Discussiun al precipizi medicinel

Bod tuot las plazzas i’l Rondo a Puntraschigna eran occupedas in marculdi saira, a la saireda d’infurmaziun publica davart la soluziun proponida per mantegner l’ospidel a Samedan e’l provedimaint da sandet in Engiadin’Ota. Quist’occurrenza modereda dal schurnalist Andri Franziscus ho RTR transmiss live in ün stream cha passa 600 persunas haun tenor RTR perseguito.

S-chaffir sgürezza pel rest da l’an

Il prüm haun las persunas respunsablas descrit auncha üna vouta la situaziun da partenza e la soluziun proponida, davart la quela cha las votantas e’ls votants decidan illas prosmas eivnas in radunanza cumünela o in votumaziun a l’urna:

La SGO, la fundaziun actuelmaing respunsabla pel provedimaint da sandet in Engiadin’Ota saro insolventa la fin da marz, perque ch’ella nu survain pü raps publics tenor decisiun dal pövel in november. Per succeder a la SGO dess gnir fundeda l’organisaziun da dret public Sanadura chi rapreschantess las vschinaunchas purtedras e organisess il provedimaint da sandet. L’ospidel a Samedan gniss alura surpiglio e gestiuno da la Fundaziun da l’Ospidel Chantunel Grischun. Da quella fo già part eir la Clinica Gut a San Murezzan.

Aunz cha la SGO es insolventa dess il suveraun illas ündesch vschinaunchas purtedras decider davart la ledscha per funder la Sana­dura e davart cunvegnas da prestaziun per quist an pertuchand l’ospidel, las dmuras d’attempos e la spitex. Per reuschir es necessari ün SCHI d’almain set vschinaunchas ed üna magiurited simpla da las votantas e’ls votants (guarda eir La Quotidiana dals 9 schner 2026). In ün seguond pass gnissan zieva elavuredas cunvegnas da prestaziun a lungia vista, davart las quelas la populaziun pudaro alura decider pü tard quist an.

«A nu vo per palperi, paragrafs o cumpetenzas», ho accentuo Selina Nicolay, la presidenta dal cussagl da fundaziun da la SGO, «a vo per sgürezza in cas urgiaints, confidenza, respunsabilteds.»

Propi l’ultima schanza?

Zieva la preschantaziun da la situaziun actuela e la soluziun proponida s’ho que traunter oter eir discuto i’l Rondo, scha’l Chantun nu füss tuottüna na oblio da pisserer per ün’otra soluziun, scha quella preschanteda fess naufragi – ubain scha nu’s pudess almain spuster la decisiun per discuter la soluziun proponida pü a fuond. «Almain üna procedura da consultaziun as pudess bain fer zieva chi s’ho pers duos votumaziuns», ha criticho Duri Campell da Chapella, «per eviter ch’üna vschinauncha dia NA simplamaing pervi da disfiduzcha.» 

Tenor Jürg Girschweiler, l’administratur incumbenzo dal Güdisch regiunel pel moratori da la SGO, as drouva var 2,5 milliuns francs al mais per cuntinuer culla gestiun da l’ospidel zieva la fin da marz. «Scha qualchün am maina quels raps, cuntinuainsa ed ardainsa quels raps fin chi do üna nouva soluziun. Ma i druvess vairamaing bod ün miracul per cuntinuer cun l’ospidel zieva ün NA.»

E tenor Selina Nicolay nu do que per las vschinaunchas üngüna pussibilted da simplamaing deliberer a cuorta vista da quels imports sainza legitimaziun dal pövel. «Nus ans vessans eir giavüscho dapü temp.» Ma cha pervi dal moratori nu saja quel pü avaunt maun.

Eir Nora Saratz Cazin, la vicepresidenta da’l cussagl da fundaziun da la SGO, ho accentuo: «Spuster quista decisiun süls cuosts dals collavuraturas e las collavuraturas, que nu’m pera güst.» Ella ho bainschi confermo cha’l Chantun possa intervgnir scha las vschinaunchas nu seguan a lur obligaziun da pisserer per ün provedimaint da sandet. «Ma que nun es alura ün process chi purtess d’ün di a l’oter üna soluziun.»

Tar la SGO as fo quint cun 50 desdittas

Cha la Fundaziun da l’Ospidel Chantunel prevezza da redür la spüerta medicinela a Samedan sch’ella surpigliess la gestiun – cun pü pochs lets e pü pochas impieghedas ed impiegos – que es cuntschaint già daspö duos eivnas. Intaunt s’haun eir concretisedas las consequenzas directas süllas plazzas da lavur. Tuot la SGO, voul dir i’l ospidel, las chüras d’attempos e la spitex, innombra 350 plazzas da lavur cumplainas, la Fundaziun da l’Ospidel Chantunel voul cuntinuer la gestiun da l’ospidel cun 180 plazzas da lavur cumplainas.

«Intaunt discurrinsa da 50 persunas chi perdaron lur plazza da lavur», ho dit Selina Nicolay düraunt la saireda d’infurmaziun. E zieva quella invers RTR cha tuot las impieghedas e’ls impiegos da la SGO survgniron prosm’eivna ün’infurmaziun persunela cu cha que vo inavaunt per ellas ed els.

Na sclerieu pera intaunt amo, schi stu der pel persunel la pussibilted da piglier pusiziun davart quellas desdittas in üna procedura da consultaziun. Quella procedura es tenor ledscha d’obligaziuns vairamaing prescritta tar des­dittas da massa, per cha’l persunel hegia almain la pussibilted da propuoner soluziuns alternativas a las desdittas.

«Tenor me nun es previsa üna procedura da consultaziun in ün moratori chi vo a fin culla liquidaziun da la societed pertucheda», ho respus l’administratur Jürg Girschweiler a la dumanda correspundenta dal sindicalist Arno Russi. Chi drouva bainschi uschè üna procedura da consultaziun, ho da l’otra vart bilauntscho il giurist e president dal PPS Engiadin’Ota Stefan Metzger. «Intaunt nun esa il böt auncha da liquider la SGO, perque as stu definitivmaing consulter il persunel.»

La resposta clera scha’l persunel po fer part tar la decisiun pertuchand las reducziuns da plazzas u na – quella nu s’ho que udieu i’l Rondo a Puntraschigna. 

«Eau profitess da quista schanza»

Principelmaing però nu d’eira la via preschanteda a la saireda d’infurmaziun contesteda. Ne cunter il retuorn da l’ospidel chantunel in Engiadin’Ota – que chi’s vaiva sbütto avaunt la prümavaira passeda – ne cunter la proposta da s-chaffir la nouva organisaziun Sanadura es gnieu fat opposiziun.

«Eau profitess da quista schanza», ho arcumando Jürg Girschweiler. «Tenor me es quist nouv construct üna furtüna pel provedimaint da sandet», ho constato eir il meidi Markus Furrer chi d’eira directer da l’Ospidel chantunel dal Grischun ed accumpagna il process actuel in Engiadin’Ota scu cusglieder. E Selina Nicolay ho repetieu eir in marculdi saira chi saja üna decisiun ultimativa: «Vulainsa inavaunt ün ospidel in Engiadin’Ota – SCHI u NA?»