Strusch temps per l’alp

Cautegia eis el dapi igl onn 1988 e la schanza che Gion Beeli da Sagogn festivescha en dus onns siu giubileum da 40 onns ei intacta. «Jeu fetsch bugen quella lavur e sun promts da cuntinuar aschi gitg ch’ei san duvrar mei.» Ina buna premissa per puras e purs che cargan la biestga silla Alp sogn Martin ed ell’alp da schetgs dalla Fuorcla.

Quitaus d’anflar in niev cautegia ston els pil mument buca far. Quitaus che puras e purs anflien in gi negin successur fa Gion Beeli denton buc. «Quei ei lu buca pli miu problem.» Gronda schelta da surdar siu uffeci ha el buc, silmeins buc a Sagogn. Il fegl da Gion Beeli ha surpriu il menaschi puril e meina il sulet menaschi agricol da Sagogn. Mo el ei buc il sulet che carga sia muaglia sill’alp da Sagogn. La biestga deriva dallas vischnauncas vischinontas e per part era dalla Bassa.

Autra soluziun a Laax

Cun quater menaschis purils ei era la preschientscha agrara ella vischnaunca da Laax surveseivla. A Laax ha la vischnaunca surpriu gia avon onns la responsabladad per l’alpegiaziun. Quei vul gir ch’ella ha surdau l’incumbensa dil cautegia ordvart. Dapi quater onns ei Olivier Caduff responsabels per in menaschi d’alp dalla vischnaunca da Laax che cumpeglia sper l’Alp Nagens nua ch’ei vegn caschau aunc l’alp da schetgs Uaul ed ina tiarza alp cargada cun vaccas mumma. «La lavur plai a mi e surpriu quei job vai jeu perquei ch’ei han anflau negin», di Olivier Caduff che lavura sco um da servis per ina gronda interpresa da skis.

Per il menaschi d’alp ei Olivier Caduff actualmein vidlunder dad engaschar il persunal d’alp. In contract da lavur sa el far aschidadir en famiglia, siu fegl Kevin Caduff pertgira ils schetgs. «Cul persunal vai jeu giu dabia cletg.» Il cautegia dallas alps da Laax ei pertscharts che bien persunal duront la stad levgescha sia atgna lavur.

Responsabels per igl entir menaschi

Pagaus vegn Olivier Caduff dalla vischnaunca da Laax che retrai ina part dils pagaments d’alp dalla Confederaziun. «Jeu vai d’exequir tuttas lavurs dil cautegia.» Sper engaschar il persunal, mirar per la biestga, organisar lavurs cumina ed aunc bia auter mira il cautegia da Laax da visitar las alps regularmein duront la stad. «Aschia sun jeu sil current e sai intervegnir, sch’enzatgei va pei ziep.» Sustegn dalla vischnaunca da Laax retscheiva il cautegia per far giu quen. Olivier Caduff tschontscha era dad ina situaziun speciala dallas alps da Laax en connex cun il turissem. Igl intschess ei turisticamein ferm frequentaus duront la stad. Ed il turissem fatschenta era il cautegia da Laax regularmein.

Jastra ein l’agricultura e l’alpegiaziun buca stadas ad Olivier Caduff enaquella ch’el ha surpriu il post da cautegia dallas alps da Laax. El ei sez ius ad alp diversas stads ed ha entgins onns era fatg il pur. L’Alp Nagens vegn cargada cun biebein 80 vaccas da mulscher. Sulet in pur da Laax carga sia biestga sin quella alp, il rest vegn d’ordvart.

Investau el menaschi

Il Plantahof porscha il fevrer 2026 ina scolaziun che sedrezza a persunas ch’administreschan alps. In cuors da treis gis empermetta da porscher savida fundamentala per menar cun success in menaschi. El sedrezza ton a persunas cun experienza sco era a novizas e novizs.

Tenor las explicaziuns da Svenja Simmen dil post dalla cussegliaziun d’alpegiaziun, porscha il Plantahof quei cuors specific per l’emprema ga. «Aschia che jeu sai aunc buca dir bia dil resun.» Sper quei niev cuors porscha il Plantahof ina retscha da scolaziuns che pertucca l’alpegiaziun. Scolaziun da caschar, dad ir entuorn cun tgauns da pertgirar e da proteger ed aunc bia auter.

Batist Spinatsch, il menader dalla cussegliaziun purila dil Plantahof gi ch’ei detti adina dapli persunas ordvart dall’agricultura che surprendien incaricas d’administrar alps. «Il bia ei quei il cass leu nua ch’ils menaschis han instradau ina gestiun. Beinduras vegn il quen d’alp surdaus ad in fiduziari.» Daco che l’administraziun dils menaschis d’alp drovan dapli sustegn d’ordvart ei clar. Buca mo a Sagogn ed a Laax dat ei adina pli paucas puras e purs. Ils menaschis agricols restonts creschan e cun els era la lavur. Per s’engaschar en favur dall’alp maunca il temps. Aschia che puras e purs che cargan sin l’Alp da sogn Martin e l’Alp Nagens pon esser leds, sche Gion Beeli ed era Olivier Caduff piardan buc il plascher vid il job dil cautegia.