Columna

Lavur voluntara ei nunpagabla

parter

En Svizra ha la lavur voluntara liunga tradiziun. Ins suppona che mintga tiarza persuna presti lavur gratuita en domenas caritativas e socialas, culturalas e sportivas. Igl Uffeci federal da statistica quenta cun ina prestaziun annuala da 700 milliuns uras cun ina valur equivalenta da 34 millardas francs. Daveras ina prestaziun impressiunonta nunpagada e nunpagabla en favur dil singul e dalla communitad.

La gronda part dalla lavur voluntara vegn aunc adina prestada dallas dunnas e d’uniuns ed instituziuns. El tschentaner vargau han cunzun las uniuns giu ina fluriziun da smarvegl, ins patratgi cheu mo a chors e musicas, uniuns da dunnas e da giuventetgna etc. Ellas han promoviu il spért da cuminonza, la capientscha vicendeivla denter las generaziuns, la qualitad da viver e l’identitad cumineivla da vitg e val ed ein aschia stadas levon e chit da nossa societad e da nossa democrazia.

Per ch’il collectiv semovi, drova ei denton enzatgi ch’envida la brastga, ed ei la flomma ina gada envidada, talas e tals che han la perseveronza da cuntinuar e tener la dira. En quei connex tucca ei magari al singul da purtar sacrifecis en favur dil concarstgaun e dalla cuminonza. En quei grau mereta cunzun la mistronza dalla magistraglia in tschupi d’arbagias. Decennis alla liunga ein scolasts semess da camifo el stadals dalla cultura locala sco dirigents ed organists, regissurs e trenaders da sport. Buc adina da libra veglia, denton adina cun senn da responsabladad per la cuminonza. Uniuns da dunnas han organisau cuors da tut gener, contribuend aschia a moda exemplarica alla formaziun permanenta. Ed ellas ein segidadas dapertut nua ch’ei fageva basegns. – Mo aschia sa ina cuminonza pintga funcziunar.

Alla sava dil millenni para quei idealissem da survegnir ina sensibla purginada. Adina dapli uniuns han difficultads da recrutar commembers, ston fusiunar ni calan semplamein d’exister. Ellas relain aschia ina gronda largia. La promtadad da surprender uffecis publics vegn adina pli pintga. Buca tut ei da declarar culla demografia negativa e culla pandemia da corona. Era la cumadeivladad dil singul, la tenuta da consum, l’indifferentadad enviers ils fatgs publics, igl individualissem e materialissem, han priu surmaun. Fretgs dalla beinstonza, pudess ins specular.

Ils mieds da massa han conquistau il davos uclaun e las reits socialas pitschneschan las distanzas, facilitond informaziuns, contacts e ligioms multifars. Il vitg ei daventaus digitals e globals. En nies temps da hectica e prescha ei buca mo il contact persunal e direct tschessaus marcantamein, era empatia e solidaritad pigiuran cun ried. Ins ha bein mellis followers sigl entir mund, enconuscha denton buc ils vischins dil vitg pli. Mintgin ei occupaus talmein cun sesez, ch’el s’empatscha pauc dil destin dils auters.

Sin tut ils secturs han ins promoviu la professiunalisaziun cun salaris corrispundents, denton magari emblidau da dir engraziel e reconuscher la lavur voluntara, prestada per dominum clavella ni per la paga dil Parvis. Era sch’igl engaschi voluntar ha buca purtau beinstonza materiala, ton pli gronda ei la satisfacziun interna d’haver prestau enzatgei nizeivel en favur dil concarstgaun e dalla cuminonza. Lavur voluntara promova contacts, arva portas, tegn allerta spért e tgierp ed enrihescha nies mintgadi. Ella ei daveras nunpagabla e resta perquei pér da dretg indispensabla!

MAD
Martin Cabalzar da Cumbel/Lumnezia è stà blers onns schefredactur da La Quotidiana e ferm engaschà en la cultura ed en la politica locala.