Tgi spargna, tgi patarla
Avon in onn ein commembras e commembers dall’uniun s’entupai l’emprema gada per discuorer dil toc niev. Ussa ei quel semtgaus. L’Uniun da teater Cuschnaus ei vid las davosas preparativas per l’inscenaziun «Tgi sa tut, tgi sa dapli». En duas jamnas ei la premiera.
Igl ei sco en ina veritabla casa da pliras famiglias: Leu viva glieud da pliras generaziuns, da differents caracters e cun modas da viver che van dapart. Tgi teidla bugen musica da pop, tgi vul il ruaus. Tgi ha marveglias, tgi ei ina bucca-bletscha, glieud che sevila e glieud che cumandarlescha viva era en quella casa. Aschia ch’ei sa dar conflicts. Sche tut quels carstgauns che vivan leu ein d’in meini, lu ei zatgei dubius. Quels che fan canera, quels che vivan ruasseivel, la paterliera ed il proprietari ch’ei in ranver audan tuns misterius. Negin che sa daco, negin che ha viu. Tuts han mo udiu, la caussa ei veramein suspectusa.
Ils resuns han motivau
«Jeu sun fetg satisfatga e selegrel silla premiera», ha la reschissura Michela Projer remarcau quest’jamna alla FMR duront in’emprova. Dapi bunamein diesch onns fa ella part dall’Uniun da teater Cuschnaus. En pliras producziuns eis ella stada sin tribuna a Degen. La davosa gada avon dus onns. Ella cumedia «Plaid-clav Figaro» culla reschissura Angela Collenberg ha ella giugau la rolla dalla Sara Favugn, la sora dil protagonist Leon. Per quell’inscenaziun ha l’uniun retschiert fetg buns resuns e quei ha motivau d’ir alla tscherca d’ina proxima.
Il fiug da far teater ha motivau Michela Projer da surprender la reschia dil toc niev. Il fevrer 2025 ei la gruppa s’entupada l’emprema gada. «Nus essan sedecidi da prender in toc che l’Uniun da teater Cuschnaus ha dau gl’onn 1990», gi Sabrin Derungs, in dils commembers dil comité d’organisaziun. Ensemen cun Linus Riedi, Kim Carigiet e Martina Casaulta selegra el dalla producziun 2026 ch’ei prest semtgada. Il toc daus 1990 senumnava «Rueida on zuler», l’uniun haveva presentau ina cumedia filosofica da Jens Exler che Erwin Caduff haveva translatau en romontsch.
Modernisau il toc
«Nus havein modernisau quei toc e dau ad el il niev tetel», raquenta Sabrin Derungs. El sez ha era ina rolla pintga ell’inscenaziun actualisada cul tetel «Tgi sa tut, tgi sa dapli». Ina rolla pli gronda ha Rita Montalta. Ella garantescha che l’inscenaziun ei autentica, pertgei sin tribuna ein pliras generaziuns, aschia co igl ei en ina casa da pliras famiglia ed el mintgagi.
Dapi decennis fa Rita Montalta teater popular. Gl’onn 1988 eis ella stada confundatura dall’Uniun da teater Cuschnaus. Medemamein Margreta Riedi, ella ei stada l’emprema presidenta ed ella novissima producziun eis ella engaschada davos las culissas. Sin tribuna ei uonn puspei Bistgaun Capaul. Avon dus onns ha gl’anteriur pur da Lumbrein fatg l’emprema gada teater culla truppa giuvna. Gl’um da 75 onns ei staus incantaus dil bien spért che regia ed ha buca stuiu studegiar gitg. «Nus essan veramein ina buna equipa ed ei fa grond plascher da menar reschia cun quella», ha Michela Projer tradiu alla FMR. Duas jamnas avon la premiera crescha la tensiun. Era las marveglias tgei ni tgi che caschuna la canera suspectusa en quella casa da pliras famiglias.
L’Uniun da teater Cuschnaus presenta siat gadas siu toc «Tgi sa tut, tgi sa dapli» ella halla plurivalenta a Degen, e quei puspei cun suttetels e translaziun en tudestg. La premiera ei sonda, ils 14 da fevrer 2026. Ulteriuras presentaziuns ils 20, 21, 22, 25, 27 e 28 da fevrer. Tgi che vul reservar plaz duei buca targlinar e far quei direct ella pagina d’internet dall’uniun www.teatercuschnaus.ch.
Gust da leger dapli?