Surselva Turissem

Tgei che schabegia culs daners incassai

Vendergis ha l’organisaziun Surselva Turissem envidau hosps ed indigens ad ina sera d’orientaziun. Ensemen cullas quater vischnauncas-purtadras Breil, Glion, Lumnezia e Sursaissa Mundaun ha ella presentau ils quens turistics ed informau co ins impunda las taxas da hosps.

parter

Cun 1,5 milliuns pernotaziuns ad onn seigi quella destinaziun turistica ina dallas impurtontas dil Grischun, han ins udiu vendergis a caschun dall’informaziun a Glion. La destinaziun ei situada amiez la Surselva, denter duas autras da quella regiun. D’ina vart ei Sedrun-Mustér e da tschella Flem Laax Falera. La destinaziun Surselva cumpeglia il territori dallas vischnauncas Breil, Glion, Lumnezia e Sursaissa Mundaun. Cun quellas quater ha Surselva Turissem SA ina cunvegna da prestaziun, igl ei las quater acziunarias principalas. Per treis ulteriuras vischnauncas, Sumvitg, Trun e Val Stussavgia, presta Surselva Turissem survetschs sin fundament d’ina cunvegna speciala.

Transparent e detagliau

Vendergis vargau ein hosps ed indigens da tut quellas siat vischnauncas sursilvanas s’entupai ell’aula dalla claustra a Glion. «Finamira da quella sera eis ei da mussar cefras e projects e da dar informaziuns profundidas», ha Kevin Brunold, il meinagestiun da Surselva Turissem declarau en sia introducziun. Ei seigi impurtont d’informar ton sco pusseivel, e quei cumplessiv, detagliau ed a moda transparenta, ha el puntuau. Quellas cefras ed informaziuns han ils numerus presents lu era retschiert. El center ei stau d’orientar tgei che las vischnauncas fan cullas taxas da hosps e da turissem.

Alla fin ha negin tschentau damondas ni fatg objecziuns. Kevin Brunold ha presentau las finanzas da Surselva Turissem. El ha era rendiu attent per tgei che las vischnauncas ein responsablas e tgei cumpetenzas che l’organisaziun Surselva Turissem ha. In fatg interessant ei ch’il turissem ha caschunau igl onn 2024 en tuttas quater vischnauncas in surpli da cuosts da 2,36 milliuns francs. Igl ei cuosts ch’ein buca curclai da taxas turisticas e taxas da hosps.

Augment dalla taxa da hosps

Ch’il turissem ei buca mo in vadi d’aur ed ina vacca da latg ch’ins sa mulscher senza fin, han ils presidents communals explicau. Roman Flepp (Breil), Marcus Beer (Glion), Daniel Solèr (Lumnezia) ed Ernst Sax (Sursaissa Mundaun) han presentau entradas ed expensas. Els han denton rendiu attent con centrals e decisivs ch’il turissem ei per l’economia. Las taxas turisticas che las vischnauncas incasseschan drovan ellas pil marketing e mesiras da trer ils hosps e turists. Cun quels daners lavura e funcziuna Surselva Turissem.

La taxa da hosps incasseschan las vischnauncas dils hosps. Igl ei ina parallela culla taxa turistica che fatschentas e possessurs ha habitaziuns da vacanzas pagan. Cun quella taxa da hosps finanziescha mintga vischnaunca ils divers projects turistics sin siu territori. Quella taxa ha purtau gl’onn 2025 ina summa totala da 3,342 milliuns francs. Igl onn 2026 vegn ei ad esser, tenor preventivs dallas vischnauncas, ina summa totala da 3,679 milliuns francs. Pia 337’000 francs dapli. Per ulivar la carischia e curclar minimalmein ils cuosts supplementars han las quater vischnauncas decidiu d’augmentar las tariffas. Il zercladur digl onn vargau han ellas communicau quei e la mesira ei entrada en vigur igl 1 da schaner 2026.

Las fermezias da Glion

Cheutras ein ils cuosts turistics dallas vischnauncas aunc gitg buca curclai. Semegliont sco la formaziun, il stradalesser ed autra infrastructura communala, eis ei in pensum communal che vegn mai a saver finanziar sesez. En cuorts referats han ils quater presidents communals explicau ils projects principals ch’ein en vesta. A Breil ei quei claramein la via da colligiaziun da Miglie. Igl ei buca ina colligiaziun turistica, plitost ina che survescha alla coesiun dallas fracziuns Vuorz ed Andiast. Il president communal niev Roman Flepp ha rendiu attent all’impurtonza dallas pendicularas e co quellas sesprovan da rinforzar e promover el futur il turissem da stad. Marcus Beer ha presentau las fermezias ed ils accents da sia vischnaunca. Ilanz/Glion ei buca mo in center da commerci, mistregn e traffic public, mobein era dalla formaziun, dalla cultura e dil sport. El ha menziunau denter auter las diversas plazzas da giugs e da moviment sco era il niev skatepark ed il pumptrack Fontanivas. Era la Via Glion che colligia tuttas 13 fracziuns ei la vischnaunca vidlunder da realisar. La staziun nova che vegn ad esser finida igl onn 2027 ha el medemamein presentau.

Rinforzar il turissem digl entir onn

Il president communal dalla Lumnezia, Daniel Solèr, ha rendiu attent allas investiziuns en sia vischnaunca. La planisaziun da finanzas 2027-2031 preveda ina summa netta da 42 milliuns francs. Era el ha presentau quei ch’ei realisau e quei ch’ei sil program. In accent dil proxim futur ei la plazza da ballapei nova cul baghetg «modulin» sil Bual a Vella. La cascharia nova promova la vischnaunca sco era il project Fanzun da valurisar la staziun a val dallas pendicularas a Vella.

Ernst Sax, il president communal da Sursaissa Mundaun ha menziunau en sias explicaziuns ils treis resorts ch’ein planisai. Inagada ei quei la residenza Cresta a Misanengia cun nov casas e totalmein 64 habitaziuns administradas. Lu il resort Chanzla denter Misanengia e Miraniga sco era il pign resort Genziana ch’ei planisaus a Cuort/Meierhof. Quellas treis surbaghegiadas dueien far effect e rinforzar in turissem digl entir onn.

Ils projects dalla Infra Mundaun SA

Daniel Solèr ha era presentau ils projects dalla Infra Mundaun SA. Igl ei ina societad dallas vischnauncas Lumnezia e Sursaissa Mundaun ensemen cullas pendicularas Sursaissa Mundaun. Quater projects parzials ha la Infra Mundaun SA elaborau ed igl ei previu da realisar quels il proxim futur. Inagada eis ei l’inscenaziun turistica dalla senda sil fil denter il Péz Mundaun ed il Stein sco era ina colligiaziun traversala per ciclists denter Sursaissa e Lumnezia. Vinavon eis ei planisau da realisar a Triel ina nova attracziun per affons. Il quart project parzial pertucca la reit d’ennevaziun artificiala che las pendicularas vulan cumplettar. Quels quater projects planisescha e finanziescha la Infra Mundaun. En quei connex vegnan las vischnauncas ad informar ils 4 da mars 2026 detagliadamein la populaziun. Las suprastonzas communalas presentan lu co e cun tgei summas che las duas vischnauncas dueien separticipar. Ils 16 d’avrel 2026 decidan las radunonzas communalas surlunder.