As zoppar dal chod pro la sirena

Per scriver quist text n’haja decis da tour refügi in ün dals plü famus cafes dal muond. Davant mai duos bachers culla sirena verda. Ün impli cun üna bavronda cun ün nom plü lung co il nom da naschentscha dal pader catolic, tschel impli cun aua per travuonder la busecca chara dal prüm. Propa gugent nu duna oura quia meis raps. Ma in mia abitaziun rivan ils duos ventilaturs be da ragiundscher ajer circulant, e sco oriunda Engiadinaisa es mia temperatura da concentraziun ideala intuorn 20 grads. Üna cifra ch’eu nun ha amo mai vis sün meis termometer quia. Uschea cha pel ajer fraid suna pronta dad ir aint il cumpromiss e tadlar la chanzun da la sirena.

Cun quai cha Barbados es situà dasper l’equator, esa quia tuot on chod. La temperatura la plü fraida masürada süll’isla datescha dals 2 schner 1984. Quella bunura d’eira 16,5 grads. Quai füss stat alch per mai! E pelvaira, tanter ils mais december, schner e favrer sun las bunuras e sairas bel frais-chinas, ma apaina cha’l sulai sta al zenit, as cumainza eir «d’inviern» a süar. Dürant tschels nouv mais daja be la differenza tanter chalur e chalurus. La temperatura generala es 30 grads.

Uschea chi s’imprenda fich svelt cha tanter las 10.00 e las 16.00 nu’s vaja our in via, schi nu sto esser. Il böt es dad esser illa sumbriva. Bajans chattan adüna «a little shade». Saja quai la sumbriva d’üna palmera, da l’agen parasur o dal pöst dasper la fermativa dal bus. As zoppar dal sulai es il nom dal gö pels indigens. Chi chi’s zoppa da las chalurs in lös chi spordschan surleivg artificial cun climatisaziuns, as sto però preparar. Illa pratica voul quai dir ch’eu sez quia in üna chotscha da trainer lunga e cha davo üna mezz’ura da scriver, n’haja trat aint l’unic pullover gross ch’eu n’ha manà süll’isla. Quel es adüna aint l’auto, in cas ch’eu vegn a lavurar in üna da las frais-cheras – sco hoz. L’ultima strategia per nu dschelar es ironicamaing dad ir adüna darcheu oura i’l «ajer frais-ch» per am s-chodar i’l listess sulai ch’eu prouv d’evitar.

Amüsant es eir cha pels turists da «sur mar» chisplachan mincha di, es quist «sulai cotschen da Barbados» in prüma lingia la radschun per lur sogiuorn sül «little rock», nos pitschen crap. In rotschas cumparan ils giasts chi stan in ün dals hotels i’l süd o vest da l’isla intuorn las 11.00 süllas rivas. Il spectrum da culurs va dad alb sco la naiv fin cotschen sco il sang – dependent dal quantavel di da vacanzas chi’d es. Da pensar – cur ch’eu sun gnüda a star quia, avant duos ons e mez, d’eira eir per mai cler, ch’eu giarà mincha di al mar. Meis amis e mias amias indigenas stuvaivan rier cur ch’eu giaiva amo avant lavur ill’aua per ün cuort «tufo». – «Vu nun inglegiais», dschaiva lura, «vus nu savais co cha quai es da stuvair ir ses uras cul auto al mar e lura es l’aua amo adüna fraida! Na sco quia … aua blaua ed adüna choda.»

Uossa, duos on plü tard, stöglia eir eu rier suotoura, sch’eu pens vi da quai. Schi va bain, lura vegna trais, maximalmaing quatter jadas al mais al mar. Las temperaturas han guadagnà la battaglia e cun daplü temp chi passa, schi plü chod cha’l sulai am para e plü fraid cha l’aua dal mar vain – adattaziun, evoluziun, revoluziun? Bod da nu crajer cha quist es il listess corp chi giaiva a nodar i’l Lai da Segl davo esser i culs skis sü Furtschellas da prümavaira. I resta be da sperar cha la prosma jadas ch’eu sun in Svizra nu stöglia tscherchar refügi pro la sirena verda, perche cha’l termometer muossa be üna cifra singula.

Jennifer Scantlebury è magistra da linguas e viva dapi dus onns a Barbados, nua ch’ella instruescha al college naziunal.