che l’IOC approvescha il 2027 la candidatura, pudessi esser che la populaziun svizra po er anc decider davart ils gieus.